Trong bối cảnh nhiều địa phương còn lúng túng tìm lời giải cho bài toán sinh kế, xã Tân Thủy (Vĩnh Long) chọn một hướng đi khác: lấy truyền thông làm điểm khởi đầu cho hành trình giảm nghèo bền vững.
Là xã ven sông, ven biển chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu, đặc biệt là xâm nhập mặn và nước biển dâng, Tân Thủy từng là điểm “trũng” về phát triển kinh tế. Những đợt hạn mặn không chỉ làm thiệt hại sản xuất mà còn bào mòn sinh kế, đẩy nhiều hộ dân vào vòng luẩn quẩn nghèo đói.
Tuy nhiên, bước ngoặt đến khi địa phương triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, trong đó xã xác định rõ: muốn giảm nghèo bền vững, trước hết phải giảm nghèo thông tin. Khi người dân có thông tin, có kiến thức, họ sẽ có lựa chọn đúng đắn cho sinh kế của mình.
Từ nhận thức đó, công tác truyền thông được xã tổ chức bài bản, đa dạng và “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Vừa sử dụng hệ thống loa truyền thanh, Tân Thủy vừa linh hoạt kết hợp phát thanh lưu động, các lớp tập huấn chuyên đề, lồng ghép tuyên truyền trong họp dân, sinh hoạt tổ nhóm.
Nội dung truyền thông tập trung vào những điều người dân cần nhất: chính sách hỗ trợ, kỹ thuật sản xuất, kinh nghiệm ứng phó thiên tai. Nhờ vậy, các hộ dân trong xã, kể cả những hộ khó khăn nhất, đều có thể tiếp cận đầy đủ các chính sách về tín dụng ưu đãi, y tế, giáo dục, nhà ở. Quan trọng hơn, họ hiểu được cách tận dụng các chính sách đó để cải thiện cuộc sống.
Hiện xã Tân Thủy còn 486 hộ nghèo, chiếm 4,65%; hộ cận nghèo giảm còn 3,14%. Đáng chú ý, tình trạng tái nghèo do thiếu sinh kế hoặc thiên tai gần như không còn.
Không dừng ở việc “truyền đạt”, Tân Thủy còn chú trọng “đối thoại”. Các hội nghị, diễn đàn giữa chính quyền và người dân về ứng phó biến đổi khí hậu, chuyển đổi cây trồng – vật nuôi được tổ chức thường xuyên. Tại đây, người dân không chỉ nghe mà còn được nói, được chia sẻ kinh nghiệm, bày tỏ khó khăn.
Cùng với đó, các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên trở thành “cánh tay nối dài” của công tác truyền thông. Thông qua sinh hoạt tổ nhóm, những nội dung tưởng chừng khô khan như bảo vệ môi trường, sản xuất hữu cơ, tiết kiệm nước, phòng chống thiên tai… được truyền tải gần gũi, dễ hiểu, dễ áp dụng.
Từ những tập quán canh tác lạc hậu, manh mún, người dân Tân Thủy đã mạnh dạn chuyển đổi sang các mô hình sinh kế phù hợp hơn với điều kiện hạn mặn.
Điển hình như mô hình nuôi dê, bò sinh sản. Với sự hỗ trợ về con giống và kỹ thuật, nhiều hộ dân đã có nguồn thu ổn định, ít rủi ro. Không cần đầu tư quá lớn, phù hợp với điều kiện tự nhiên, mô hình này đang trở thành “điểm tựa” cho nhiều gia đình.
Song song đó, mô hình trồng rau màu hữu cơ thích ứng xâm nhập mặn cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt. Người dân chủ động sử dụng nguồn nước giếng khoan trong mùa khô, đồng thời liên kết thành tổ hợp tác, kết nối tiêu thụ với doanh nghiệp. Từ sản xuất nhỏ lẻ, họ từng bước tham gia vào chuỗi giá trị.
Ở lĩnh vực phi nông nghiệp, nghề làm cá khô truyền thống được “làm mới” nhờ truyền thông và tổ chức lại sản xuất. Tổ hợp tác chế biến cá khô do Hội Phụ nữ quản lý không chỉ tạo việc làm mà còn nâng cao thu nhập cho nhiều lao động nữ, đặc biệt là những người không có tư liệu sản xuất.
Điểm đáng chú ý là thông qua truyền thông, tư duy kinh tế của người dân đã có sự chuyển biến căn bản. Thay vì sản xuất riêng lẻ, nhiều hộ đã chủ động liên kết, hợp tác cùng nhau trong sản xuất và tiêu thụ. Kinh tế tập thể dần hình thành, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.
Trong thời gian tới, xã Tân Thủy tiếp tục coi truyền thông là “đòn bẩy” chiến lược. Nội dung truyền thông sẽ tập trung vào các chính sách mới, đào tạo nghề, vốn vay, bảo hiểm nông nghiệp, cũng như lan tỏa các mô hình hiệu quả, câu chuyện điển hình để tạo động lực.
Về hình thức, bên cạnh các kênh truyền thống, địa phương đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, nhóm Zalo của các đoàn thể để truyền tải thông tin nhanh chóng, thân thiện hơn. Mỗi ấp sẽ có một cộng tác viên truyền thông cơ sở, vừa nắm bắt thực tiễn, vừa làm cầu nối giữa chính quyền và người dân.
Các hoạt động như ngày hội tư vấn sinh kế, hội thảo nông dân, hội thi tìm hiểu chính sách cũng sẽ được tổ chức thường xuyên nhằm tăng tính tương tác, thu hút sự tham gia của cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ và thanh niên.
.svg){kind=icon}
