Tránh mặc định "trở lại làm giáo viên là bước lùi"
Chia sẻ với VietNamNet, ông Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó Giám đốc Sở GD-ĐT TPHCM cho hay việc khoảng 11.000 hiệu trưởng, hiệu phó quay lại làm giáo viên không chỉ là sự thay đổi về vị trí công tác mà còn là quá trình thích ứng với công việc giảng dạy sau khi đã có nhiều thay đổi trong thời gian đảm nhiệm công tác quản lý.
Theo ông Ngai, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trước đây đều được đào tạo phương pháp sư phạm và có nền tảng chuyên môn vững vàng. Trong quá trình làm quản lý, nhiều người vẫn trực tiếp giảng dạy một số tiết theo quy định, đồng thời tham gia dự giờ, sinh hoạt chuyên môn để nắm bắt hoạt động dạy học của giáo viên. Tuy nhiên, việc trực tiếp giảng dạy của những người làm quản lý nhà trường không còn thường xuyên như trước.
“Sau nhiều năm tập trung vào công tác quản lý, khi quay trở lại lớp học, chắc chắn họ sẽ cần thời gian để lấy lại sự nhuần nhuyễn trong phương pháp giảng dạy và truyền đạt”, ông Ngai nói.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, cũng nhìn nhận rằng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng vốn xuất thân từ nhà giáo và phần lớn có chuyên môn, kinh nghiệm nghề nghiệp tốt. Vì vậy, việc trở lại giảng dạy không đồng nghĩa phải bắt đầu lại từ đầu.
Tuy nhiên, theo bà Nga, giữa năng lực quản lý một nhà trường với yêu cầu trực tiếp của từng tiết học vẫn có khoảng cách, nhất là với những người đã nhiều năm không thường xuyên đứng lớp.
Đặc biệt, những năm gần đây, giáo dục phổ thông đã có nhiều thay đổi, từ chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá đến yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng học liệu số, chuyển đổi số và AI trong dạy học.
“Người từng là giáo viên giỏi cách đây 5-10 năm chưa chắc có thể ngay lập tức đáp ứng tốt tất cả yêu cầu của lớp học hôm nay nếu trong thời gian đó ít trực tiếp giảng dạy”, bà Nga nói.
Theo bà, khó khăn không chỉ nằm ở chuyên môn mà còn do tâm lý. Sau nhiều năm đảm nhiệm vị trí quản lý, nhiều người dễ có cảm giác mình bị mất vị trí, đó cũng là một thách thức trong quá trình chuyển đổi.
Cần lộ trình để trở lại bục giảng
Để quá trình trở lại đứng lớp của các hiệu trưởng, hiệu phó diễn ra thuận lợi, ông Nguyễn Văn Ngai cho rằng trước hết cần làm tốt công tác tư tưởng để đội ngũ hiểu chủ trương sáp nhập là cần thiết, từ đó sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới.
Bên cạnh đó, cần tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn trước khi bố trí giảng dạy, không chỉ về kiến thức chuyên môn mà quan trọng hơn là phương pháp đứng lớp và truyền đạt trong bối cảnh giáo dục đã thay đổi đáng kể với sự phát triển của chuyển đổi số và AI.
Về điều này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng ngành giáo dục cần nhìn nhận đây là một quá trình tái thích ứng nghề nghiệp, thay vì chỉ tổ chức một vài lớp tập huấn ngắn hạn mang tính thủ tục.
Theo bà Nga, trước tiên cần đánh giá năng lực và nhu cầu của từng người. Có cán bộ quản lý vẫn thường xuyên giảng dạy, dự giờ, sinh hoạt chuyên môn nên chỉ cần cập nhật những điểm mới, nhưng cũng có người đã rời bục giảng nhiều năm và cần được chuẩn bị bài bản hơn.
Theo bà, những nội dung cần ưu tiên gồm cập nhật chương trình và yêu cầu của môn học, phương pháp dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực, kiểm tra đánh giá, ứng dụng công nghệ, học liệu số, AI cũng như kỹ năng quản lý lớp học, hỗ trợ học sinh, giao tiếp với người học và phụ huynh trong bối cảnh mới.
Đặc biệt, việc bồi dưỡng phải gắn với thực hành như dự giờ, xây dựng bài giảng cùng tổ chuyên môn, dạy thử hoặc có giáo viên cốt cán hỗ trợ trong thời gian đầu. Với những người đã rời bục giảng nhiều năm, không nhất thiết ngay sau khi thôi làm quản lý phải nhận đủ định mức tiết dạy.
Ngoài ra, theo bà Nga, việc bố trí công việc cũng cần công khai, minh bạch và phù hợp với năng lực, chuyên môn, điều kiện cá nhân của từng người. Điều quan trọng là phải giúp đội ngũ hiểu rằng việc trở lại làm giáo viên là kết quả của việc sắp xếp tổ chức, không phải sự đánh giá về năng lực hay một bước lùi trong nghề nghiệp.
“Mục tiêu cuối cùng của việc sắp xếp không chỉ là giảm đầu mối quản lý mà phải bảo đảm chất lượng giáo dục được nâng lên và đội ngũ nhà giáo được sử dụng đúng năng lực, yên tâm cống hiến”, bà nhấn mạnh.
.svg){kind=icon}
