Gạo Việt Nam ngày càng được thị trường EU ưa chuộng khi kim ngạch xuất khẩu ngày càng tăng. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) mở ra cơ hội lớn cho hạt gạo.
Sức ép lên từng "mắt xích" trong chuỗi giá trị
Châu Âu từ lâu đã khẳng định vị thế là một trong những thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam. Đặc biệt, kể từ khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA) đi vào thực thi, cơ hội giao thương đã mở rộng mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Để tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan, Việt Nam đã tích cực cải thiện và hoàn thiện khung khổ pháp lý trong nước sao cho tương thích với các cam kết quốc tế.
Tuy nhiên, "cuộc chơi" tại EU đang chuyển dịch sang một giai đoạn mới. Không chỉ dừng ở chất lượng sản phẩm hay giá thành, EU và các quốc gia thành viên đang thiết lập những quy định khắt khe về thẩm định chuỗi cung ứng. Mục tiêu nhằm giám sát, ngăn chặn và xử lý các rủi ro về quyền con người và môi trường trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tại hội thảo "Xuất khẩu của Việt Nam trước quy định về thẩm định chuỗi cung ứng của thị trường châu Âu" diễn ra sáng 21/10, các chuyên gia đã cảnh báo, quy định này sẽ tác động sâu rộng đến mọi tầng nấc của doanh nghiệp Việt.
Bàn về câu chuyện này, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh: "Quy định thẩm định chuỗi cung ứng khi thực thi bao trùm tất cả các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng như nhà cung ứng nguyên liệu linh kiện phụ tùng đầu vào, nhà sản xuất chế biến, nhà vận chuyển...".
Dù doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng với bất kỳ vai trò nào thì cũng đều không thể đứng ngoài cuộc. Bởi lẽ, khi các tập đoàn lớn tại EU thực thi quy định thẩm định, họ sẽ rà soát toàn bộ hệ sinh thái cung ứng của mình.
Ông Đậu Anh Tuấn khuyến nghị: "Để duy trì và đón nhận các đơn hàng xuất khẩu hàng hóa mới từ các đối tác lớn ở châu Âu, doanh nghiệp Việt Nam cần hiểu và phối hợp hiệu quả với các đối tác này để tuân thủ quy định pháp luật về thẩm định chuỗi cung ứng".
Minh bạch và bền vững: Từ áp lực thành lợi thế
Dù các quy định mới có vẻ phức tạp và tạo ra áp lực chi phí ban đầu, nhưng nhìn từ góc độ chuyên gia quốc tế, đây lại là cơ hội để doanh nghiệp Việt tự nâng cấp mình.
Bà Vanessa Steinmetz - Giám đốc Viện Friedrich Naumann Foundation (FNF) Việt Nam cho rằng, những quy định mới của EU nên được nhìn nhận một cách tích cực thay vì chỉ là rào cản kỹ thuật. Tại châu Âu, các quy định này được thiết kế để làm cho chuỗi cung ứng trở nên minh bạch và bền vững hơn.
Bà Vanessa Steinmetz phân tích: “Đối với nhiều doanh nghiệp, điều đó nghe có vẻ phức tạp và đáng lo ngại, nhưng thực chất cốt lõi của nó là xây dựng niềm tin giữa nhà sản xuất, nhà cung cấp và người tiêu dùng”.
Chuyên gia này cũng khẳng định, khi đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, quyền con người và trách nhiệm xã hội, doanh nghiệp Việt không chỉ bảo đảm tuân thủ luật pháp mà còn nâng cao được uy tín và giá trị thương hiệu trên trường quốc tế.
“Minh bạch và bền vững là chìa khóa để mở rộng hợp tác với các đối tác châu Âu”, bà Steinmetz lưu ý.
Theo các chuyên gia, việc đáp ứng các quy định về thẩm định chuỗi cung ứng không còn là lựa chọn "có thì tốt", mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để tồn tại tại thị trường EU.
Doanh nghiệp Việt Nam cần bắt đầu từ việc rà soát lại quy trình quản lý nội bộ, minh bạch hóa nguồn gốc nguyên liệu và đảm bảo các tiêu chuẩn lao động. Sự chủ động phối hợp giữa doanh nghiệp Việt và các đối tác châu Âu sẽ giúp giảm bớt những bỡ ngỡ ban đầu. Khi mỗi "mắt xích" trong chuỗi cung ứng đều chứng minh được trách nhiệm với môi trường và xã hội, hàng hóa Việt Nam sẽ không chỉ "vượt rào" thành công mà còn xây dựng được vị thế vững chắc, hướng tới mục tiêu xuất khẩu bền vững trong dài hạn.
EVFTA đã mở ra cánh cửa, nhưng chính sự chuẩn chỉnh trong chuỗi cung ứng mới là yếu tố giúp doanh nghiệp Việt đi sâu và đi xa hơn tại thị trường đầy tiềm năng này.
EU là một trong những khu vực quan trọng với những kênh phân phối lớn, nên Bộ Công Thương sẽ phối hợp với nhà nhập khẩu, kênh phân phối lớn của châu Âu để tổ chức các sự kiện lớn, quảng bá hàng hóa Việt Nam sang các nước khu vực EU trong năm 2023.
Năm ngoái, lô vải thiều Thanh Hà, Hải Dương đầu tiên xuất đi châu Âu theo hiệp định Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và EU (EVFTA). Không lâu sau, vải thiều Lục Ngạn, Bắc Giang cũng lên đường chinh phục cộng đồng 27 quốc gia khó tính này.
.svg){kind=icon}
