Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú mới đây ký quyết định của Ban Bí thư sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 128/2004 về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức cơ quan Đảng, Mặt trận và các đoàn thể.
Chiều 13/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị làm việc với Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm) về tình hình triển khai Nghị quyết Đại hội 14 của Đảng và Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Ông Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện cho biết, hiện tại, cơ cấu bộ máy làm việc được sắp xếp, tinh giản từ 38 đơn vị xuống còn 26 (giảm 31,5%); đặt trụ sở tại Hà Nội, Đà Nẵng, Đắk Lắk và TPHCM; số lượng viên chức, người lao động là 1.418 người. Trong đó có 777 Đảng viên, đạt tỷ lệ 54,8%; có 2 Giáo sư, 57 Phó giáo sư, 428 Tiến sĩ.
Viện Hàn lâm đã tăng tốc, đổi mới tư duy hành động và có bước bứt phá, đạt một số kết quả bước đầu quan trọng.
Cụ thể, viện đã xây dựng 3/3 dự thảo đề án theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; hoàn thành 2 đề án nghiên cứu lớn cấp quốc gia; mở mới 8 chương trình, dự án nghiên cứu trọng điểm cấp bộ.
Ngoài ra, trong năm qua Viện Hàn lâm thực hiện 35 báo cáo tư vấn chính sách, gửi lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Từ đầu năm 2026 đến nay, Viện Hàn lâm đã gửi 21 báo cáo tư vấn tới Văn phòng Trung ương, các Ban Đảng, Văn phòng Chính phủ và các Lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Ban Chỉ đạo 35 Viện Hàn lâm đã triển khai quyết liệt công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng...
Viện Hàn lâm đang đổi mới công tác đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Luật Giáo dục đại học năm 2025.
Công tác tổ chức - cán bộ được Viện Hàn lâm triển khai đồng bộ, bám sát định hướng sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo chỉ đạo của Trung ương. Viện đã hoàn thành triển khai kế hoạch tuyển dụng viên chức năm 2025, công nhận trúng tuyển cho 132 người/178 chỉ tiêu (75%).
Mức lương thấp, không có bất cứ phụ cấp đặc thù
Bên cạnh đó, ông Thanh cho biết một số khó khăn vướng mắc như kinh phí dành cho các đề tài, nhiệm vụ khoa học giảm, chi thường xuyên thấp.
Để thực hiện đột phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số toàn diện hoạt động khoa học, Viện Hàn lâm cần được bổ sung khoảng 500 tỷ đồng để thực hiện các chương trình, nhiệm vụ khoa học mở mới và chuyển đổi số cấp bách năm 2026.
Theo ông Đặng Xuân Thanh, cơ chế trả lương, thưởng cho nhà khoa học đã được cải thiện, nhưng các tổ chức nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn có mức độ tự chủ rất thấp nên không tiếp cận được chế độ mới này.
Hệ thống thang, bảng lương trong các tổ chức khoa học công lập chủ yếu dựa trên thâm niên công tác, áp dụng cơ chế chung của đơn vị sự nghiệp công, mức lương thấp, không có bất cứ phụ cấp đặc thù nào cho viên chức khoa học công nghệ.
“Với cơ chế lương, thưởng như vậy, Viện Hàn lâm ở vào thế bất lợi, hầu như không thể cạnh tranh thu hút, giữ chân nhân tài”, ông Đặng Xuân Thanh nói.
Ông Thanh cũng cho biết, cán bộ, viên chức Viện Hàn lâm nói chung, đặc biệt khối các cơ quan chức năng tham mưu, giúp việc Chủ tịch Viện có khối lượng công việc rất lớn, làm việc như công chức nhưng hiện nay không được hưởng phụ cấp công vụ, không có bất cứ chế độ, phụ cấp nào khác ngoài tiền lương cơ bản nên đời sống rất khó khăn.
“Đề nghị Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương thống nhất với Ban Tổ chức Trung ương cho viên chức Viện Hàn lâm được hưởng tiền lương, phụ cấp, các chế độ khác (như kinh phí đi thực tế, phụ cấp về ăn trưa,...) như các cơ quan Đảng Trung ương”, ông Thanh nói.
Đồng thời, ông cũng đề xuất Ban thống nhất với Chính phủ nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội về tiền lương, thu nhập và điều kiện làm việc cho đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học, tạo động lực cống hiến lâu dài.
Viện cũng đề xuất Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ bổ sung kinh phí (khoảng 500 tỷ đồng) để thực hiện các chương trình, nhiệm vụ khoa học mở mới, chuyển đổi số cấp bách năm 2026.
Thu hút các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành vào công tác nghiên cứu
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, việc Viện Hàn lâm trở thành đơn vị sự nghiệp trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng vừa là cơ hội để Viện có bước phát triển mới, đóng góp sâu sắc hơn cho công tác hoạch định đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu, thách thức cao hơn đối với đội ngũ cán bộ, nhà khoa học.
Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương lưu ý Viện Hàn lâm cần tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu của Đảng, Nhà nước; đồng thời xác định rõ vị thế không chỉ trong nước mà cả trên trường quốc tế.
Viện Hàn lâm cần bám sát, thực hiện đầy đủ ba chức năng trọng tâm gồm: Nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định chủ trương, chính sách; nghiên cứu, tư vấn và đánh giá việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; đồng thời thực hiện hợp tác quốc tế và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học xã hội.
Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đề nghị Viện Hàn lâm đổi mới mạnh mẽ tư duy hoạt động theo hướng lấy chất lượng nghiên cứu và tham mưu chiến lược làm thước đo; tăng cường nghiên cứu liên ngành, nghiên cứu dự báo và chính sách; tập trung vào các vấn đề lớn, mới, khó và nhạy cảm mà thực tiễn đặt ra.
Viện Hàn lâm chủ động cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng, hoàn thiện các chủ trương, chiến lược phát triển đất nước; tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Ông Nguyễn Thanh Nghị cũng đề nghị Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tập trung xây dựng hạ tầng dữ liệu, đẩy mạnh số hóa tài liệu, thư viện và di sản tư liệu khoa học; tăng cường ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ hiện đại trong nghiên cứu; xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu hiện đại, kết nối trong nước và quốc tế.
Đặc biệt, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhấn mạnh đến nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ khoa học chất lượng cao, thu hút các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành tham gia trực tiếp vào công tác nghiên cứu.
Viện Hàn lâm tập trung hoàn thành các đề án, nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt là đề án “tăng cường năng lực, định hướng phát triển Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới”.
Đối với các kiến nghị liên quan đến kinh phí đầu tư, nghiên cứu, đào tạo và chính sách cho cán bộ, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương sẽ phối hợp cùng Viện Hàn lâm nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm tạo điều kiện để Viện phát huy tốt hơn vai trò là cơ quan nghiên cứu chiến lược hàng đầu của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
.svg){kind=icon}
