Mới đây, Công an tỉnh Tây Ninh đã triệt phá một đường dây sản xuất, buôn bán nước yến và yến sào giả quy mô lớn, thu giữ hơn 400.000 sản phẩm cùng hơn 1 tấn nguyên liệu, phụ gia và máy móc phục vụ việc sản xuất hàng giả.
Vụ việc khiến nhiều người lo ngại bởi yến sào vốn được xem là thực phẩm bổ dưỡng, có giá trị cao và thường được sử dụng để bồi bổ sức khỏe cho người già, trẻ nhỏ hay người mới ốm dậy. Tuy nhiên, đây cũng là mặt hàng dễ bị làm giả vì lợi nhuận lớn.
Theo BSCKII Huỳnh Tấn Vũ - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM Cơ sở 2, yến sào chứa khoảng 50% protein cùng 18 loại axit amin cần thiết cho cơ thể, giúp phục hồi mô và tăng cường trao đổi chất.
Ngoài ra, yến còn giàu axit sialic hỗ trợ phát triển não bộ, đặc biệt tốt với trẻ nhỏ. Các hợp chất như glycoprotein, collagen cùng nhiều khoáng chất như canxi, sắt, kẽm tăng miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa, làm đẹp da và chống lão hóa.
Nhờ giá trị dinh dưỡng cao, yến sào thường được sử dụng cho người suy nhược, người cao tuổi, phụ nữ sau sinh hoặc trẻ suy dinh dưỡng.
Bác sĩ Trương Hoàng Hưng - đang giảng dạy lâm sàng tại TTU, Texas (Mỹ) cho biết gia đình ông có người nuôi yến nên biết rõ các mánh khoé làm yến giả.
Bác sĩ Hưng cho rằng yến sào được ví như “vàng trắng” bởi giá thành đắt đỏ. Một kg yến thô hiện có giá khoảng 18-20 triệu đồng. Tuy nhiên, tổ yến nguyên chất thường lẫn lông chim, bụi bẩn và tạp chất nên quá trình làm sạch rất công phu. Người làm phải dùng nhíp và kính lúp để nhặt từng sợi lông nhỏ. Một người làm thủ công cả ngày cũng chỉ xử lý được chưa tới 100g yến.
Sau khi tinh chế, tổ yến còn hao hụt khoảng 20-25%, khiến giá thành tăng cao. Chính vì vậy, nhiều cơ sở đã sử dụng hóa chất tẩy trắng để làm sạch nhanh thay vì nhặt thủ công.
Một số nơi còn phun nước đường, trộn tinh bột hoặc sử dụng chất tạo sợi để tăng trọng lượng sản phẩm. Tinh vi hơn, có cơ sở làm yến giả từ rau câu rồi trộn lẫn với yến thật để đánh lừa người tiêu dùng. Đối với các sản phẩm nước yến đóng hũ, nhiều loại chỉ chứa rất ít yến nhưng pha thêm nha đam hoặc rau câu để giảm chi phí sản xuất.
Các chuyên gia cảnh báo việc sử dụng yến không rõ nguồn gốc có thể gây đau bụng, rối loạn tiêu hóa do chứa hóa chất hoặc phụ gia công nghiệp.
Nếu dùng lâu dài, các chất tẩy trắng và tạp chất trong yến giả có nguy cơ gây tổn thương dạ dày, suy gan, suy thận và ảnh hưởng xấu tới sức khỏe tổng thể.
Quan sát sợi yến: Yến thật có sợi đan xen tự nhiên, hơi thô và tạo hình như xơ mướp. Yến giả thường mềm mịn bất thường, các sợi kết dính chặt do pha tinh bột hoặc đường.
Nếm thử vị: Yến thật có vị nhạt, hơi giống lòng trắng trứng và không quá ngọt. Nếu yến có vị ngọt rõ, rất có thể đã bị tẩm đường để tăng trọng lượng.
Kiểm tra độ nở: Sau khi ngâm, tổ yến thật có thể nở gấp khoảng 6 lần và khi chưng vẫn giữ nguyên sợi, không bị tan. Trong khi đó, yến giả thường nở ít, dễ nhão hoặc tan do chứa nhiều tạp chất và chất tạo sợi.
Các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, mua tại cơ sở uy tín và không nên ham rẻ để tránh nguy cơ mua phải yến giả, ảnh hưởng tới sức khỏe của bản thân và gia đình.
.svg){kind=icon}
