
Chiều nay, Quốc hội tiếp tục phiên chất vấn Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, vấn đề trí tuệ nhân tạo và các nguy cơ được nhiều đại biểu chất vấn.
Đại biểu Sí Thị Mai Anh (Lào Cai) cho biết, Bộ GD-ĐT đã có hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) an toàn, có trách nhiệm trong trường học. Tuy nhiên, ngoài sự kiểm soát của nhà trường, học sinh vẫn có thể sử dụng AI tạo sinh để làm bài tập, viết bài hoàn chỉnh, làm giảm cơ hội tự suy nghĩ, rèn luyện tư duy phản biện và khả năng sáng tạo.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân nêu giải pháp giúp học sinh khai thác lợi ích của AI, nhưng không bị lệ thuộc vào công nghệ.

Bộ trưởng KH-CN Vũ Hải Quân chia sẻ từng là giảng viên, quen với việc giảng dạy bằng phấn và bảng nên hiểu những lo ngại về tác động của AI đối với quá trình học tập. Bộ trưởng nhấn mạnh, lạm dụng AI trong giáo dục là vấn đề cần được quan tâm.
Bộ KH-CN đã phân loại AI theo các mức độ rủi ro cao, trung bình và thấp, đồng thời xây dựng cơ chế bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.
"Nếu hỏi tôi về mặt cá nhân, chứ không phải Bộ trưởng thì quan điểm ở một số nước tiên tiến cũng bắt đầu hạn chế, thậm chí cấm học sinh sử dụng AI, nhất là ở học sinh ở cấp độ thấp. Và tôi đồng tình với phương cách này. Có lẽ chúng ta cũng nên ngăn chặn, hạn chế bớt, nhất là ở bậc thấp. Khi các em trưởng thành, lớn rồi nên phát huy sử dụng AI để đặt câu hỏi thì rất tốt. Nhưng khi còn nhỏ thì có lẽ cũng nên xem xét câu chuyện đó", Bộ trưởng chia sẻ.
Theo quan điểm cá nhân, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng, việc sử dụng AI trong giáo dục cần phù hợp với độ tuổi, tránh để công nghệ thay thế quá trình tự học, suy nghĩ và phát triển tư duy của học sinh.
Gia đình cần quan tâm con hơn để phòng tránh lừa đảo AI
Đặt câu hỏi tiếp, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cũng bày tỏ lo ngại hiện tượng dùng AI để giả mạo chữ ký, giọng nói, chữ viết nhằm lừa đảo, tống tiền, trong khi chưa có quy chuẩn quốc gia riêng đối với các hệ thống AI rủi ro. Ngoài ra, còn có việc học sinh, sinh viên lạm dụng AI để giải bài tập, làm bài thi cũng đặt ra nhiều lo ngại.

Trả lời về giải pháp, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, hành vi giả mạo hình ảnh, giọng nói, chữ ký... bằng AI đã được pháp luật quy định rất rõ.
Thứ nhất là nhà cung cấp dịch vụ, nhà phát triển ra các nền tảng AI; thứ hai là tổ chức triển khai, đưa cái nền tảng đó vào Việt Nam hoặc trực tiếp làm; thứ ba là đối tượng sử dụng. Bộ trưởng nhấn mạnh, ba bộ phận này có mối quan hệ hữu cơ với nhau và phải cùng nhau làm.
"Những nội dung do AI tạo ra bắt buộc phải được gắn nhãn, nếu không sẽ vi phạm pháp luật của Việt Nam", ông Quân khẳng định.

Bộ trưởng chia sẻ, AI có thể tạo ra, làm giả gương mặt, giọng nói nhưng không làm giả được quan hệ, tình cảm, trí tuệ cũng như nhân cách của con người.
Vì vậy, theo ông, gia đình có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em trước nguy cơ bị lừa đảo bằng AI. "Cha mẹ dành nhiều thời gian quan tâm, trò chuyện với con cái hơn thì AI sẽ rất khó để lừa đảo con em mình", Bộ trưởng phân tích.
Ông bày tỏ mong muốn các gia đình tăng cường chia sẻ, gắn kết để giúp trẻ nhận diện nguy cơ và tự bảo vệ trước những mặt trái của AI.
Sáng nay, nói về AI, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam là một trong số những quốc gia đầu tiên ban hành Luật AI.
"Một tờ báo điện tử nếu cho phép AI vào để lấy dữ liệu thì số lượng truy cập sẽ tăng lên rất nhiều, nhưng ngược lại chúng ta sẽ không giữ được dữ liệu, tức là AI sẽ lấy được dữ liệu đó. Như vậy, đứng ở góc độ của một doanh nghiệp kinh doanh hoặc hoạt động trên lĩnh vực AI thì việc dung hòa giữa việc bảo vệ dữ liệu hay là bảo vệ sự an toàn và phát triển, là một bài toán mà người đứng đầu doanh nghiệp phải xử lý", Bộ trưởng phân tích.
Bộ trưởng cho biết, Luật Khoa học - công nghệ, Luật AI và các thông tư, nghị định hướng dẫn đã đưa ra khung đạo đức về AI cũng như đánh giá các mức độ rủi ro của AI; khuyến nghị doanh nghiệp, các nhà phát triển một số trường hợp khi nào nên làm.



