Tàu sân bay USS George Washington đang rời Thái Bình Dương và dự kiến tới Trung Đông, đánh dấu việc Mỹ không còn hàng không mẫu hạm nào hiện diện ở châu Á.
Theo hãng tin CNN, một trong những vấn đề lớn nhất mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp phải khi tìm cách thoát khỏi cuộc xung đột với Iran là danh sách các mục tiêu mang tính tuyệt đối do ông Trump và đội ngũ dưới quyền từng đưa ra.
Những mục tiêu này bao gồm buộc Iran đầu hàng hoàn toàn, thay đổi chế độ, ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và chấm dứt sự hỗ trợ của Iran đối với các lực lượng ủy nhiệm ở Trung Đông như nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon.
Kỳ vọng và thực tế khác biệt
Tuy nhiên, khi cuộc xung đột bước sang tháng thứ 6 và kéo dài hơn dự kiến, danh sách mục tiêu này đã thay đổi và thu hẹp đáng kể. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance dường như còn tiếp tục thu hẹp các mục tiêu một cách đáng chú ý. Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy Washington có thể đang chuẩn bị chấp nhận một kết quả khiêm tốn hơn, thậm chí khiêm tốn hơn rất nhiều so với những gì từng đặt ra.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm 13/8, khi được hỏi cuộc xung đột có thể kết thúc như thế nào, ông Vance chỉ nêu hai mục tiêu. Ông nói mục tiêu thứ nhất là “đảm bảo các quốc gia Vùng Vịnh tiếp tục cung cấp dầu mỏ và khí đốt cho nền kinh tế thế giới để duy trì sự ổn định của giá năng lượng”. Ông Vance nhấn mạnh: “Đó là mục tiêu số một: giữ giá dầu mỏ và khí đốt ở mức thấp đối với người dân Mỹ trên khắp đất nước. Tất nhiên, mục tiêu số hai là đảm bảo Iran không bao giờ có được vũ khí hạt nhân". Đây không phải là danh sách mục tiêu do chính quyền Trump từng công bố trước đây và thứ tự ông Vance đưa ra đã thu hút sự quan tâm.
Khi được hỏi về những phát biểu của ông Vance hôm 14/8, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định “đối với Tổng thống Trump, cả hai mục tiêu đều quan trọng như nhau”.
Chính quyền Trump gần như luôn coi việc ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là mối quan tâm hàng đầu. Ngay cả khi hai mục tiêu thực sự được chính quyền xem là ngang nhau, việc đưa giá dầu mỏ và khí đốt vào danh sách mục tiêu, trong khi loại bỏ nhiều vấn đề khác, vẫn là một sự thay đổi đáng chú ý.
Trên thực tế, ông Trump từng thẳng thừng bác bỏ mục tiêu này hồi tháng 5. Khi được hỏi liệu ông có cân nhắc tình hình tài chính của người dân Mỹ khi tìm cách giải quyết xung đột hay không, lãnh đạo Nhà Trắng trả lời: “Không một chút nào". Ông Trump ám chỉ vấn đề phi hạt nhân hóa Iran quan trọng đến mức ông không tính đến bất kỳ yếu tố nào khác.
Hôm 14/8, ông Trump một lần nữa nhắc lại quan điểm này, tuyên bố “sẽ không bao giờ xin lỗi” về việc người Mỹ phải trả thêm một chút tiền cho xăng, xét đến những vấn đề hệ trọng liên quan tới Iran.
Bất đồng nội bộ về đích đến của xung đột
Theo nhà phân tích Aaron Blake của CNN, chính quyền Trump thường xuyên đưa ra 4 mục tiêu cho cuộc đối đầu với Iran. Tuy nhiên, nội dung 4 mục tiêu này thường thay đổi tùy thuộc vào người phát biểu.
Một số danh sách mục tiêu từng bao gồm yêu cầu chấm dứt việc Iran tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm, trong khi những danh sách khác lại không đề cập. Có danh sách nhấn mạnh việc phá hủy cơ sở hạ tầng tên lửa của Iran nhưng cũng có danh sách bỏ qua vấn đề này. Một số khác đề cập việc loại bỏ lực lượng không quân và hải quân Iran, trong khi có danh sách chỉ nhắc đến hải quân.
Những diễn biến như vậy dường như cho thấy chính quyền Trump đang vừa tham gia xung đột, vừa liên tục điều chỉnh danh sách mục tiêu theo thời gian thực. Song, điểm quan trọng là không một danh sách nào trong số đó đề cập đến việc duy trì giá dầu mỏ và khí đốt ở mức thấp tại Mỹ.
Hơn nữa, do eo biển Hormuz vẫn mở cửa trước khi chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran bắt đầu, mục tiêu mới này thực chất có thể được hiểu đơn giản là đưa tình hình trở lại trạng thái trước xung đột. Trong khi đó, việc phi hạt nhân hóa Iran mới là mục tiêu duy nhất đại diện cho một thành tựu mới.
Quả thực, việc một số quan chức chính quyền Trump gần đây chú trọng đến giá xăng thấp dường như là dấu hiệu mới nhất cho thấy Washington đang nới lỏng các mục tiêu nhằm chuẩn bị cho một kết cục xung đột còn cách xa so với những tham vọng ban đầu của ông Trump.
Đến tháng 5, rõ ràng chính quyền Mỹ không còn nhấn mạnh một số mục tiêu từng được coi là quan trọng. Tới tháng 6, Washington đạt một biên bản ghi nhớ với Tehran, trong đó hầu như không đề cập đến nhiều mục tiêu từng giữ vị trí trung tâm trong chính sách của Mỹ.
Trong hơn 2 tháng qua, ông Trump liên tục đưa ra những phát biểu cho thấy ông có thể giảm các yêu cầu về vấn đề hạt nhân Iran. Trước đây, Mỹ từng nhấn mạnh Iran phải bàn giao số uranium đã được làm giàu. Tuy nhiên, gần đây, ông Trump lại nói có lẽ chương trình hạt nhân của Iran đã chịu đủ thiệt hại, trong khi các vật liệu hạt nhân của Tehran có thể đã được chôn quá sâu dưới lòng đất để Mỹ tiếp cận.
Tổng thống Mỹ thậm chí đề cập khả năng Washington chỉ cần giám sát Iran từ không gian để đảm bảo Tehran không tìm cách đào và đưa những vật liệu hạt nhân này lên. Ông Trump cũng từng tuyên bố Iran đã được phi hạt nhân hóa.
Việc chính quyền Trump giờ đây coi giá năng lượng là “mục tiêu số một” hoàn toàn phù hợp với quá trình từng bước rời xa những mục tiêu cứng rắn chính quyền từng đặt ra ban đầu. Nếu việc đưa tình hình trở lại trạng thái trước khi xảy ra xung đột thực sự là “mục tiêu số một” của Washington vào thời điểm hiện tại, điều đó có thể cho thấy cuộc xung đột không đạt được kết quả đáng kể.
Giới chức Iran đã bác bỏ tuyên bố của ông Trump về eo biển Hormuz, nhấn mạnh rằng tuyến hàng hải này vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Tehran.
Lực lượng Hàng không Vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) lần đầu tiên công bố hình ảnh và thông tin về xác và thiết bị thu giữ được từ máy bay không người lái (UAV), chiến đấu cơ của Mỹ và Israel tại một căn cứ phòng không ngầm.
.svg){kind=icon}
