Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra áp lực bứt phá lớn, khiến nhiều tổ chức từ quy mô 50 nhân sự đến các tập đoàn vội vã ứng dụng để tự động hóa công việc. Tuy nhiên, việc triển khai bề mặt thiếu nền tảng quản trị đang biến công nghệ này thành "con dao hai lưỡi".

Chạy đua làm ứng dụng AI dù chưa có nền tảng

Tại tọa đàm "Nâng tầm nhân lực cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên AI" chiều 8/6, ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc điều hành Học viện AIUni đánh giá người dùng và lãnh đạo doanh nghiệp đang chịu sức ép lớn trước lượng thông tin AI cập nhật hàng ngày, luôn cảm thấy "thiếu một thứ gì đó". Sự nóng vội này dẫn đến việc vội vàng triển khai AI khi chưa có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về con người.

Ông Long cảnh báo về tình trạng các tổ chức tạo ra hàng loạt ứng dụng nhưng không thể kiểm soát. "Nếu không có nền tảng tốt, AI chỉ như lớp trang sức long lanh bên ngoài nhưng dễ vỡ vụn", ông Long ví von.

Bên cạnh đó, thói quen đưa dữ liệu lên các nền tảng AI công cộng tiềm ẩn rủi ro an ninh mạng nghiêm trọng. Ông Vũ Mạnh Cường, Giám đốc khách hàng doanh nghiệp Nvidia khẳng định, nếu chỉ sử dụng các hệ thống AI từ bên ngoài và đưa dữ liệu lên đó, doanh nghiệp có nguy cơ bị lộ bí mật kinh doanh.

W-0806 bkhn.jpg
Từ trái qua: ông Nguyễn Đức Long - Giám đốc điều hành Học viện AIUni; ông Vũ Mạnh Cường - Giám đốc khách hàng doanh nghiệp Nvidia; ông Nguyễn Tiến Dũng - Giám đốc Trung tâm Đào tạo liên tục Đại học Bách khoa Hà Nội. Ảnh: Du Lam

Mặt trái của AI cũng bộc lộ rõ trong lĩnh vực giáo dục. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng - Giám đốc Trung tâm Đào tạo liên tục Đại học Bách khoa Hà Nội dẫn chứng thực tế học sinh dùng AI giải bài tập rất nhanh, song khi thi không được dùng công cụ thì điểm lại thấp. Điều này đòi hỏi các tổ chức và người dùng cá nhân phải biết dùng AI có trách nhiệm.

Để ứng dụng AI thực chất, dữ liệu và con người là hai yếu tố cốt lõi. Hệ thống AI học từ dữ liệu; nếu dữ liệu đầu vào sai, quyết định đưa ra sẽ sai lệch. Việc làm sạch dữ liệu thô, dữ liệu nhiễu đòi hỏi phải trải qua nhiều mức độ xử lý.

Bàn về quản trị rủi ro, ông Vũ Mạnh Cường đưa ra sự so sánh trực quan về vai trò của con người: "Giống như việc chế tạo một chiếc ô tô chạy với tốc độ 300 km/h, nếu không có hệ thống phanh an toàn thì rất nguy hiểm. Trong AI, 'hệ thống phanh' chính là đội ngũ nhân sự có khả năng kiểm soát công nghệ".

Ưu tiên chuẩn hóa năng lực AI 

Thay vì lao vào cơn sốt mù quáng, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần bình tĩnh và ưu tiên chuẩn hóa năng lực AI của đội ngũ nhân sự. Từ kinh nghiệm thực tế, ông Nguyễn Đức Long chỉ ra nếu không chuẩn hóa năng lực AI, các dự án sẽ có nguy cơ giống như pháo bông, vụt sáng rồi biến mất. "Khi đào tạo AI, chúng tôi luôn kéo mọi người quay lại giải quyết những vấn đề cơ bản trước, sau đó mới đi vào những bước chuyên sâu", ông nói.

Thông qua sự hợp tác giữa Đại học Bách khoa Hà Nội và Nvidia, Chương trình Học viện AI (DLI) cung cấp các cấp độ chứng chỉ đánh giá năng lực minh bạch. Mục tiêu của chương trình là cung cấp một thước đo chuẩn mực, tương tự như chứng chỉ IELTS hay TOEFL trong việc đánh giá năng lực ngoại ngữ. 

Ông Vũ Mạnh Cường thông tin thêm rằng chương trình DLI hiện đã được áp dụng tại khoảng 80 quốc gia với 300.000 chứng chỉ được cấp phát. Các cấp độ chứng chỉ từ hệ sinh thái Nvidia giúp doanh nghiệp xác định chính xác nhân sự đang ở mức độ nào, từ đó tự tin hơn trong việc phân bổ nguồn lực vào các dự án chuyển đổi số.

Trước đó, bà Nguyễn Thị Lệ Quyên, Trưởng ban Hỗ trợ doanh nghiệp, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) khẳng định AI hiện không còn là sự lựa chọn mà đã trở thành yếu tố bắt buộc. Theo nghiên cứu của NIC và đối tác, công nghệ này có thể đóng góp tới 130 tỷ USD cho Việt Nam vào năm 2040 thông qua việc tăng năng suất lao động. Việc đưa các tiêu chuẩn đào tạo quốc tế vào Việt Nam là bước đi chiến lược, đáp ứng mục tiêu phát triển công nghiệp AI mà Thủ tướng Chính phủ đã đề ra.