Chiều 1/6, hơn 151.000 thí sinh TPHCM làm bài thi Ngoại ngữ (chủ yếu là Tiếng Anh) vào lớp 10 công lập. Với những thay đổi trong cấu trúc và định hướng ra đề từ năm 2026, dự báo đây không còn là môn thi giúp học sinh dễ đạt điểm cao
Nỗi ám ảnh mang tên điểm Toán
Toán là một trong 3 môn thi của kỳ tuyển sinh lớp 10 công lập TPHCM, bên cạnh Ngữ văn và Ngoại ngữ. Đây cũng là môn thi nhiều năm liền ghi nhận phổ điểm thấp, dù đề thi được đánh giá có tính phân hóa cao và phù hợp mục tiêu tuyển chọn học sinh vào các trường THPT.
Khoảng 10 năm qua, TPHCM (cũ) liên tục đổi mới đề thi môn Toán theo hướng gắn với thực tiễn, phù hợp định hướng Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Dù vậy, phổ điểm môn thi này vẫn chưa có nhiều chuyển biến tích cực.
Trong giai đoạn 2018-2024 (trừ năm 2021 không tổ chức thi vì dịch Covid-19), gần như năm nào cũng có khoảng một nửa số bài thi Toán đạt dưới 5 điểm.
Năm 2024, hơn 55.000 trong số 98.400 thí sinh dự thi chỉ đạt dưới 5 điểm. Trong khi đó, toàn thành phố chỉ có 49 bài thi đạt điểm 10.
Tình hình tương tự cũng diễn ra ở các năm trước. Năm 2023, hơn 44.100 trong tổng số 93.000 thí sinh dự thi có điểm dưới trung bình. Năm 2022, có tới 41.775 bài thi dưới 5 điểm trong tổng số hơn 92.000 bài dự thi.
Dù vậy, năm 2025 ghi nhận tín hiệu tích cực khi môn Toán phần nào “phá dớp”. Trong số hơn 76.300 thí sinh dự thi, số bài dưới 5 điểm giảm xuống còn khoảng 28.000, tương đương gần một phần ba tổng số bài thi.
Cùng với đó, số lượng điểm cao cũng tăng đáng kể. Môn Toán có 36 điểm 10, hàng trăm bài thi đạt từ 9 đến 9,75 điểm. Mức điểm xuất hiện nhiều nhất là 7 điểm với 4.580 thí sinh, cho thấy phổ điểm đã dịch chuyển theo hướng tích cực hơn so với các năm trước.
Vì sao môn Toán khó “ăn điểm”?
Nhiều năm qua, đề thi Toán lớp 10 TPHCM luôn tạo ra những tranh luận trái chiều. Có giáo viên đánh giá đề thi hay, sáng tạo, bám sát định hướng phát triển năng lực. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng một số câu hỏi mang tính vận dụng cao, vượt quá khả năng của bộ phận học sinh trung bình.
Thực tế, đề thi Toán của TPHCM không chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ công thức hay thực hiện các phép tính quen thuộc. Điều mà đề thi hướng tới là đánh giá năng lực vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Theo ngành giáo dục TPHCM, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 phải bảo đảm tính phân hóa để tuyển chọn học sinh phù hợp vào từng nhóm trường. Vì vậy, ma trận đề thi luôn được xây dựng theo nhiều mức độ từ nhận biết, thông hiểu đến vận dụng và vận dụng cao. Trong đó, các câu hỏi gắn với đời sống thực tiễn ngày càng được tăng cường.
Học sinh không chỉ giải toán đơn thuần mà phải biết lựa chọn kiến thức đã học, phân tích tình huống, xây dựng mô hình toán học và đưa ra lời giải hợp lý. Đây chính là điểm khiến nhiều em gặp khó khăn, dù nắm khá chắc lý thuyết.
Thách thức mới ở kỳ thi năm 2026
Kỳ thi năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi lần đầu tiên được tổ chức trên quy mô TPHCM mới sau sáp nhập, với hơn 151.000 học sinh đăng ký dự thi. Đây trở thành kỳ tuyển sinh lớp 10 đông nhất từ trước tới nay.
Đề thi bám sát chương trình Toán THCS theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, tập trung vào 3 mạch kiến thức: Số và Đại số; Hình học và Đo lường; Thống kê và Xác suất.
Đề hướng đến đánh giá 3 nhóm năng lực cốt lõi: Tư duy và lập luận toán học, giải quyết vấn đề và mô hình hóa toán học. Điều đó đồng nghĩa với việc học sinh không thể chỉ học thuộc công thức hay luyện các dạng bài quen thuộc. Các em cần biết vận dụng kiến thức để xử lý những tình huống mới, gần gũi với thực tiễn, đồng thời thể hiện khả năng suy luận và trình bày logic.
Đề thi năm nay tiếp tục duy trì cấu trúc 7 câu hỏi. Nhiều câu được xây dựng từ bối cảnh đời sống, yêu cầu học sinh chuyển đổi tình huống thực tế thành bài toán trước khi giải quyết.
Theo thầy Lâm Vũ Công Chính, giáo viên Toán Trường THPT Nguyễn Du, một trong những đặc trưng nổi bật của đề thi Toán lớp 10 TPHCM là tỷ lệ lớn các câu hỏi gắn với thực tiễn.
Với dạng toán tính diện tích sau khi phân chia hình, học sinh cần xác định chính xác phần diện tích đề yêu cầu, chú ý đến sự thay đổi độ dài các cạnh và mối liên hệ giữa các dữ kiện.
Ở các bài toán hình học không gian liên quan hình trụ, hình nón hay hình cầu, điều quan trọng là phải nắm chắc công thức và nhận diện đúng các đại lượng đề bài cung cấp.
Đối với dạng toán đặt ẩn, lập phương trình hoặc hệ phương trình, học sinh cần đọc kỹ đề, xác định chính xác mối quan hệ giữa các đại lượng trước khi thiết lập công thức. Sau khi tìm được kết quả, nên kiểm tra lại tính hợp lý của đáp án.
Ngoài các dạng toán thực tế, đề thi vẫn duy trì những nội dung truyền thống như phương trình bậc hai, đồ thị hàm số bậc hai và hình học đường tròn.
Để làm tốt, học sinh cần nắm vững định lý Viète, các hằng đẳng thức cơ bản, kỹ năng vẽ đồ thị cũng như hệ thống định lý liên quan đến tiếp tuyến, dây cung và góc nội tiếp.
Theo thầy Chính, vì bài thi được thực hiện hoàn toàn theo hình thức tự luận nên cách trình bày đóng vai trò rất quan trọng. Với những câu hỏi quen thuộc, học sinh cần trình bày đầy đủ lập luận, giải thích rõ từng bước giải và thực hiện đúng quy trình theo hướng dẫn của giáo viên.
Bên cạnh việc ôn tập kiến thức, học sinh nên tham khảo đề thi tuyển sinh lớp 10 của TPHCM các năm gần đây và các đề minh họa để làm quen với cấu trúc đề, dạng câu hỏi và yêu cầu đánh giá năng lực.
Kết quả môn Toán năm nay vì thế không chỉ phản ánh mức độ nắm vững kiến thức của học sinh mà còn cho thấy khả năng thích ứng với cách ra đề mới, nơi tư duy, lập luận và năng lực giải quyết vấn đề ngày càng được đặt lên hàng đầu.
Theo nhận định của nhiều giáo viên, đề thi Ngữ văn tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM chưa bao giờ làm dư luận thất vọng. Mỗi năm, đề thi không chỉ kiểm tra năng lực mà còn mở ra những “màu sắc cảm xúc”, khơi gợi sự đồng cảm và suy ngẫm ở học sinh.
Đáp án các môn thi trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 tại TPHCM năm 2026 được VietNamNet cập nhật nhanh chóng và liên tục, phục vụ nhu cầu tra cứu, đối chiếu kết quả của thí sinh và phụ huynh.
.svg){kind=icon}
