Trong nhiều văn bản chỉ đạo, đặc biệt là Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Đảng và Nhà nước đã xác định công tác xóa mù chữ là nhiệm vụ chiến lược nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao dân trí và thúc đẩy bình đẳng trong tiếp cận giáo dục.
Chủ trương đó được cụ thể hóa mạnh mẽ thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, trong đó nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả xóa mù chữ cho các nhóm yếu thế.

Thôn Phi Tô là địa bàn khó khăn của xã Phúc Thọ, tỉnh Lâm Đồng. Đời sống người dân gặp nhiều khó khăn, nhất là bà con người dân tộc thiểu số. Xác định việc nâng cao trình độ dân trí sẽ là một trong những điểm tựa để bà con vươn lên, góp phần xoá đói giảm nghèo bền vững, Đội sản xuất số 3 thuộc Đoàn Kinh tế - Quốc phòng Lâm Đồng đã phối hợp với Phòng Giáo dục Đào tạo mở lớp dạy tiếng phổ thông kết hợp xóa mù chữ cho bà con.
Lớp học được tổ chức trong 6 tháng do cán bộ và đội viên trí thức trẻ tình nguyện của Đoàn Kinh tế - Quốc phòng Lâm Đồng trực tiếp đứng lớp, hướng dẫn học tập.
Cứ đúng 7g giờ tối, tiếng kẻng ở thôn lại vang gọi bà con đến lớp học xóa mù chữ. 62 học viên là những người đồng bào dân tộc thiểu số lớn tuổi vốn chỉ quen thu hoạch cây trái nay vụng về tập đánh vần, tập cầm bút tập tô, luyện những nét chữ đầu tiên.
Hào hứng viết xong nét cuối tên của mình, chị K’B Ríu chia sẻ: “Tôi đã tham gia lớp học xóa mù chữ được hai tháng. Khi biết chữ, biết viết tên mình, tôi sẽ đi thi bằng lái xe máy”. Còn với chị H'Vi Ktla biết làm tính sau này đi chợ sẽ không bị nhầm lẫn.




Trong một căn phòng nhỏ ở thôn Chiêng Cao Cil Múp, vùng núi Đam Rông- vùng rốn khó khăn của tỉnh Lâm Đồng, vào các buổi tối những mái đầu bạc nắn nót luyện từng con chữ, ngọng nghịu luyện đánh vần.
Thầy giáo của lớp học xóa mù chữ nơi vùng sâu này là các chiến sĩ và đội Trí thức trẻ tình nguyện của Đội sản xuất số 3.
Sau hai tháng mở lớp, nhiều anh chị, cô bác cao tuổi chưa biết chữ thì nay đã thuộc bảng chữ cái, tập viết các nét cơ bản và đang học ghép chữ. Sẽ cần thêm thời gian để họ đọc thông, viết thạo.





Đều đặn từ tối thứ hai đến tối thứ 6 mỗi tuần, lớp học xóa mù chữ tại trường Tiểu học Đa Nung xã Phú Sơn lại vang vọng tiếng ê a học chữ của những học viên đặc biệt là người đồng bào dân tộc thiểu số K’ho.
Trong lớp học này, có nhiều học viên đã gần 60 tuổi. Ngày đi làm rãy, tối về đến lớp. Rất vất vả nhưng ai cũng quyết tâm và cùng chung khát khao được biết viết, biết đọc để có thể thay đổi cuộc sống. Khi con chữ gắn với quyền lợi và sự an toàn của người dân, nó trở thành một phần của sinh kế, chứ không còn là một nhiệm vụ giáo dục thuần túy.
Được biết, cho tới nay, Đoàn Kinh tế Quốc phòng Lâm Đồng đã mở hơn 30 lớp “Lớp dạy tiếng phổ thông kết hợp xóa mù chữ cho người lớn”, giúp trên 1.000 lượt người biết đọc, biết viết, từng bước nâng cao nhận thức.
Công tác xoá mù chữ là nhiệm vụ trọng tâm
Cùng với củng cố chất lượng giáo dục phổ thông, công tác xoá mù chữ được Lâm Đồng xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nền tảng để nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực.
Việc mở các lớp xóa mù chữ cho đồng bào dân tộc thiểu số nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục; tạo cơ hội cho thanh thiếu niên và người lớn tuổi chưa biết chữ học được các kỹ năng cơ bản về nghe, nói, đọc, viết chữ quốc ngữ và làm tốt một số phép tính cơ bản, nâng cao chất lượng đời sống dân trí vùng sâu.
Theo số liệu từ Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng, năm 2024, tỉ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 - 60 là 98.55%, số người biết chữ mức độ 2 là 96.73%.
Giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh mở 215 lớp xoá mù chữ và giáo dục tiếp tục sau khi biết chữ cho hơn 6.500 học viên, trong đó nhiều lớp phối hợp với các trại giam và đoàn thể địa phương. Trước lúc hợp nhất, tỉnh Bình Thuận phối hợp với các Trại giam mở được 17 lớp với 560 học viên, Đắk Nông 137 lớp với 3.967 học viên, Lâm Đồng cũ 61 lớp với 1992 học viên.
Bước sang giai đoạn 2026–2030, tỉnh Lâm Đồng hướng tới mục tiêu 100% người dân trong độ tuổi lao động biết chữ, coi đây là nền tảng quan trọng để nâng cao dân trí và phát triển nguồn nhân lực bền vững. Cùng với việc quy hoạch, đầu tư hiện đại hóa mạng lưới trường lớp, tỉnh chú trọng nhân rộng các mô hình học tập suốt đời, giúp người dân không chỉ biết chữ mà còn có khả năng học tập, thích ứng với cuộc sống mới.