Chính phủ giỏi - chìa khoá mở cánh cửa kinh tế hùng cường

 - Muốn quốc gia hùng cường thì trước hết phải có nền kinh tế hùng cường. Muốn có nền kinh tế hùng cường thì nhất thiết phải có một chính phủ giỏi. 

 

LTS: Tuần Việt Nam mở Diễn đàn "Vì Việt Nam hùng cường" với mong muốn thu nhận từ quý độc giả những ý kiến, bài viết về các giải pháp phát triển đất nước trong tất cả các lĩnh vực nhằm khơi thông tiềm năng phát triển, cổ vũ niềm tin của cộng đồng vào tương lai Việt Nam.

Chủ đề đầu tiên của Diễn đàn tập trung vào thể chế kinh tế. Mời quý vị cùng theo dõi. 

Trong bài Tựa cố phần hóa – góp phần giải pháp cho phát triển Việt Nam, tác giả đã lưu ý rằng: “Muốn thực hiện được khát vọng Việt Nam hùng cường, không phải chỉ nhờ vào mưu kế của người hiến kế. Nói ra mưu kế là quan trọng, nhưng người sử dụng mưu kế mới là quyết định. Muốn thành công, người sử dụng mưu kế phải giỏi hơn người đề xuất mưu kế”. 

Đứng ở ngã 5 đường, 5 người hiến kế chọn 5 hướng đi khác nhau, người sử dụng mưu kế phải giỏi hơn cả 5 người hiến kế thì mới chọn được con đường đúng. 

Người sử dụng mưu kế, ở cấp chính phủ chính là thủ tướng, còn ở cấp bộ chính là bộ trưởng. 

Một mình không làm nên đại nghiệp. Người cầm đại binh mà không có tướng tài dưới trướng thì tất không thành công. Nhưng phàm đã là người cầm binh giỏi, thì tất phải biết cách lựa chọn được tướng cấp dưới giỏi. 

Từ đó, suy ra hai nhân tố quan trọng đầu tiên - trong số các nhân tố quyết định một chính phủ giỏi: 

1. Muốn chính phủ giỏi, trước hết thủ tướng phải giỏi. 

2. Muốn chính phủ giỏi, bộ trưởng phải là người do thủ tướng lựa chọn.  

Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã có lần thể hiện thành lời, rằng ông là thủ tướng nhưng không có quyền. Đó là sự thật. Vì ít nhất thì quyền lựa chọn bộ trưởng không nằm trong tay thủ tướng. 

{keywords}

Chính phủ giỏi là chìa khóa mở cánh cửa kinh tế hùng cường. Ảnh minh họa: VOV

Dùng binh, chỉ huy tướng, mà số phận tướng không do mình quyết định, thì không chỉ không chọn được tướng giỏi như ý mình đã đành, lại còn hứng chịu đại họa lớn hơn nữa, khi tướng cấp dưới không chịu tuân lệnh, nhưng không thể thay thế được. 

Bởi thế, Việt Nam không chỉ cần chiếc lồng “nhốt quyền lực”, mà đương nhiên còn cần chiếc gậy “phân chia quyền lực”, và quan trọng nữa là chiếc chìa khóa “giải phóng quyền lực”. 

Như vậy, song song với tìm kiếm lồng “nhốt quyền lực” thì Việt Nam rất cấp thiết phải có được một quy trình lựa chọn ra người đứng đầu chính phủ giỏi, và một chiếc chìa khoá giải phóng quyền lực cho người đứng đầu chính phủ.  

Ở vế giải phóng quyền lực, cụ thể là, bộ trưởng nhất thiết phải do thủ tướng lựa chọn trước tiên. Sau đó thủ tướng trình quốc hội thông qua. Nếu quốc hội không thông qua thì thủ tướng phải chọn ứng viên khác rồi đệ trình lại để quốc hội bỏ phiếu. Quốc hội thông qua hay không thông qua chỉ trong số các ứng viên bộ trưởng do thủ tướng lựa chọn. 

Ở mặt khác, thủ tướng có thể cách chức bộ trưởng tức thì, và đệ trình ứng viên mới để Quốc hội thông qua. 

Đã “Vì Việt Nam hùng cường” thì phải đề xuất cụ thể giải pháp, không thể nói chung chung nước đôi, dạng “có thể thế này”, “có thể thế kia”. 

Đã “Vì Việt Nam hùng cường” thì phải nói thẳng, không né tránh. Việc hiến kế không thể vòng vo. Còn có chấp nhận mưu kế hay không là do người sử dụng mưu kế quyết định. 

Một trong những nguyên nhân làm cho chính phủ Việt Nam qua nhiều thời kỳ không mạnh là do thủ tướng không được quyền tự quyết nhân sự cấp bộ trưởng. Bộ trưởng là nghề đặc thù. Không thể cứ UVTƯ là làm được bộ trưởng. Và bộ trưởng không nhất thiết phải là UVTƯ.  

Có người sẽ đặt câu hỏi về vai trò UVTƯ. Vai trò của các UVTƯ nên biến thành một thượng viện. Nghĩa là các ứng viên bộ trưởng do thủ tướng đề xuất cũng được các UVTƯ bỏ phiếu thông qua. Các UVTƯ có quyền chấp nhận hay không chấp nhận chỉ các ứng viên do thủ tướng lựa chọn. 

Có người sẽ cho rằng giao quyền lựa chọn bộ trưởng cho thủ tướng thì quyền thủ tướng to quá. Không. Giao cho thủ tướng quyền quyết định nhân sự chính phủ nhưng nếu chính phủ hoạt động không hiệu quả thì cách chức thủ tướng, chọn thủ tướng mới. Quyết định bộ trưởng không bằng quyết định thủ tướng. 

Giải phóng quyền lực cho thủ tướng là điều cực kỳ quan trọng. Nhưng quan trọng hơn nữa là chọn được thủ tướng giỏi. 

Thủ tướng ở nước ta là người đứng đầu chính phủ quản lý kinh tế. Nên thủ tướng phải là nhà quản lý kinh tế giỏi. 

Nhà quản lý kinh tế giỏi không nhất thiết phải có hàm vị giáo sư tiến sĩ. Nhà quản lý kinh tế giỏi càng không phải là do có chức danh UVTƯ. Nhà quản lý kính tế giỏi cũng không phải do quy hoạch mà thành. Nhà quản lý kinh tế giỏi được sinh ra từ thực tiễn cạnh tranh. Nhận biết được ai là nhà quản lý giỏi chỉ có thể nhờ vào Định luật số lớn. 

Cha ông dạy “thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng”. Tật thì phải chữa.  Vì Đất Nước hùng cường thì không ngại mất lòng mà cần lắm sự thật. 

Áp dụng Định luật Số lớn sẽ chọn được thủ tướng giỏi. Giao quyền thành lập chính phủ cho thủ tướng. Đó là hai nhân tố áp đảo quyết định một chính phủ giỏi. 

Chính phủ giỏi là chìa khóa mở cánh cửa kinh tế hùng cường.

Nguyễn Ngọc Chu

Trân trọng kinh mời quý vị độc giả gửi bài cho Diễn đàn “Vì Việt Nam hùng cường” theo địa chỉ email: tuanvietnam@vietnamnet.vn

tin nổi bật

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Sao cứ để người bị kỷ luật rao giảng đạo đức

Trong hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết Trung ương 5 (khóa 13) vừa qua, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương có những phát biểu mang tính định hướng rất quyết liệt.

Từ Vị Xuyên đến nghĩa trang Trường Sơn: Chiếc xe lăn Bộ trưởng trao cho thương binh

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng lặng lẽ cắm nén hương lên bàn thờ các anh hùng liệt sỹ ở nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Trường Sơn.

Một thời chảo lửa túi bom, nay dựng đền thờ chung, làm giỗ tập thể

Đến Quảng Trị trong cái nắng cháy da cháy thịt, sự khốc liệt của chiến tranh đã ngấm sâu vào lòng đất thiêng, hiện hình qua từng nhành cây, ngọn cỏ, qua tấm bia chứng tích hay ghi danh liệt sĩ.

Khủng hoảng năng lượng: Nỗi lo toàn cầu

Không chỉ ở Mỹ và châu Âu, cuộc khủng hoảng năng lượng đang khiến giá cả tại các lục địa leo thang.

Giải pháp tái thiết quan hệ Australia - Trung Quốc

Quan hệ Australia - Trung Quốc cần được thiết lập lại, đặc biệt về thương mại. Sự thay đổi chính phủ ở Canberra và phản ứng chính thức của Bắc Kinh tạo cơ hội hiếm có để hai nước tái xây dựng quan hệ và ngăn chặn các va chạm mới.

Các đảo quốc Thái Bình Dương trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung

Không lâu sau khi lên nắm quyền vào năm 2012, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên bố “khu vực Thái Bình Dương rộng lớn đủ chỗ cho cả Trung Quốc và Mỹ”.

Chọn người hiền tài: Hào kiệt đời nào cũng có

Cô đọng nhất, theo ngữ nghĩa, người hiền tài là người vừa hiền lại vừa tài. Kinh điển nhất, người hiền tài là nguyên khí của quốc gia.

Cảm tình với Việt Nam của ông Abe - vị Thủ tướng có đôi tay mềm ấm

Tôi cảm nhận được rằng ông Abe Shinzo là người gần gũi. Khi bắt tay ông, tôi thấy rất mềm và ấm. Tôi học được ông 2 điều, đó là sự chủ động và quyết đoán.

Abe Shinzo: Chính trị gia định hình nước Nhật thời hiện đại

Cố Thủ tướng Abe Shinzo là chính trị gia đã định hình lại nước Nhật trong thời kỳ hiện đại, để lại nhiều di sản về cả kinh tế, chính trị lẫn xã hội.

10 năm luật Biển: Cơ sở pháp lý để trở thành quốc gia mạnh từ biển

Ngày 21/6/2012, Quốc hội thông qua luật Biển đầu tiên. Luật biển Việt Nam 2012 đã pháp điển hoá các quy định của Công ước LHQ về luật biển - UNCLOS và Tuyên bố chính phủ về các vùng biển Việt Nam ngày 12/5/1977.

Vị 'quốc khách' và bức thư của Thủ tướng Abe gửi Đại sứ Việt Nam

Cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo từng nói rằng, cá nhân ông rất coi trọng Việt Nam và có tình cảm đặc biệt với các nhà lãnh đạo Việt Nam.

Từ bài học về cán bộ, làm gì để 3 đầu tàu lấy lại phong độ?

Ba thành phố Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng từ lâu đã trở thành đầu tàu kinh tế cả nước. TP.HCM và Hà Nội luôn ở vị trí thu ngân sách cũng như đóng góp vào ngân sách quốc gia nhiều nhất.