Bộ Công Thương vừa hoàn thiện dự thảo nghị định về kinh doanh xăng dầu (ngày 20/7/2026).

Đáng chú ý, dự thảo sửa đổi nguyên tắc điều hành giá xăng dầu theo hướng tăng quyền tự chủ cho doanh nghiệp, giảm sự can thiệp của Nhà nước.

Cụ thể, Bộ Công Thương đề xuất thương nhân đầu mối được quyết định giá bán buôn và giá bán lẻ trong hệ thống theo quy định của pháp luật về giá và cơ chế thị trường.

Đối với thương nhân phân phối không thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối, doanh nghiệp cũng được quyền quyết định giá bán.

Trong đó, giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu được xác định theo công thức quy định.

Giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân phân phối xăng dầu thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối không cao hơn giá bán lẻ được công bố bởi thương nhân đầu mối.

Giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân phân phối không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối được thương nhân phân phối xăng dầu quyết định.

W-gia xang e10.png
Bộ Công Thương đề xuất doanh nghiệp được quyết định và tự công bố giá xăng dầu. Ảnh: Tuấn Hùng

Đối với các địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối hoặc xa cơ sở sản xuất xăng dầu, nếu phát sinh chi phí thực tế hợp lý, hợp lệ (đã được kiểm toán) làm giá bán cao hơn mức giá tính theo công thức, thương nhân đầu mối công bố địa bàn và được quyết định giá bán thực tế tại khu vực đó để bù đắp chi phí phát sinh. Tuy nhiên, mức giá này không được vượt quá 2% giá bán lẻ do chính thương nhân công bố tại cùng thời điểm.

Tại địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất, giá bán lẻ xăng dầu do thương nhân phân phối xăng dầu không thuộc hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối quyết định không được vượt quá giá bán lẻ xăng dầu cao nhất do thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu công bố tại cùng địa bàn và cùng thời điểm.

Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu sau khi điều chỉnh giá thực hiện kê khai giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) gửi về Bộ Công Thương và UBND cấp tỉnh, nơi thương nhân có hệ thống phân phối theo quy định.

Tương tự, thương nhân phân phối xăng dầu không thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối sau khi điều chỉnh giá cũng thực hiện kê khai giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) gửi về UBND cấp tỉnh, nơi thương nhân đóng trụ sở chính và nơi thương nhân có hệ thống phân phối.

Các thương nhân phải kết nối dữ liệu kê khai giá với cơ quan quản lý nhà nước theo quy định của Bộ Công Thương.

Công thức giá bán xăng dầu bằng (=) giá mua xăng dầu cộng (+) chi phí tạo nguồn cộng (+) chi phí kinh doanh định mức cộng (+) lợi nhuận cộng (+) thuế (thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, các khoản thuế khác nếu có).

Theo đó, thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối xăng dầu phải công bố, kê khai giá bán lẻ xăng dầu (riêng dầu mazut là giá bán buôn) khi thực hiện điều chỉnh giá.

Việc công bố giá bán xăng dầu phải được thực hiện trước thời điểm điều chỉnh giá. Còn việc kê khai giá bán xăng dầu thực hiện trong thời hạn 1 ngày làm việc sau ngày điều chỉnh giá bán.

Trong tờ trình dự thảo, Bộ Công Thương cho rằng việc sửa đổi cơ chế điều hành giá nhằm khắc phục những bất cập của cơ chế giá cơ sở hiện hành, tăng tính minh bạch và nâng cao quyền tự chủ của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, đồng thời vẫn duy trì công cụ quản lý nhà nước thông qua cơ chế kê khai, thanh tra và giám sát theo quy định của luật Giá.

Theo quy định hiện hành, Nhà nước công bố giá cơ sở định kỳ; thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối được quyết định giá bán buôn, giá bán lẻ xăng dầu trong hệ thống nhưng không được vượt quá mức giá điều hành. 

Thời gian điều chỉnh giá xăng dầu được thực hiện vào ngày thứ Năm hàng tuần. Trường hợp giá các mặt hàng xăng dầu có biến động bất thường, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân, Bộ Công Thương có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định thời gian điều hành giá xăng dầu cho phù hợp.