40 tỷ USD chống cắt điện luân phiên: Giá rẻ ai đầu tư?

Ông Franz Genner nói: Chắc chắn khi so với các nước trong khu vực và thế giới, giá điện Việt Nam khá là thấp, kể cả so với nước cùng trình độ phát triển trong khu vực

Đến năm 2020, Việt Nam cần tới 40 tỷ USD cho các dự án điện nếu không muốn lâm cảnh “cắt điện luân phiên”. Thu hút lượng vốn khổng lồ này là điều không dễ khi mà các nhà đầu tư vẫn chỉ muốn giá điện tăng lên.

Căng mình tìm nguồn điện

Theo tính toán của Chính phủ, hạ tầng cung cấp điện từ nay đến 2020 cần một nguồn lực rất lớn. Cụ thể tổng nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2016 – 2020 lên tới 858.660 tỷ đồng (tương đương gần 40 tỷ USD, trung bình 7,9 tỷ USD/năm). Trong đó 75% cho đầu tư phát triển nguồn điện; 25% cho đầu tư phát triển lưới điện.

{keywords}
Nhiệt điện đang được đẩy mạnh đầu tư. Ảnh: Nguyên An

Lượng vốn khổng lồ này dự kiến được huy động từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài (gần 5 tỷ USD), vốn vay ODA (gần 10 tỷ USD), còn lại là vốn chủ đầu tư và vốn vay thương mại (khoảng 25 tỷ USD). Vốn ngân sách Nhà nước chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ, chỉ khoảng 4.000 tỷ đồng để đầu tư cấp điện nông thôn.

Nếu không được đầu tư, thì việc thiếu điện sẽ là nguy cơ hiện hữu. Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong 5 năm tới, nhu cầu tiêu thụ điện tăng nhanh. Khả năng trong các năm 2018-2019, sẽ xảy ra tình trạng thiếu điện ở các tỉnh phía Nam do nhu cầu điện tăng nhanh nhưng các nguồn điện hiện có chưa kịp đáp ứng.

Vậy nguồn điện nào sẽ là “cứu cánh” cho vấn đề cung ứng điện ở Việt Nam? TS Nguyễn Thành Sơn, nguyên Giám đốc Công ty Năng lượng sông Hồng cho rằng: Trong cơ cấu nguồn điện Việt Nam, nhiệt điện, thủy điện chiếm phần lớn. Thủy điện đã khai thác tối đa, còn lại nhiệt điện than, dầu, khí. 3 nguồn nhiên liệu hóa thạch này trong nước thì hữu hạn, song trên thế giới vẫn có cơ hội để chúng ta nhập khẩu về.

“Tất nhiên dầu thì đắt, nhưng nhập than hoàn toàn có khả năng, không có gì đáng ngại. Vấn đề là sử dụng có hiệu quả. Nếu Chính phủ hoãn triển khai hay dừng dự án điện hạt nhân thì cũng không có vấn đề gì cả, chỉ cần đẩy nhiệt điện than, đặc biệt là nhiệt điện chạy khí hóa lỏng lên”, ông Sơn đề xuất.

Nhưng khi liệt kê các dự án điện này trong tọa đàm của báo Dân trí mới đây, ông Đinh Thế Phúc, Phó Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (Bộ Công Thương) tỏ rõ sự băn khoăn: Nhìn vào nguồn năng lượng nội địa, than khí thì gần như đã ở mức bão hoà. Than nội địa không đủ phục vụ nhu cầu các dự án nhiệt điện, giờ phải nhập than để phát điện. Trong khi đó, nhiệt điện chạy khí cũng không có nguồn dồi dào khi mỏ khí ở Nam Trung Sơn bắt đầu vào thời kì suy giảm. Nếu có làm thì phải tính tới nhập khí, trừ khi mỏ Cá voi xanh đi vào khai thác.

Chưa kể, theo GS Trần Hữu Phát, nguyên Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, phát bằng khí đỡ ô nhiễm nhưng giá thành cao, nền kinh tế và người dân khó chịu nổi. Còn phát bằng than thì gây ô nhiễm rất lớn, chưa kể nguồn than không đủ. Điện gió lại chỉ phù hợp bổ sung ở những vùng có gió và không có truyền tải điện.

Trăm dâu đổ đầu giá điện

Ông Franz Genner, Trưởng nhóm chuyên gia Năng lượng, Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam đánh giá: Trước đây, Việt Nam đã rất thành công trong việc tạo nên các nguồn điện từ nhiệt điện than, mang đến nguồn điện giá rẻ. Tuy nhiên, những nguồn lực nội địa không đủ cung ứng trong tương lai nên phải nhập khẩu than. Việt Nam đang kỳ vọng dựa vào nguồn năng lượng tái tạo như gió, mặt trời… tuy nhiên đầu tư vào nguồn năng lượng này khá tốn kém và đắt đỏ. Điều này có liên quan tới biểu giá điện.

{keywords}
Giá điện luôn gây ra những tranh luận trái chiều.

Đánh giá biểu giá điện hiện nay không đủ cao để hấp dẫn đầu tư, ông Franz Genner nói: Chắc chắn khi so với các nước trong khu vực và thế giới, giá điện Việt Nam khá là thấp, kể cả so với nước cùng trình độ phát triển trong khu vực.

“Nếu quan tâm tới biểu giá điện đầy đủ, tới năm 2030 phải tăng giá điện thêm 40%. Nếu không làm điều đó thì cần sự trợ giúp rất nhiều từ nhà tài trợ, DN. Nếu không sẽ không đủ tài chính cho các dự án điện”, ông Franz Genner nhận định.

TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng: Nếu giá điện không được cải thiện thì không ai đầu tư cả. Mỗi năm cần 6,8 tỷ USD đầu tư, giá thấp thì khó khiến nhà đầu tư tham gia cuộc chơi này.

“Để bền vững và lâu dài, việc tăng giá điện sẽ không ảnh hưởng nhiều tới người khó khăn nếu chúng ta kết hợp việc tính giá điện bậc thang và những hỗ trợ từ Chính phủ. Trên thực tế tác động của việc tăng giá điện không nhiều như chúng ta cảm thấy”, chuyên gia WB chia sẻ.

Không chỉ nhìn ở phía cung, ông Trần Đình Thiên than phiền: Thiếu điện còn do dùng điện chứ không chỉ do cung cấp điện. Chúng ta duy trì một nền kinh tế tiêu tốn năng lượng, sử dụng năng lượng quá nhiều. Cứ làm xi măng, làm thép, đủ các loại DN sử dụng năng lượng tốn kém. Tư duy đó phải thay đổi và phải là trọng tâm để thay đổi mô hình tăng trưởng nếu không thì không trời đất nào chịu được.

Cho rằng đất nước phải trả giá cho nền kinh tế dựa trên công nghệ thấp, ông Thiên nói: Giá cao một chút buộc người sản xuất, người tiêu dùng phải tiết kiệm. Giá cao khiến họ phải thay đổi công nghệ và cũng khiến nhà đầu tư sẵn sàng đầu tư vào ngành điện.

Đồng quan điểm này, ông Franz Genner cho rằng, tiêu thụ năng lượng là giải pháp rất quan trọng và ít tốn kém nhất để chúng ta có thể tránh được những đợt tăng giá điện mới. Theo như ước tính Việt Nam có thể tiết kiệm 10KW phát điện nếu đầu tư công nghệ vào những DN sử dụng điện.

Lương Bằng

tin nổi bật

Thương mại điện tử đạt quy mô trên 16 tỷ USD

Thương mại điện tử tiếp tục duy trì được đà phát triển nhanh và ổn định. Ước tính năm 2021 lĩnh vực này đạt tốc độ tăng trưởng trên 20% và đạt quy mô trên 16 tỷ USD.

Đầu tư 2.600 tỷ làm đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Đồng Nai sẽ bố trí nguồn vốn ngân sách tỉnh với hơn 2,6 ngàn tỷ đồng để thực hiện dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu qua địa bàn.

Loạn "thổi giá" thông qua đấu giá đất, đề xuất siết đối tượng tham gia

Theo Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu, cần bổ sung quy định đối tượng tham gia đấu giá các lô "đất ở" chỉ là người trong xã đó.

Có chắc Hà Nội sẽ xây sân bay thứ hai ở huyện Thường Tín?

Thứ trưởng Bộ GTVT Lê Anh Tuấn cho biết vị trí xây sân bay thứ hai của Hà Nội chưa được đưa vào quy hoạch, còn Bộ trưởng KHĐT Nguyễn Chí Dũng nói chưa từng nghe sẽ xây ở Thường Tín.

Năng lực phát triển của du lịch Việt Nam tăng cao nhất thế giới

Chỉ số năng lực phát triển của ngành du lịch Việt Nam năm 2021 xếp thứ 52, tăng 8 bậc so với năm 2019, nằm trong số 3 quốc gia tăng cao nhất trên thế giới.

Vắng khách quốc tế, hàng không Việt chưa thể phục hồi

Mặc dù thị trường nội địa có sự bứt phá mạnh mẽ, song hàng không Việt Nam phục hồi chưa được như kỳ vọng do thị trường quốc tế gặp nhiều khó khăn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đối thoại với 300 nông dân tiêu biểu

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ đối thoại với 300 nông dân tiêu biểu đại diện cho hơn 10 triệu hộ hội viên nông dân cả nước xoay quanh chủ đề “Tiếp sức, hỗ trợ nông dân; thực hiện tầm nhìn phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững”.

Kiểm toán nhà nước điểm danh những doanh nghiệp nhà nước thua lỗ nghìn tỷ

Năm 2021, Kiểm toán Nhà nước đã kiểm toán Báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn nhà nước năm 2020 của 73 doanh nghiệp thuộc 16 tập đoàn, tổng công ty và công ty.

Ổn định thuế tiêu thụ đặc biệt để phục hồi ngành sản xuất lớn

Thảo luận về Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, nhiều chuyên gia đề xuất Chính phủ cân nhắc lộ trình phù hợp, việc tăng thuế chỉ nên từ sau 2024 trở đi, giúp DN kinh doanh thuốc lá, rượu bia tăng cường sức cạnh tranh, tạo ra sự bền vững về an sinh xã hội.

Dự án điều chỉnh vốn gấp 24 lần: Từ 60 tỷ lên gần 1.500 tỷ

Dự án đập dâng sông Trà Khúc ở Quảng Ngãi có vốn đầu tư ban đầu 60 tỷ nhưng sau đó được điều chỉnh lên gần 1.500 tỷ khiến Kiểm toán và Ủy ban Tài chính ngân sách Quốc hội liên tục điểm tên.

Điện hạt nhân Ninh Thuận: 6 năm dừng dự án, vẫn có nhiều dấu hỏi

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị Chính phủ xem xét tạm giữ Quy hoạch đối với các vị trí dự kiến xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2.

Tình cảnh bi đát, loạt doanh nghiệp vận tải bán xe, nguy cơ phá sản

Nhiều doanh nghiệp vận tải chấp nhận bán xe, chuyển công việc khác vì không chịu nổi. Bởi, một chuyến xe khách Bắc - Nam tốn chi phí khoảng 50 triệu đồng, riêng tiền xăng dầu là 30 triệu.

Toàn cầu bất ổn, Việt Nam đối diện nhiều khó khăn

Áp lực lạm phát cao, năng suất lao động giảm và sự lệch pha trong chính sách kích thích kinh tế là những thách thức và quan ngại đối với tăng trưởng GDP Việt Nam 2022.

Hệ lụy từ mập mờ “đất thổ cư”

UBND TP Hà Nội dùng khái niệm “đất thổ cư”, không được quy định trong Luật Đất đai để điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất năm 2021 tại Sơn Tây.

Chứng khoán, BĐS tăng nóng, biến động mạnh: Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt

Chính phủ đánh giá thị trường tài chính, bất động sản, chứng khoán có thời điểm tăng nóng và có những biến động mạnh những tháng đầu năm 2022, đòi hỏi phải tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ.