Sơn La là tỉnh miền núi có đường biên giới dài, nơi sinh sống của 12 dân tộc anh em với nhiều nét văn hóa, ngôn ngữ đặc thù. Tại nhiều bản làng vùng sâu, vùng xa, rào cản ngôn ngữ từng khiến người dân khó tiếp cận chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Không ít trường hợp, thông tin phải truyền qua phiên dịch, dẫn đến sự sai lệch hoặc thiếu đầy đủ. Điều này vô hình trung tạo ra khoảng cách thông tin, ảnh hưởng đến nhận thức và hành động của người dân.
Xuất phát từ thực tế đó, Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La xác định việc thông thạo tiếng dân tộc không chỉ phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh mà còn là giải pháp quan trọng để giảm nghèo thông tin cho đồng bào vùng biên. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ các đồn biên phòng trên địa bàn tỉnh đã chủ động học và sử dụng thành thạo tiếng dân tộc, coi đây là “chìa khóa” để đưa thông tin đến gần hơn với bà con.

Đều đặn vào 19 giờ tối thứ bảy hằng tuần, người dân bản Nậm Dên, xã Chiềng Sơn lại tập trung nghe cán bộ Đồn Biên phòng Chiềng Sơn tuyên truyền pháp luật bằng tiếng bản địa. Những nội dung tưởng chừng khô khan trở nên gần gũi, dễ hiểu giúp bà con tiếp nhận thông tin một cách trực tiếp và đầy đủ hơn.
Đồn Biên phòng Chiềng Sơn quản lý đoạn biên giới dài hơn 11 km, với trên 5.300 hộ dân, trong đó khoảng một nửa là người Thái. Trung úy Lê Văn Tường, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng đã kiên trì tự học tiếng Thái, tiếng Mông và tìm hiểu đời sống của bà con. Nhờ đó, anh không chỉ làm tốt công tác tuyên truyền mà còn trở thành người gần gũi, được nhân dân tin tưởng, chia sẻ.
Việc học ngôn ngữ của đồng bào không mang tính tự phát mà trở thành nhiệm vụ chính trị thường xuyên. Đảng ủy và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La luôn quan tâm triển khai các lớp đào tạo tiếng dân tộc cho cán bộ, chiến sĩ. Riêng năm 2025, đơn vị tổ chức lớp dạy tiếng Thái cho 40 cán bộ, đồng thời duy trì các hội thi nhằm đánh giá, khuyến khích phong trào học tiếng dân tộc trong toàn lực lượng.
Tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lóng Sập, nơi có lưu lượng người qua lại lớn, việc thông thạo tiếng dân tộc càng phát huy hiệu quả rõ nét. Trong quý I/2026, đơn vị đã tổ chức hơn 20 buổi tuyên truyền, thu hút trên 1.500 lượt người tham gia. Nhờ sử dụng tiếng bản địa, các nội dung về pháp luật, phòng chống tội phạm, bảo vệ chủ quyền biên giới được truyền tải chính xác, dễ hiểu, góp phần nâng cao nhận thức của người dân trên địa bàn.
Thực tế cho thấy, khi thông tin được truyền tải bằng chính ngôn ngữ của đồng bào, mức độ tiếp nhận và tin tưởng nâng lên rõ rệt. Người dân không chỉ hiểu đúng mà còn chủ động thực hiện, cùng nhau nhắc nhở, vận động cộng đồng chấp hành tốt chủ trương, chính sách. Đây chính là yếu tố quan trọng trong giảm nghèo thông tin, giúp người dân tiếp cận tri thức, thay đổi nhận thức và hành động.
Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục mở rộng các lớp đào tạo tiếng dân tộc, gắn với bố trí cán bộ phù hợp từng địa bàn, để mỗi chiến sĩ không chỉ là người lính bảo vệ biên cương mà còn là tuyên truyền viên tích cực trong cộng đồng.
Từ việc xóa bỏ rào cản ngôn ngữ đã và đang giúp Bộ đội Biên phòng Sơn La nâng cao hiệu quả công tác dân vận, đồng thời góp phần thiết thực vào giảm nghèo thông tin ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Mỗi cán bộ, chiến sĩ biên phòng trở thành một “kênh truyền thông sống” ngay tại cơ sở, thông tin không còn là rào cản mà trở thành động lực phát triển. Việc nói được tiếng dân tộc, hiểu phong tục, tập quán đã giúp thông tin đến đúng người, đúng cách và đúng nhu cầu, qua đó góp phần nâng cao dân trí, củng cố niềm tin của đồng bào với Đảng, Nhà nước. Đây chính là nền tảng bền vững để giảm nghèo thông tin, thu hẹp khoảng cách phát triển và xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi biên cương Tổ quốc.
Người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, chính xác, họ sẽ có thêm điều kiện để phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống và chung tay xây dựng vùng biên giới ngày càng vững mạnh.