Khác với hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD) có khả năng tự động phân bổ lực kéo giữa các bánh, hệ dẫn động 4 bánh bán thời gian (4WD - thường được gọi là xe hai cầu) yêu cầu người lái chủ động can thiệp bằng nút bấm, núm xoay hoặc cần gạt.

Chính sự “chủ động” này tạo nên sức mạnh vượt địa hình của xe 4WD. Ngược lại, chỉ một vài thao tác sai lầm cũng đủ khiến hệ thống truyền động chịu tổn hại nghiêm trọng, thậm chí dẫn tới chi phí sửa chữa hàng trăm triệu đồng.

Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến và nguy hiểm nhất mà người dùng xe 4WD thường xuyên mắc phải.

Gài cầu 4WD khi chạy trên đường nhựa khô ráo

Đây là lỗi kinh điển của những người mới làm quen và sử dụng xe hai cầu. Hệ thống 4WD được thiết kế để hoạt động trên bề mặt có độ bám thấp như bùn đất, cát, sỏi hoặc tuyết. Trên đường nhựa khô, khi xe vào cua, bánh xe phía trong và phía ngoài cần quay với tốc độ khác nhau để đảm bảo quỹ đạo chính xác.

g class.jpg
Sử dụng chế độ 4WD trên đường nhựa khô ráo ở tốc độ cáo có thể làm hỏng hộp số phụ. Ảnh: Mercedes-Benz

Tuy nhiên, khi gài cầu 4WD trên mặt đường có độ bám cao, hệ thống truyền động sẽ buộc các bánh xe quay gần như cùng tốc độ. Sự chênh lệch bị triệt tiêu này gây ra hiện tượng “quấn xoắn”, khiến xe giật cục, lốp mòn nhanh, trục các-đăng chịu áp lực lớn và trong trường hợp xấu nhất có thể làm hỏng hộp số phụ chỉ sau vài km vận hành.

Nhầm lẫn tai hại giữa chế độ 4H (cầu nhanh) và 4L (cầu chậm)

Phần lớn xe 4WD hiện nay đều có hai chế độ chính: 4H (cầu nhanh) và 4L (cầu chậm). Việc không phân biệt rõ chức năng của hai chế độ này là nguyên nhân dẫn đến nhiều hỏng hóc nghiêm trọng.

che do gai cau.jpg
Các chế độ thường thấy trên một chiếc xe dẫn động 4 bánh bán thời gian. Ảnh: Ford

Ở chế độ 4H, tất cả các bánh xe đều được điều khiển thông qua hộp chuyển đổi với vi sai trung tâm mở, có nghĩa cả bốn bánh xe được kiểm soát độc lập giống với xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian AWD. Chế độ 4H phù hợp cho điều kiện đường trơn trượt, mưa lớn, tuyết hoặc sỏi dăm, cho phép xe di chuyển ở tốc độ vừa phải với khả năng kiểm soát tốt hơn.

Trong khi đó, 4L thay đổi tỷ số truyền trong hộp số phụ, tối đa hóa mô-men xoắn ở vòng tua thấp để tạo lực kéo cực lớn. Chế độ 4L chỉ dành cho những tình huống cực đoan như leo dốc gắt, kéo vật nặng hoặc bò qua đá hộc ở tốc độ rất chậm. Lái xe tốc độ cao ở chế độ 4L sẽ khiến hộp số quá nhiệt, cháy ly hợp và phá hỏng hoàn toàn hệ thống truyền động trong thời gian ngắn.

Dùng lốp đi phố để đi off-road

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần có hệ dẫn động 4WD là đủ để chinh phục mọi địa hình. Thực tế, lốp xe mới là yếu tố quyết định trực tiếp đến khả năng bám đường. Lốp nguyên bản theo xe thường thuộc loại H/T (Highway Terrain), ưu tiên sự êm ái, yên tĩnh và tiết kiệm nhiên liệu khi chạy trên đường nhựa.

lop xe.jpg
Xe 4WD nhưng lắp sai lốp cũng có thể khiến chiếc xe không phát huy được khả năng của hệ dẫn động 4 bánh. Ảnh: Carsales

Khi đưa loại lốp này vào môi trường bùn lầy, cát sâu hay đá sắc, các rãnh lốp sẽ nhanh chóng bị bết kín, mất độ bám và rất dễ bị đâm thủng. Trong nhiều trường hợp, một chiếc xe dẫn động cầu trước hoặc AWD được trang bị lốp All-Terrain hay Mud-Terrain còn vượt địa hình hiệu quả hơn xe 4WD dùng lốp đường phố.

Do đó, đừng quên trang bị một bộ lốp phù hợp và lốp dự phòng nếu bạn có ý định đưa chiếc xe 4x4 của mình ra khỏi những con đường rải nhựa.

Bỏ quên "bảo bối" khóa vi sai trung tâm

Nhiều mẫu xe địa hình chuyên dụng như Toyota Land Cruiser hay Mercedes-AMG G63 thường được trang bị hệ thống khóa vi sai. Trong khi khóa vi sai cầu trước/sau giúp khóa các bánh xe trên cùng một trục thì khóa vi sai trung tâm có nhiệm vụ khóa chặt trục các-đăng trước và sau, chia đều lực kéo 50:50 cho cả hai trục.

khoa vi sai.jpg
Hệ dẫn động 4 bánh 4WD được kích hoạt thông qua nút bấm hoặc thao tác gài cầu qua cần số phụ. Ảnh: Mercedes-Benz

Việc không sử dụng khóa vi sai trung tâm khi đi vào các địa hình lầy lội, hố so le sẽ khiến xe dễ bị mắc kẹt do toàn bộ sức mạnh có thể bị dồn vào những bánh xe đang lơ lửng mất độ bám. Tuy nhiên, người dùng cũng cần nhớ tuyệt đối không bật khóa vi sai trung tâm khi chạy trên đường nhựa khô, nếu không muốn hệ thống truyền động bị hao mòn nhanh chóng.

Không xả bớt áp suất lốp khi đi vào cát, bùn

Bản chất của hệ thống 4WD là tối ưu hóa lực kéo, nhưng lực kéo đó lại phụ thuộc trực tiếp vào tiết diện tiếp xúc giữa lốp và mặt đường. Khi đi vào đường cát lún hoặc bùn lầy, nếu giữ nguyên áp suất lốp tiêu chuẩn (khoảng 2,2-2,4 bar), lốp xe sẽ cứng và dễ đào sâu xuống nền đất yếu.

xe dia hinh.jpg
Ngoài hệ thống dẫn động 4 bánh, áp suất lốp cũng đóng vai trò quan trọng không kém. Ảnh: OnX Map

Việc xả bớt áp suất xuống còn khoảng 1-1.5 bar tùy điều kiện sẽ làm lốp "bẹp" ra, tăng đáng kể diện tích tiếp xúc. Điều này không chỉ giúp xe bám đường tốt hơn mà còn tạo hiệu ứng "nổi", giúp chiếc xe 4WD lướt qua chướng ngại vật một cách nhẹ nhàng thay vì bị lún rầy. Đây là kỹ năng cơ bản nhưng lại thường bị người dùng xe 4WD bỏ qua.

Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!