
Ông N.V.B. (63 tuổi, Hà Nội), cán bộ đã nghỉ hưu, đến khám tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong tình trạng đau khớp gối phải kéo dài, cơn đau tăng rõ khi đi lại hoặc lên xuống cầu thang.
Ông B. cho biết, hơn 5 năm qua, ông duy trì thói quen chạy bộ đường dài hằng ngày với quãng đường 6-8km. Tuy nhiên, ông ít chú ý khởi động trước khi tập và cũng không điều chỉnh cường độ vận động phù hợp với tuổi tác.
Qua thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị thoái hóa khớp gối độ II-III, kèm tổn thương sụn khớp. Người bệnh được chỉ định điều trị nội khoa kết hợp vật lý trị liệu, đồng thời được tư vấn giảm cường độ vận động, chuyển sang các hình thức tập luyện phù hợp hơn.
Điều dưỡng Đỗ Thị Mai Hương, Khoa Khám bệnh cán bộ cao cấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, tập luyện thể dục thể thao là giải pháp quan trọng nâng cao sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật.
Tuy nhiên, ở người trung niên và cao tuổi, nếu tập luyện không đúng phương pháp hoặc không phù hợp với thể trạng có thể làm gia tăng nguy cơ tổn thương và thoái hóa xương khớp.

Thoái hóa xương khớp là bệnh lý mạn tính, tiến triển âm thầm, đặc trưng bởi tình trạng tổn thương sụn khớp, xương dưới sụn và các cấu trúc quanh khớp. Bệnh gây đau, hạn chế vận động, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Trước đây, bệnh chủ yếu gặp ở người cao tuổi nhưng hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt ở nhóm trên 40 tuổi.
Tại Khoa Khám bệnh cán bộ cao cấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, số trường hợp mắc bệnh lý cơ xương khớp liên quan đến tập luyện thể thao không đúng cách ngày càng gia tăng.
“Nhiều bệnh nhân bị đau khớp gối, khớp háng, cột sống cổ, cột sống thắt lưng do lựa chọn môn tập hoặc phương pháp tập luyện không phù hợp. Một sai lầm phổ biến là lựa chọn các môn thể thao cường độ cao, tạo áp lực lớn lên khớp trong khi hệ cơ xương khớp ở tuổi trung niên đã bắt đầu suy giảm chức năng", điều dưỡng Hương thông tin.
Ngoài ra, theo điều dưỡng Hương, các môn như chạy bộ đường dài, đá bóng, tennis, pickleball hay cầu lông thường có nhiều động tác bật nhảy, xoay vặn khớp liên tục. Nếu tập luyện kéo dài, không kiểm soát cường độ dễ gây quá tải, làm tổn thương sụn khớp và dây chằng. Ngoài ra, việc không khởi động kỹ hoặc tập sai tư thế cũng là nguyên nhân thường gặp dẫn tới chấn thương và thoái hóa khớp.
Khởi động đủ, đúng kỹ thuật - chìa khóa đảm bảo an toàn
Các bác sĩ chuyên khoa nội cơ xương khớp nhấn mạnh, thoái hóa khớp là kết quả của quá trình tích lũy tổn thương kéo dài. Nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với tình trạng đau mạn tính, hạn chế vận động, ảnh hưởng sinh hoạt và công việc, thậm chí phải điều trị chuyên sâu.
Để tập luyện thể dục thể thao hiệu quả và an toàn, chuyên gia khuyến cáo mỗi người cần lựa chọn môn tập phù hợp với thể trạng và tình trạng xương khớp. Các hình thức vận động nhẹ nhàng, ít gây áp lực lên khớp như đi bộ, bơi lội, đạp xe, yoga hay thái cực quyền được khuyến khích, đặc biệt với người đã có dấu hiệu đau khớp.
Trước mỗi buổi tập, người dân cần khởi động đầy đủ, tập đúng kỹ thuật, đúng tư thế và duy trì cường độ vừa phải, tránh tâm lý chạy theo thành tích. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau khớp kéo dài, sưng hoặc cứng khớp buổi sáng, người tập nên giảm cường độ, tạm dừng vận động và đi khám chuyên khoa.
Đại tá, BSCKII Nguyễn Việt Khoa, Chủ nhiệm Khoa Khám bệnh cán bộ cao cấp, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 nhấn mạnh: “Tập luyện thể dục thể thao cần được cá thể hóa theo thể trạng và tình trạng sức khỏe của từng người. Khi có dấu hiệu đau khớp kéo dài, người bệnh cần đi thăm khám để được tư vấn điều chỉnh kịp thời”.


