Bầu Kiên, Trầm Bê: Còn lại gì sau thời 'dẹp loạn'

Nhìn lại một thời kỳ 'dẹp loạn' mới thấy được sự phức tạp của hệ thống ngân hàng cùng sự dính dáng của các đại gia hàng như Trầm Bê, Nguyễn Đức Kiên…

 Giai đoạn tái cơ cấu ngân hàng được ví như một thời kỳ 'dẹp loạn', chống đổ vỡ. Nhìn một giai đoạn đầy biến động này mới thấy được sự phức tạp của hệ thống ngân hàng cùng sự dính dáng của các đại gia hàng như Trầm Bê, Nguyễn Đức Kiên…

Hai đại gia ra đi, Sacombank chưa yên

Tròn 3 năm sau khi phải lên “làm việc” với  công an và từ nhiệm thành viên HĐQT Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín - Sacombank (STB), ông Đặng Văn Thành chứng kiến “đối thủ” của mình - ông Trầm Bê cũng phải nói lời từ giã với Sacombank.

Ngày 11/11/2015, HĐQT Sacombank thống nhất cho ông Trầm Bê thôi giữ chức phó chủ tịch thường trực HĐQT Sacombank. Quyết định này đánh dấu sự rút lui khỏi ngân hàng của ông Trầm Bê sau hơn một thập kỷ trong lĩnh vực này.

Vụ thâu tóm Sacombank đầy bí ẩn diễn ra từ năm 2011 mãi sau này mới lộ diện người đứng đầu nhóm cổ đông giấu mặt chính là ông Trầm Bê, phó chủ tịch NHTMCP Phương Nam (SouthernBank) và là một đại gia có tiếng ở Sài Thành. 

{keywords}
Sacombank vẫn đang trong quá trình tái cơ cấu.

Vụ thâu tóm diễn ra trong bối cảnh các NH buộc phải tái cơ cấu để xử lý nợ xấu và cắt sở hữu chéo. Tuy nhiên, có vẻ như, nỗ lực tái cơ cấu lần 1 của Sacombank đã không được như mong muốn.

Sacombank thời ông Đặng Văn Thành, dù có nhiều khoản cho vay và đầu tư chéo Sacombank và các công ty thành viên trong Tập đoàn Thành Thành Công của gia đình ông Thành, nhưng đây là một NH thuộc nhóm tốt nhất thị trường, có tình hình tài chính tốt và kinh doanh có lãi. 

Sacombank sau khi được nhóm cổ đông mà đứng sau là ông Trầm Bê thâu tóm, theo một báo cáo của ông Nguyễn Xuân Thành - Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright TP.HCM, còn có cấu trúc sở hữu chéo phức tạp hơn nhiều, không chỉ liên quan tới các DN phi tài chính mà còn cả các NHTM khác.

Theo đó, cổ đông mới của Sacombank chính là cá nhân ông Trầm Bê, các thành viên trong gia đình và các DN gồm có Eximbank, SouthernBank và các CTCP đầu tư có liên quan tới các NH này như Đầu tư Sài Gòn Exim, Đầu tư Tài chính Sài Gòn Á Châu, CTCK Rồng Việt.

Các báo cáo sau đó cho thấy, nhóm đầu tư này kiểm soát 37,7% vốn điều lệ của STB vào cuối năm 2012. Với thông tin Eximbank công bố về tỷ lệ kiểm soát lên tới 51% thì vẫn còn 13-14% cổ phần STB là được thâu tóm qua các tổ chức khác và dưới các hình thức ủy thác đầu tư mà không thể xác định dựa trên những thông tin công bố chính thức. Sau đại hội cổ đông thường niên 2012 (giữa năm) nhóm cổ mới được bầu 6/10 thành viên vào HĐQT.

Tuy nhiên, hậu thâu tóm Sacombank không kết thúc ở đây mà còn nhiều sự kiện nữa diễn ra từ năm 2013 cho đến khi Sacombank và SouthernBank sáp nhập vào cuối 2015. Khi đó, NHNN trở thành người đại diện nắm giữ trên 51% số cổ phần của Sacombank sau sáp nhập.

{keywords}

Cấu trúc sở hữu trong hoạt động thâu tóm Sacombank tính tại thời điểm 31/12/2012. (Nguồn: Báo cáo của ôngNguyễn Xuân Thành - Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright TP.HCM)

Bầu Kiên ra đi, họ Trần trở lại

Một thời dẹp loạn qua đi cũng cho thấy những sự cố chốn đổ vỡ buộc nhà nước phải ra tay nhưng cũng có nhưng cuộc đổi ngôi ngoạn mục. 

Sự ra đi của Bầu Kiện và lộ trình trở lại lèo lái Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) của gia đình họ Trần là một cứ đổi ngôi ấn tượng.

Trước khi tái cơ cấu, thời điểm năm 2011, ACB là NHTMCP có quy mô lớn nhất xét cả về tổng tài sản và dư nợ cho vay trong hệ thống NH Việt Nam. ACB cũng được đánh giá là NH có sức khỏe tài chính tốt nhất với tỷ suất lợi nhuận cao và nợ xấu thấp.

Tuy nhiên, ACB là NHTM thực hiện sở hữu, đầu tư và cho vay chéo phức tạp nhất. Cho đến năm 2012, ACB trực tiếp và gián tiếp sở hữu cổ phần và là cổ đông lớn của bốn NHTM là Eximbank, Đại Á, Việt Nam Thương Tín và Kiên Long.

Theo đánh giá của ông Nguyễn Xuân Thành Fulbright, trong cơ cấu sở hữu, ACB có ba nhóm cổ đông lớn là gia đình ông Trần Mộng Hùng, gia đình ông Nguyễn Đức Kiên và nhóm cổ đông nước ngoài (gồm Standard Chartered Bank, Dragon Capital và Connaught Investors). 

Tuy nhiên, trong thời gian 2008-2011, ông Nguyễn Đức Kiên đã chi phối hoạt động quản trị, điều hành của ACB. Các cổ đông lớn khác hầu như không có tiếng nói.

Ông Kiên và gia đình đã thành lập và là chủ 6 công ty là ACI, B&B, ACBI, ACI-HN, AFG và Thiên Nam.

ACB đã tài trợ vốn cho các công ty của ông Kiên để đầu tư chứng khoán (trong đó có chính cổ phiếu ACB) và vàng tài khoản bằng cách trực tiếp và gián tiếp thông qua CTCK ACB (ACBS) và các NHTM mà ACB là cổ đông lớn. Đến cuối năm 2011, tổng giá trị mà ACB ủy thác để kinh doanh vàng lên tới gần 40 ngàn tỷ đồng.

Một vấn đề gây rắc rối nữa cho ACB là cho vay các TCTD khác. Trong bối cảnh bất ổn kinh tế vĩ mô và tên tuổi các NHTM yếu kém được đưa ra, cá nhân và tổ chức đã tập trung gửi tiền vào các NHTMNN và các NHTMCP được cho là vững mạnh trong đó có ACB. Một phần lớn được ACB dùng để cho vay các TCTD khác với lãi suất cao hơn, bao gồm cả việc ủy thác cho nhân viên đi gửi tiền tại các NHTM khác dưới hình thức tiền gửi cá nhân.

Bầu Kiên bị bắt, gia đình ông Trần Mộng Hùng quay trở lại nắm quyền tại NH này với sự kiện nổi bật là con trai ông Hùng (Trần Hùng Huy) lên nắm giữ vị trí chủ tịch. Báo cáo quản trị 2015 cho thấy, gia đình ông Hùng vẫn đang sở hữu lượng cổ phiếu lớn nhất tại nhà băng này.

Theo đánh giá của CTCK BSC, trong giai đoạn 2012-2015, ACB đã dồn lực xử lý các tồn đọng rủi ro phát sinh trong năm 2012, đã hoàn tất xử lý khoản tiền gửi tại VietinBank trong vụ Huyền Như. Tỷ lệ nợ xấu giảm về 1,31%.

M.Hà

tin nổi bật

Các ngân hàng đều muốn cho vay bất động sản nhưng không khuyến khích đối tượng này

Các ngân hàng đều muốn cho doanh nghiệp bất động sản và người mua nhà vay vốn. Tuy nhiên, ngân hàng không khuyến khích những dự án, đối tượng vay nào?

Sau Tết, hoa dơn giá rẻ như rau, chậu ly bằng cốc trà sữa

Không còn mức giá cao chót vót như trước Tết, nay giá nhiều loại hoa giảm mạnh. Hoa dơn rẻ như rau, còn chậu ly được nhiều người rao bán giá chỉ bằng một cốc trà sữa.

Giá USD ngân hàng bật tăng

Giá USD tại các ngân hàng thương mại hôm nay (7/2) bật tăng khá mạnh. Trong khi đó, giá USD trên thị trường thế giới có dấu hiệu chững lại.

Trung Quốc mở lại tour du lịch tới 20 quốc gia, chưa có Việt Nam

Từ ngày 6/2, Trung Quốc nối lại các tour du lịch theo nhóm ra nước ngoài tới 20 quốc gia được chọn, theo Bộ Văn hóa và Du lịch nước này. Trong danh sách đó không có Việt Nam.

Tiết lộ bất ngờ của chủ đại lý bán 14 vé số trúng giải đặc biệt 28 tỷ

Theo chủ đại lý vé số tại Trà Vinh, 3 khách mua 14 vé số trúng giải đặc biệt trị giá 28 tỷ đồng đều theo mua online. Khi trúng, những người này không hay biết, anh vẫn giữ các vé trúng giải. Khi anh thông báo, họ rất bất ngờ.

Giá vàng hôm nay 7/2: 'Nghe ngóng', chờ tín hiệu từ kinh tế Mỹ

Giá vàng thế giới tăng nhẹ sau khi chứng kiến một phiên sụt giảm mạnh vào cuối tuần qua. Giá vàng đang nghe ngóng tín hiệu từ kinh tế Mỹ. Vàng SJC tăng 100 nghìn đồng/lượng ở cả hai chiều.

VCCI đề nghị cho doanh nghiệp 'tự quyết' giá bán lẻ xăng dầu

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề nghị Bộ Công Thương cân nhắc lựa chọn phương án cho doanh nghiệp được "tự quyết" giá bán lẻ xăng dầu của doanh nghiệp.

Bán Iphone sụt giảm, 'đại gia' bán lẻ gặp khó

Số lượng Iphone bán trong quý IV/2022 giảm mạnh khiến các đại gia bán lẻ gặp khó, doanh thu lẫn lợi nhuận không được như kỳ vọng.

Nhân sự ngân hàng biến động ra sao trong năm qua?

Nhóm “tứ đại gia” gồm Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank đang là những ngân hàng có số lượng nhân viên đông đảo nhất, với tổng gần 110.000 người.

Cần để tư nhân vào quản lý, khai thác các công trình nghìn tỷ

Những công trình thể thao - văn hóa nghìn tỷ khai thác kém hiệu quả, để xuống cấp, nhếch nhác gây lãng phí lớn, tạo hình ảnh xấu xí. Cần có cơ chế để tư nhân tham gia quản lý, khai thác các công trình này nhằm phát huy cao nhất hiệu quả.

Thu nhập hơn 20 triệu mỗi tháng, sổ tiết kiệm nửa tỷ, vẫn không dám mua nhà

Dù đã tiết kiệm được 500 triệu đồng, thu nhập mỗi tháng hai vợ chồng hơn 20 triệu nhưng vợ chồng trẻ này vẫn không quyết mua nhà, vì với lãi suất cho vay mua nhà đang ở mức 13%, mua nhà xong thì tiền lương không lo nổi trả nợ và nuôi con

Sầu riêng sốt chưa từng có, giá bạc triệu mỗi quả, nỗi lo quay về thời 'buôn chuyến'

Sầu riêng đang trong những ngày sốt giá chưa từng có, thành loại quả có giá tiền triệu, xuất khẩu sang Trung Quốc ngày càng thuận lợi. Nhưng các doanh nghiệp lại lo lắng về chất lượng của loại trái cây này.

Sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 7/2

Ông Nguyễn Việt Cường – Chủ tịch HĐQT CTCP KOSY đã bán ra 10 triệu cổ phiếu KOS; vợ chồng Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Hải Phát bị bán giải chấp cổ phiếu… là những thông tin sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 7/2.

Giá xăng dầu hôm nay 7/2: Phục hồi sau đợt giảm mạnh

Giá xăng dầu hôm nay (7/2) trên thị trường thế giới có xu hướng phục hồi sau đợt giảm mạnh vào tuần trước. Giá dầu Brent đã nhích lên hơn 80 USD/thùng, còn giá dầu WTI đã vượt mốc 74 USD/thùng.

Cựu Chủ tịch Ngân hàng VDB Lương Hải Sinh làm Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán

Ông Lương Hải Sinh được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước kể từ ngày 1/2.