Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng vào chiều nay, nhiều đại biểu quan tâm đến nhiều giải pháp phòng, chống rửa tiền trong tình hình mới.

Người có ảnh hưởng trong xã hội livestream liệu có chuyện rửa tiền?

Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai) cho rằng đối tượng báo cáo để phòng, chống rửa tiền rất phổ biến nhưng dự luật không đưa vào khái niệm giải thích từ ngữ nên đọc thấy rất khó hiểu.

“Đối tượng báo cáo phải đưa vào giải thích từ ngữ và phải xem xét đối tượng là một số ngành, nghề buôn bán có giá trị lớn mà thời gian vừa rồi ta vẫn chưa đưa vào. Vàng, bạc, đá quý đưa vào rồi nhưng với mặt hàng như lan đột biến, có những giỏ lan 25-30 tỷ đồng, những cây cảnh cả trăm tỷ… thì những đối tượng báo cáo này liệu đằng sau đó có dấu hiệu rửa tiền hay không?”, ông đặt vấn đề.

nguyentrungkien.jpg
Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai). Ảnh: Quốc hội

Đại biểu cũng dẫn trường hợp đang được dư luận quan tâm thu lợi từ quà tặng trên nền tảng số.

“Ví dụ như đêm hôm qua, mặc dù họ không lấy tiền trên nền tảng số khi livestream nhưng riêng tổng số quà tặng của một phiên livestream hôm qua ước tính hàng tỷ đồng. Khoảng 84.000 người bấm tặng quà, mỗi quà tặng 100-200.000 đồng, thậm chí có món quà 15 triệu đồng”, đại biểu tỉnh Đồng Nai dẫn chứng.

Từ đó ông đặt vấn đề: Vậy những người có ảnh hưởng trong xã hội livestream liệu có chuyện rửa tiền không, liệu có chuyện lợi dụng vấn đề đó để rửa tiền không?

Theo ông Kiên, đây là vấn đề cần nghiên cứu, tính toán việc thu lợi từ quà tặng trên nền tảng số, thương mại điện tử. Từ đó ngăn chặn hiệu quả dòng tiền bẩn chảy qua các kênh phi truyền thống.

Ngăn chặn hiệu quả dòng tiền bẩn chảy qua các kênh phi truyền thống

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội) đánh giá cao quy định đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào đối tượng báo cáo phi tài chính và bổ sung các dấu hiệu đáng ngờ riêng biệt cho lĩnh vực tài sản mã hóa.

Đại biểu cho rằng, sự bùng nổ của các giao dịch trực tuyến và công nghệ chuỗi khối đã biến tài sản mã hóa trở thành một kênh lưu chuyển dòng tiền xuyên biên giới vô cùng phức tạp. Do đặc tính ẩn danh cao và sự kiểm soát của các cơ quan quản lý tiền tệ truyền thống còn hạn chế, tài sản mã hóa đang bị các đối tượng phạm tội lợi dụng triệt để làm công cụ rửa tiền, trốn thuế và tài trợ khủng bố.

W-DoDucHongHa.jpeg
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội)

“Hiện nay, hệ thống pháp luật Việt Nam đang tồn tại một khoảng trống pháp lý lớn đối với loại hình tài sản này. Việc dự thảo luật bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo và thiết lập một danh mục các dấu hiệu đáng ngờ đặc thù tại Điều 33a là giải pháp theo tôi là then chốt và cấp bách nhất để bịt kín kẽ hở pháp lý này”, đại biểu đánh giá.

Cũng theo đại biểu, dự thảo đã xây dựng các dấu hiệu đáng ngờ rất thực tiễn tại Điều 33a bao gồm hành vi chia nhỏ giao dịch tài sản mã hóa để tránh ngưỡng báo cáo, các giao dịch có tần suất và giá trị lớn bất thường phát sinh ngay sau khi mở tài khoản.

Dòng tiền liên tục luân chuyển từ các thiết bị đăng nhập hoặc địa chỉ IP ở nước ngoài hoặc việc sử dụng các loại tài sản mã hóa có tính năng tăng cường ẩn danh nhằm mục đích cố tình cắt đứt vết dòng tiền.

“Những quy định chi tiết này giúp các ngân hàng thương mại và tổ chức trung gian thanh toán có cơ sở pháp lý rõ ràng để xây dựng kịch bản và rà soát tự động báo cáo kịp thời lên Ngân hàng Nhà nước”, ông phân tích.

Quy định trên góp phần bảo vệ an ninh tiền tệ quốc gia, ngăn chặn hiệu quả dòng tiền bẩn chảy qua các kênh phi truyền thống và nâng cao uy tín của hệ thống tài chính Việt Nam trên toàn cầu.

Đại biểu Trần Thị Hiền (đoàn Ninh Bình) bày tỏ thống nhất với việc bổ sung Điều 33a quy định các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa nhằm tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống rửa tiền đối với lĩnh vực có mức độ rủi ro cao và đáp ứng yêu cầu của các chuẩn mực quốc tế.

Tuy nhiên, nữ đại biểu tỉnh Ninh Bình đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát quy định tại Điều 33a theo hướng khái quát hơn, mang tính nguyên tắc. Đối với các dấu hiệu mang tính nghiệp vụ, kỹ thuật hoặc có khả năng thay đổi nhanh theo sự phát triển của công nghệ và phương thức giao dịch tài sản mã hóa thì nghiên cứu giao cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn, cập nhật theo thẩm quyền.

“Cách quy định này sẽ bảo đảm tính ổn định của Luật, tạo cơ sở pháp lý để cơ quan quản lý nhà nước chủ động điều chỉnh, bổ sung kịp thời các dấu hiệu mới phát sinh trong thực tiễn mà không phải sửa đổi Luật, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi và đáp ứng yêu cầu phòng, chống rửa tiền trong bối cảnh công nghệ tài chính phát triển rất nhanh”, đại biểu phân tích.