Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, khoảng cách thông tin giữa các nhóm dân cư, đặc biệt ở cấp cơ sở, vẫn là một điểm nghẽn cần được tháo gỡ. Tại phường Hòa Bình (Phú Thọ), việc triển khai mô hình “Dân vận số” đã mở ra cách tiếp cận mới: đưa thông tin đến tận người dân, để người dân chủ động tra cứu và tiếp nhận.
Điểm khởi đầu của mô hình được lựa chọn tại tổ dân phố số 8 thuộc phường Hữu Nghị cũ – nơi có hơn 300 hộ dân với trên 1.000 nhân khẩu. Đây là địa bàn có tính đại diện cho khu dân cư đô thị chuyển tiếp, nơi nhu cầu tiếp cận thông tin ngày càng cao nhưng phương thức truyền thống đã bộc lộ hạn chế.
Để mô hình vận hành bài bản, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Hòa Bình đã thành lập Ban Chỉ đạo “Dân vận số”, xây dựng quy chế hoạt động rõ ràng. Nội dung này đồng thời được đưa vào nghị quyết chi bộ, tạo sự thống nhất từ cấp ủy đến các tổ chức đoàn thể. Tổ trưởng dân phố, Ban Công tác Mặt trận và các chi hội được giao nhiệm vụ trực tiếp triển khai, vận động người dân tham gia.
Trọng tâm của mô hình là “Góc công dân số” đặt tại Nhà văn hóa tổ dân phố. Tại đây, các mã QR được niêm yết công khai, giúp người dân dễ dàng truy cập thông tin về thủ tục hành chính, chính sách an sinh, hoặc gửi ý kiến, kiến nghị thông qua hòm thư số. Việc thanh toán các khoản đóng góp cũng được thực hiện không dùng tiền mặt, tạo thuận tiện và minh bạch.
Cùng với đó, hạ tầng công nghệ được đầu tư tương đối đồng bộ: Internet tốc độ cao, máy tính, màn hình trình chiếu, hệ thống âm thanh, camera, thiết bị họp trực tuyến… Nhờ vậy, các cuộc họp từ phường đến khu dân cư có thể tổ chức linh hoạt theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, giúp thông tin được truyền tải nhanh hơn, giảm chi phí và thời gian cho cả chính quyền và người dân.
Ngoài ra, mô hình “Dân vận số” còn tạo ra thay đổi rõ rệt trong cách người dân tiếp nhận và tương tác. Thông qua các nhóm Zalo của tổ dân phố và tổ liên gia, các thông báo, chủ trương, chính sách được cập nhật kịp thời. Người dân không còn ở thế bị động mà chủ động trao đổi, phản ánh, góp ý ngay trên nền tảng số.
Đáng chú ý, để tránh tình trạng “biết mà không làm được”, phường Hòa Bình đã chú trọng hướng dẫn kỹ năng cho người dân ngay từ đầu. Các buổi tập huấn được tổ chức theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân làm quen với dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử, sử dụng ứng dụng an sinh và gửi kiến nghị qua hòm thư số. Đối tượng được quan tâm nhiều là người cao tuổi và các nhóm yếu thế – những người dễ bị “bỏ lại phía sau” trong quá trình chuyển đổi số.
Vai trò của các đoàn thể được phát huy rõ nét trong mô hình này. Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh… trở thành lực lượng nòng cốt trong tổ công nghệ số cộng đồng, trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng thiết bị, cài đặt ứng dụng, thao tác trên nền tảng số. Nhờ đó, công nghệ không còn là rào cản mà trở thành công cụ gần gũi trong đời sống hằng ngày.
Một điểm sáng khác là cơ chế tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân. Thông qua hòm thư số và các kênh trực tuyến, nhiều ý kiến liên quan đến vệ sinh môi trường, trật tự đô thị, thủ tục hành chính… đã được gửi đến chính quyền. Hiện 100% ý kiến được tiếp nhận, phân loại, chuyển xử lý và phản hồi công khai rõ ràng.
Theo lãnh đạo Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Hòa Bình, mô hình “Dân vận số” là bước cụ thể hóa phong trào “Bình dân học vụ số”, hướng tới mục tiêu giúp người dân không chỉ tiếp cận thông tin mà còn biết sử dụng, khai thác thông tin phục vụ đời sống hàng ngày. Đây cũng là một giải pháp thiết thực trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, khi “nghèo thông tin” được xác định là một trong những nguyên nhân khiến người dân khó tiếp cận các chính sách mới, tạo cơ hội phát triển.
Từ kết quả bước đầu tại tổ dân phố số 8, phường Hòa Bình đang tiếp tục đánh giá, hoàn thiện mô hình để nhân rộng ra các khu dân cư khác. Mục tiêu mở rộng phạm vi, nâng cao chất lượng vận hành, bảo đảm mỗi người dân đều có thể tiếp cận và sử dụng các tiện ích số một cách dễ dàng.
.svg){kind=icon}
