Thay mặt Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú mới đây ký ban hành Chỉ thị về tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới (Chỉ thị số 10).

Ban Bí thư nhìn nhận, sau hơn 10 năm thực hiện Kết luận số 94 của Ban Bí thư khóa 11 về tiếp tục đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân, công tác giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tuy nhiên, một số nội dung, chương trình, phương pháp còn nặng về truyền thụ kiến thức, chưa gắn với thực tiễn và đặc điểm người học; tính thuyết phục và khả năng chuyển biến thành nhận thức, niềm tin, ý thức trách nhiệm, hành vi tích cực của người học chưa cao.

Một bộ phận người học có biểu hiện phai nhạt lý tưởng, thiếu ý thức rèn luyện; trách nhiệm xã hội, ý thức tuân thủ pháp luật, kỹ năng ứng xử trên không gian mạng còn hạn chế; dễ bị tác động bởi thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, lối sống lệch chuẩn.

Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội phát triển nhanh, tác động sâu sắc đến nhận thức, tư tưởng, tình cảm, lối sống của người học. Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị tiếp tục chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, giáo dục, nhất là trên không gian mạng.

Từ thực tiễn đó, Ban Bí thư khẳng định giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân là nhiệm vụ quan trọng, trực tiếp góp phần xây dựng nền tảng tinh thần xã hội, củng cố niềm tin, hình thành nhân cách, bản lĩnh và năng lực công dân Việt Nam trong thời đại số.

Yêu cầu đặt ra trong thời gian tới là phải đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ nội dung, chương trình, phương pháp và phương thức tổ chức dạy và học bảo đảm chất lượng; hình thành môi trường giáo dục hiện đại, lành mạnh, an toàn trên môi trường số...

Ban Bí thư yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp, cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và người đứng đầu; phát huy vai trò, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, tạo chuyển biến mạnh mẽ, thực chất trong giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân.

Giáo dục lý luận chính trị là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên trong giáo dục, đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, gắn với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Ban Bí thư yêu cầu rà soát, hoàn thiện nội dung, chương trình, giáo trình giáo dục lý luận chính trị theo hướng tinh gọn, hiện đại, liên thông, thiết thực; kịp thời cập nhật những thành tựu về lý luận và thực tiễn, nhất là Nghị quyết Đại hội 14 và các nghị quyết mới của Đảng, bảo đảm tính khoa học, hệ thống, phù hợp với từng cấp học, bậc học và đối tượng đào tạo.

"Nghiên cứu tổ chức nội dung giáo dục theo các nhóm phẩm chất, năng lực chủ yếu: Bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng và khát vọng cống hiến; tinh thần thượng tôn pháp luật, đạo đức và trách nhiệm xã hội; ý thức công dân, năng lực số và năng lực hội nhập quốc tế; lối sống lành mạnh, kỹ năng xã hội và năng lực học tập suốt đời", Chỉ thị số 10 nêu.

Rà soát các môn lý luận, nội dung giáo dục công dân, lịch sử

Đáng chú ý, Ban Bí thư yêu cầu rà soát, cập nhật các môn lý luận chính trị và các nội dung giáo dục công dân, lịch sử, văn hóa, pháp luật, đạo đức, kỹ năng xã hội theo hướng tăng thực hành, trải nghiệm, đối thoại, xử lý tình huống, nhận diện, đấu tranh và phản bác quan điểm sai trái, thù địch; kiểm soát chặt chẽ chất lượng chương trình, nội dung giáo trình, tài liệu tham khảo, học liệu số và nội dung giáo dục trong các chương trình liên kết, hợp tác quốc tế.

Một nhiệm vụ khác được Chỉ thị số 10 đề ra là đổi mới mạnh mẽ phương pháp và hình thức tổ chức giảng dạy theo hướng phát triển năng lực, lấy người học làm trung tâm; kết hợp linh hoạt giữa học trực tiếp và trực tuyến, chính khóa và ngoại khóa; tăng cường ứng dụng công nghệ số, học liệu số và phương pháp giáo dục hiện đại.

Hình thức giáo dục cần được đa dạng, tăng cường đối thoại, thảo luận, xử lý tình huống, hoạt động trải nghiệm; gắn lý luận với thực tiễn, học đi đôi với hành, nói đi đôi với làm. Môi trường học đường cần lành mạnh, văn minh, an toàn, nhân văn, kỷ cương; hoàn thiện bộ quy tắc ứng xử trong nhà trường và trên không gian mạng.

Việc kiểm tra, đánh giá cần toàn diện, thực chất về nhận thức, thái độ, hành vi, ý thức tuân thủ pháp luật và trách nhiệm công dân của người học.

Ban Bí thư yêu cầu xây dựng đội ngũ giảng viên, giáo viên lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, chuyên môn sâu, am hiểu thực tiễn, thành thạo phương pháp giảng dạy hiện đại.

Ban Bí thư định hướng cơ chế, chính sách đặc thù để tuyển dụng, thu hút sinh viên giỏi theo học chuyên ngành lý luận chính trị, tạo nguồn nhân lực kế cận chất lượng cao...

"Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền trong nhà trường; xây dựng văn hóa ứng xử, chuẩn mực đạo đức, ý thức công dân; phát huy hiệu quả các phong trào, hoạt động của Đoàn, Hội, Đội trong giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên", Ban Bí thư gợi mở.