Cục Thuế vừa trả lời một công ty ở Hưng Yên về một số vướng mắc liên quan đến chính sách thuế, trong đó làm rõ quy định về lập bảng kê thu mua hàng hóa không có hóa đơn và việc cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh.

Mua hàng không có hóa đơn xử lý thế nào?

Theo Cục Thuế, pháp luật hiện hành cho phép doanh nghiệp được lập bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ trong một số trường hợp đặc thù, trong đó có hoạt động mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt không có hóa đơn đầu vào.

Căn cứ các quy định tại Thông tư 78/2014 (đã được sửa đổi, bổ sung), Nghị định 320/2025 và Thông tư 20/2026 của Bộ Tài chính, trường hợp doanh nghiệp mua phế liệu từ cá nhân trực tiếp thu nhặt, không phải là hộ kinh doanh, không có hóa đơn đầu vào thì được phép lập bảng kê làm căn cứ hạch toán chi phí.

Cụ thể, trước ngày 12/3/2026, doanh nghiệp sử dụng mẫu bảng kê theo Thông tư 78/2014/TT-BTC. Từ ngày 12/3/2026, áp dụng mẫu số 02/TNDN ban hành kèm theo Thông tư 20/2026.

W-ho kinh doanh.jpg
Cục Thuế gỡ vướng về hóa đơn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh. Ảnh minh họa: Nguyễn Lê

Tuy nhiên, cơ quan thuế lưu ý, bảng kê chỉ là một trong các căn cứ để xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin và phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ chứng minh giao dịch thực tế như: thông tin người bán, chứng từ thanh toán, chứng từ vận chuyển. 

Trường hợp giá trị mua hàng hóa, dịch vụ từ 5 triệu đồng/ngày trở lên thì phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định về thuế.

Đối với các cá nhân thu gom phế liệu để bán lại từ nhiều nguồn, cơ quan thuế nhấn mạnh đây là hoạt động kinh doanh, do đó phải đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế và nộp thuế.

Hộ kinh doanh có thể xin cấp hóa đơn điện tử từng lần

Liên quan đến việc sử dụng hóa đơn, Cục Thuế cho biết, theo quy định của Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định 123/2020 (đã được sửa đổi, bổ sung) và Nghị định 68/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không đáp ứng điều kiện phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế và cần có hóa đơn để giao cho khách hàng, đề nghị liên hệ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được hướng dẫn về thủ tục, hồ sơ về cấp hóa đơn theo từng lần phát sinh.

Cụ thể, từ ngày 5/3/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu chịu thuế giá trị gia tăng trong năm trên 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế.

Trường hợp đáp ứng điều kiện và có nhu cầu, các đối tượng này vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử.

Đáng chú ý, nếu không đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử thường xuyên nhưng phát sinh nhu cầu xuất hóa đơn cho khách hàng, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp để được cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh.

Tuy nhiên, trước khi được cấp hóa đơn, người nộp thuế phải thực hiện kê khai và nộp thuế đối với giao dịch phát sinh theo quy định.