Sáng 8/8, Quốc hội thảo luận về dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng gồm: Luật Quốc phòng; Luật Sĩ quan QĐND Việt Nam; Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Luật Nghĩa vụ quân sự; Luật Biên phòng Việt Nam; Luật Phòng không nhân dân; Luật Lực lượng dự bị động viên; Luật Phòng thủ dân sự; Luật Dân quân tự vệ.

Về Luật Sĩ quan QĐND Việt Nam, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho biết, ông vẫn bảo lưu ý kiến về việc nghiên cứu tăng tuổi nghĩa vụ đối với sĩ quan Quân đội.

W-Phạm Văn Hoà_4698.jpg
Đại biểu Phạm Văn Hòa

Đại biểu nhìn nhận, hiện nay, lực lượng Quân đội đang tiến lên chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; lực lượng sĩ quan được đào tạo bài bản, chính quy nhưng nếu nghỉ hưu sớm là một sự lãng phí nguồn nhân lực.

Ông Hòa cho rằng, nghỉ hưu sớm ảnh hưởng tới quỹ bảo hiểm xã hội. Những sĩ quan thuộc quân binh chủng trực tiếp chiến đấu thường xuyên, liên tục ở ngoài khơi, vùng trời, vùng biển hoặc những địa bàn đặc thù thì có thể nghỉ hưu sớm. Còn với sĩ quan ở địa phương, quân khu, bộ chỉ huy quân sự cấp tỉnh, cấp xã nếu cho nghỉ hưu sớm như vậy sẽ mất đi nhân lực có kinh nghiệm.

Ông đề nghị Bộ Quốc phòng nghiên cứu đề xuất cấp có thẩm quyền sửa đổi toàn diện Luật Sĩ quan QĐND Việt Nam.

Về mô hình ban chỉ huy quân sự cấp xã, đại biểu Phạm Văn Hòa đồng tình với nhiều đại biểu về đề xuất tách chức danh Bí thư Đảng ủy xã và chính trị viên.

Theo ông, chính trị viên nên là lực lượng Quân đội chính quy, qua đó bảo đảm nguyên tắc tổ chức theo hướng “một chỉ huy gắn với chế độ chính ủy và chính trị viên”. Trong khi đó Bí thư Đảng ủy xã hiện đảm nhiệm khối lượng công việc rất lớn nếu đồng thời giữ vai trò chính trị viên, việc thực hiện nhiệm vụ tại ban Chỉ huy quân sự cấp xã có thể bị phân tán.

Ông đề nghị nghiên cứu phương án bố trí một chính trị viên là quân nhân chính quy, cùng một cán bộ trợ lý tham mưu, giúp việc; không nhất thiết phải bố trí thêm chính trị viên phó nếu không thực sự cần thiết.

Phát biểu sau đó, đại biểu Bế Xuân Trường (Cao Bằng) nhấn mạnh trong thời bình, phải xử lý được tất cả những tình huống diễn biến phức tạp để giữ vững ổn định chính trị, vì vậy việc cần phải chính quy hóa cơ quan quân sự xã, phường.

Ông cho rằng, cần có một vị trí chuyên trách cho chức danh chính trị viên được đào tạo cơ bản, chuyên nghiệp, thực hiện đúng mô hình chính ủy, chính trị viên trong QĐND Việt Nam. Trong khi đó, Bí thư Đảng ủy xã, phường đã được xác định theo cơ chế hiện hành, nên cần phân định rõ vai trò này với chức danh chính trị viên chuyên trách.

W-Bế Xuân Trường_4431.jpg
Đại biểu Bế Xuân Trường

Đại biểu Bế Xuân Trường khẳng định, chính trị viên phải là chính quy hóa, là sĩ quan đào tạo một cách cơ bản, có chuyên môn sâu. Cơ quan quân sự cấp xã, phường cũng cần được tổ chức đồng bộ bởi không có cơ quan thì làm sao xây dựng được khu vực phòng thủ vững mạnh toàn diện, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước trong tình hình mới.

Trước ý kiến của đại biểu phạm Văn Hòa, đại biểu Tô Thành Quyết (Ninh Bình) cho biết, tại quyết định của Ban Bí thư, Kết luận số 234 của Bộ Chính trị về đề án điều chỉnh biên chế ban chỉ huy quân sự cấp xã đã xác định rõ chức danh chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp xã do bí thư Đảng ủy cấp xã kiêm nhiệm.

Do vậy, ông Quyết cho rằng việc quy định các chức vụ sĩ quan chính quy tại xã phải đảm bảo thống nhất với quy định của Ban Bí thư, kết luận của Bộ Chính trị. Sau khi cơ quan thẩm quyền có quyết định, đại biểu đề nghị Bộ Quốc phòng có điều chỉnh phù hợp.

Phát biểu giải trình sau đó, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng cho biết, ông thống nhất với ý kiến của đại biểu Tô Thành Quyết.

Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, khi 63 thành 34 đơn vị cấp tỉnh và không còn cấp huyện thì ban chỉ huy quân sự cấp xã chỉ có ba công chức và ba công chức này không thể đảm nhiệm chức chính trị viên xã cho nên Bí thư đảng ủy xã phải kiêm nhiệm chức danh này.

W-Phan Văn Giang _4633.jpg
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng phát biểu giải trình

Quân đội đưa sĩ quan về cấp xã để chính quy ban chỉ huy quân sự cấp xã. Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, trước đó xác định dự kiến sau khi tổng kết, rút kinh nghiệm 1 năm (từ 1/7/2025-1/7/2026) tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp mới thực hiện chủ trương đưa sĩ quan về cấp xã. Tuy nhiên, sau 6 tháng đã xuất hiện bất cập, vì vậy Quân đội quyết định đưa sớm sĩ quan về cấp xã và được cấp có thẩm quyền quyết định tiếp tục giao Bí thư đảng ủy xã kiêm nhiệm chức danh chính trị viên.

Ông cho biết, đã có văn bản báo cáo cấp có thẩm quyền về chức danh chính trị viên, khi cấp có thẩm quyền quyết định, Bộ Quốc phòng sẽ điều chỉnh.

Trước đó, tại phiên thảo luận tổ ngày 4/8 về dự án luật này, Đại tướng Phan Văn Giang cho biết, hiện nay biên chế Ban chỉ huy quân sự cấp xã gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ. Bí thư cấp ủy cấp xã trực tiếp kiêm nhiệm chức vụ chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp xã để đảm bảo sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng.