Bộ Tư pháp sáng nay công bố tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định của Chính phủ Quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Dự thảo do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo.

Về nguyên tắc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể và đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố, dự thảo nghị định nêu rõ việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể và đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố phải bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật, dân chủ, công khai, minh bạch.

Ngoài ra việc đặt, đổi tên phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, đặc điểm dân cư, phong tục, tập quán và nguyện vọng của cộng đồng dân cư; thực hiện sắp xếp, tổ chức lại các thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm tiêu chí để tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. 

W-phố Hàng Ngang_3.jpg
Ảnh: Hoàng Hà

Về tiêu chí thành lập thôn, tổ dân phố, dự thảo nghị định quy định cụ thể tiêu chí quy mô số hộ gia đình đối với thôn, tổ dân phố theo từng vùng, miền trên cơ sở rà soát quy định hiện hành, đánh giá mức độ tập trung dân cư và yêu cầu quản lý sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

TP Hà Nội và TPHCM có thôn có từ 500 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 700 hộ trở lên. Vùng Trung du và Miền núi phía Bắc có thôn có từ 150 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 300 hộ trở lên. Vùng Đồng bằng sông Hồng có thôn có từ 400 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 550 hộ trở lên. Vùng Bắc Trung Bộ có thôn có từ 350 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 450 hộ trở lên.

Vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên có thôn có từ 350 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 500 hộ trở lên (riêng các tỉnh Gia Lai, Lâm Đồng và Đắk Lắk thì thôn có từ 300 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 450 hộ trở lên). Vùng Đông Nam Bộ có thôn có từ 400 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 550 hộ trở lên. Vùng ĐBSCL thôn có từ 400 hộ trở lên, tổ dân phố có từ 550 hộ trở lên.

Bên cạnh đó, dự thảo nghị định còn quy định thôn, tổ dân phố phải có cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu phục vụ sinh hoạt cộng đồng. UBND cấp tỉnh quy định quy mô của thôn, tổ dân phố phù hợp đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, địa hình chia cắt phức tạp hoặc có yếu tố đặc thù khác.

So với quy định hiện hành, quy mô hộ gia đình ở thôn, tổ dân phố tại các vùng trên này đều tăng.

Về trình tự, thủ tục, hồ sơ thực hiện, dự thảo nghị định kế thừa quy trình hiện hành nhưng sửa đổi, bổ sung để phù hợp với Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở hiện hành.

Theo đó, UBND cấp xã có trách nhiệm xây dựng đề án; tổ chức lấy ý kiến nhân dân bằng hình thức phù hợp theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở; tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến của nhân dân để hoàn thiện hồ sơ trình HĐND cùng cấp xem xét, quyết định việc thành lập, sắp xếp, tổ chức lại, giải thể, đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố.

Với những nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương thì UBND cấp xã xây dựng Đề án và quyết định theo thẩm quyền.