Nhiệm kỳ 2025 – 2030 mở ra một giai đoạn phát triển mới đối với tỉnh Điện Biên khi Đại hội XV Đảng bộ tỉnh xác định hướng đi dựa trên kinh tế xanh, thông minh và bền vững.
Trong bức tranh ấy, tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao được xem là bệ đỡ chiến lược, vừa tạo nền tảng tăng trưởng, vừa mở rộng không gian phát triển cho vùng đất miền núi giàu tiềm năng này.
Nhìn lại giai đoạn 2021 – 2025, Điện Biên đã chứng minh sự chuyển mình rõ rệt dù xuất phát điểm còn nhiều khó khăn. Tốc độ tăng trưởng khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản của tỉnh ước đạt 4,1%/năm; nông nghiệp chiếm hơn 13% GRDP toàn tỉnh. Những vùng sản xuất hàng hóa chủ lực định hình ngày càng rõ ràng, từ gạo Điện Biên, cà phê Mường Ảng, chè Tủa Chùa đến mắc ca Tuần Giáo. Những sản phẩm này không chỉ tạo sinh kế mà còn xây dựng thương hiệu vùng miền cho nông nghiệp Điện Biên.
Chương trình xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn này tạo ra bước thay đổi mạnh về diện mạo nông thôn. Tính đến 1/7/2025, toàn tỉnh Điện Biên có 2 đơn vị cấp huyện đủ điều kiện xét công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; 2 xã đạt chuẩn kiểu mẫu, 5 xã đạt chuẩn nâng cao và 26/115 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Cùng với đó, 267 thôn bản đạt chuẩn hoặc kiểu mẫu.
Hạ tầng nông thôn cũng có bước tiến lớn: 100% xã có đường ô tô đến trung tâm; hơn 760km đường giao thông nông thôn được nâng cấp; phần lớn xã có hệ thống thủy lợi đáp ứng sản xuất; 93 – 95% hộ dân có điện lưới quốc gia. Các công trình trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, chợ nông thôn được đầu tư đồng bộ, giúp cải thiện chất lượng dịch vụ và đời sống người dân.
Trong sản xuất, Điện Biên phát triển rõ nét các vùng nông nghiệp hàng hóa theo lợi thế từng tiểu vùng sinh thái. Hơn 4.000ha lúa đặc sản, khoảng 2.500ha cà phê, trên 10.000ha mắc ca đã hình thành chuỗi giá trị. Tỉnh duy trì 33 chuỗi nông sản an toàn và đến giữa năm 2025 có 138 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Tuy nhiên, trước nhiệm kỳ mới, Điện Biên vẫn đối mặt nhiều thách thức nền tảng: tỷ lệ hộ nghèo đa chiều gần 40%, hơn 5.600 hộ vẫn sống trong nhà tạm; một số thôn bản vùng cao chưa có điện ổn định; hạ tầng văn hóa – y tế xuống cấp; nguồn lực xã hội hóa còn hạn chế; cán bộ cơ sở kiêm nhiệm nhiều việc.
Theo tinh thần Đại hội XV Đảng bộ tỉnh Điện Biên, tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao được định hướng theo mô hình “kinh tế nông nghiệp xanh, tuần hoàn, gắn chuỗi giá trị” với ba trụ cột quan trọng.
Thứ nhất là phát triển vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn gắn với công nghiệp chế biến. Điện Biên ưu tiên thu hút các dự án chế biến sâu nông sản chủ lực như gạo chất lượng cao, cà phê rang xay, mắc ca, chè và dược liệu. Sự kết nối giữa vùng nguyên liệu ổn định với nhà máy chế biến sẽ nâng cao giá trị sản phẩm và tạo thêm nhiều việc làm cho người dân.
Thứ hai là hoàn thiện kết cấu hạ tầng nông thôn theo hướng hiện đại, thích ứng biến đổi khí hậu. Các tiêu chí mới của nông thôn mới nâng cao được bổ sung yêu cầu về chuyển đổi số, phủ sóng viễn thông, dịch vụ công trực tuyến, giúp người dân tiếp cận dịch vụ số và đưa sản phẩm nông nghiệp lên môi trường thương mại điện tử.
Thứ ba là phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng. Người dân tham gia toàn bộ quy trình: bàn bạc, chọn mô hình, giám sát xây dựng và quản lý công trình. Mô hình này vừa tạo sự đồng thuận, vừa giúp phát huy tính tự quản của các thôn bản trong phát triển kinh tế và nâng cao đời sống.
Chương trình OCOP giai đoạn 2026 – 2030 tiếp tục được coi là bệ phóng cho tái cơ cấu nông nghiệp. Tỉnh Điện Biên đặt mục tiêu từ 200 sản phẩm trở lên vào năm 2030, tập trung nhóm thực phẩm đặc sản, thảo dược, đồ uống và thủ công gắn văn hóa bản địa. Qua OCOP, nông dân từng bước xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa quy trình chế biến và tăng phần giá trị giữ lại tại nông thôn.
Cùng với đó, chuyển đổi số trong nông nghiệp được thúc đẩy mạnh mẽ: cơ sở dữ liệu vùng trồng, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, kết nối sàn thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ trong quản lý sản xuất.
.svg){kind=icon}
