PGS.TS Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cho biết tại Việt Nam, có khoảng 8 triệu người mắc đái tháo đường, nhưng tới 62,6% số trường hợp không biết mình mắc bệnh, đồng nghĩa với việc nhiều bệnh nhân chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng.

Nghiên cứu năm 2020 do bệnh viện trên tiến hành cho thấy hơn một nửa số người trưởng thành chưa từng xét nghiệm đường huyết để phát hiện bệnh dù đây là biện pháp đơn giản, giá rẻ.

Trong số những người đã được chẩn đoán, hơn một nửa đang sống chung với các biến chứng, phổ biến nhất là ở mắt (gần 40%), tiếp đến là bệnh thần kinh ngoại biên, tim mạch và biến chứng thận. 

Báo cáo Thực trạng và xu hướng nguyên nhân tử vong tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025 do Cục Thống kê vừa công bố cho thấy cả nước có 13.800 người tử vong do đái tháo đường trong 5 năm qua. Trung bình mỗi năm có khoảng 2,8 nghìn người tử vong do đái tháo đường. Năm 2025, số người tử vong do đái tháo đường cao nhất, 3.723 ca, chiếm 27% số ca tử vong do đái tháo đường trong 5 năm. 

97% số ca tử vong trên 40 tuổi, nữ nhiều hơn nam

Mặc dù số ca tử vong ở người trẻ trong 5 năm qua rất thấp, nhóm 10-14 tuổi có 7 ca, nhóm 15-19 tuổi có 11 ca và nhóm 20-24 tuổi có 31 ca nhưng đây cũng là một tín hiệu đáng lo ngại cho thấy tình trạng trẻ hóa của bệnh này và sự cần thiết phải có những biện pháp phòng tránh bệnh ngay từ khi còn trẻ.

Phụ nữ chiếm tỷ trọng lớn hơn trong số trường hợp tử vong vì bệnh đái tháo đường, 54,3%, nhưng không đồng đều ở các nhóm tuổi.

Ở nhóm dưới 60 tuổi, số trường hợp tử vong do đái tháo đường ở nam giới là gần 2.600 trường hợp, cao gấp 1,6 lần nữ. Ngược lại, ở nhóm tuổi từ 60 trở lên, số phụ nữ tử vong vì bệnh này là hơn 5.900 người, cao gấp hơn 1,6 lần so với số nam giới.

Điều này có nghĩa là nam giới tử vong vì đái tháo đường ít hơn phụ nữ nhưng bệnh nhân trẻ hơn, khi còn đang trong độ tuổi lao động. 

dai thao duong
Bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương kiểm tra, soi đáy mắt cho bệnh nhân đái tháo đường. Ảnh: BVCC

Đói liên tục là dấu hiệu quan trọng

PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, cho hay đái tháo đường type 2 (nhóm chiếm đa số) thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm, nhưng có những dấu hiệu điển hình.

Insulin hoạt động không hiệu quả khiến glucose không được chuyển vào tế bào để tạo năng lượng, khiến người mắc đái tháo đường luôn có cảm giác đói kéo dài, thèm ăn dù vừa mới ăn xong.

Ngoài đói, khát nước nhiều và đi tiểu thường xuyên là dấu hiệu phổ biến nhất của căn bệnh này, do hậu quả của đường huyết tăng cao, thận sẽ cố gắng đào thải lượng đường dư thừa qua nước tiểu, kéo theo nước từ cơ thể.

Mặc dù ăn, uống nhiều hơn nhưng người mắc đái tháo đường lại bị sụt cân do cơ thể bắt đầu phân hủy mỡ và cơ để lấy năng lượng thay thế cho glucose không được sử dụng đúng cách. Ngoài ra, khi tế bào không nhận đủ năng lượng từ glucose sẽ khiến bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, uể oải, thiếu tập trung.

Đường huyết cao có thể làm thay đổi hình dạng thủy tinh thể, khiến tầm nhìn bị mờ. Nếu không được kiểm soát, lâu dài tình trạng này có thể dẫn đến tổn thương võng mạc và mù lòa. Chưa kể, lượng đường trong máu cao gây tổn thương mạch máu và làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến vết thương nhỏ chậm lành, dễ bị viêm da, nhiễm trùng

Nhiều người bệnh đái tháo đường khi bị biến chứng thần kinh có thể bị tê bì châm chích bàn tay bàn chân, ngứa râm ran tay chân, cảm giác nóng rát, mất cảm giác...

PGS.TS.BS Trần Quang Nam khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ít vận động, tăng huyết áp hoặc có người thân mắc đái tháo đường cần chủ động kiểm tra đường huyết định kỳ.

Ăn trứng thường xuyên ảnh hưởng đến huyết áp ra sao?
Ăn trứng thường xuyên ảnh hưởng đến huyết áp ra sao?Ăn trứng thường xuyên không làm tăng huyết áp đáng kể ở người trưởng thành khỏe mạnh. Tuy nhiên, người mắc bệnh tim mạch, mỡ máu cao, bệnh tiểu đường hoặc béo phì cần chú ý đến lượng trứng tiêu thụ và cách chế biến.