Ngừng hoạt động, chi phí giải thể có thể lên tới cả trăm triệu

Một chủ doanh nghiệp tại Hà Nội chia sẻ, chị thành lập công ty năm 2019 nhưng chỉ hoạt động được vài tháng rồi đóng cửa. Trong thời gian hoạt động, doanh nghiệp phát sinh 2-3 hóa đơn. Tuy nhiên, sau khi ngừng hoạt động thực tế, doanh nghiệp không thực hiện thủ tục tạm ngừng kinh doanh hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định.

Chủ doanh nghiệp đang loay hoay với thủ tục giải thể sau khi rơi vào tình trạng “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”.

Khi liên hệ với cơ quan thuế, chị được biết chi phí để giải thể công ty có thể lên tới khoảng 100 triệu đồng. Trong đó, có 10 triệu đồng tiền lệ phí môn bài từ năm 2021 đến 2025, 23 triệu đồng tiền phạt do chậm nộp giấy tờ, cùng khoản tiền quyết toán sẽ được tính cụ thể trong quá trình làm thủ tục. Ngoài ra, doanh nghiệp còn hơn 63 triệu đồng tiền nợ thuế phải nộp.

Việc giải thể vì thế gặp khó khăn khi doanh nghiệp hiện không còn chứng từ, hóa đơn. Trong khi đó, chi phí lên tới cả trăm triệu đồng là quá lớn, chủ doanh nghiệp cho biết bản thân đang gặp khó khăn và không có khả năng chi trả.

W-giai the doanh nghiep.jpg
Theo chuyên gia, lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và tiền phạt do chậm nộp tờ khai có thể trở thành gánh nặng tài chính đối với người nộp thuế, đồng thời là rào cản đối với chiến dịch làm sạch mã số thuế của ngành thuế. Ảnh: Nam Khánh

Liên quan tình hình quản lý đăng ký thuế của doanh nghiệp và chiến dịch “Làm sạch mã số thuế”, ông Nguyễn Đức Huy, Phó Ban Nghiệp vụ, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, cơ quan thuế đã nắm được những vướng mắc của doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh khi thực hiện thủ tục giải thể.

Ông cho hay, có hai trạng thái mà ngành thuế đặc biệt quan tâm là trạng thái 03 và trạng thái 06.

Cả nước hiện có gần 600.000 doanh nghiệp thuộc diện phải xử lý. Trong số này, khoảng 325.500 doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh và khoảng 270.000 doanh nghiệp chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

“Cục Thuế đang tiếp tục rà soát các vướng mắc về chính sách, nghĩa vụ thuế và chế tài xử phạt, nghiên cứu báo cáo cấp có thẩm quyền các giải pháp phù hợp nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp ở trạng thái 03, 06 sớm hoàn tất nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, khôi phục hoạt động hoặc thực hiện chấm dứt hoạt động theo quy định”, Phó Ban Nghiệp vụ, Cục Thuế cho biết.

Chia sẻ với PV VietNamNet, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho biết, ước tính chi phí phát sinh để hoàn tất quá trình giải thể đối với doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (trạng thái 03) và doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06) khá lớn.

Cụ thể, lệ phí môn bài trước đây được áp dụng ở mức 1-3 triệu đồng/năm, tùy mức vốn điều lệ đăng ký và giai đoạn áp dụng, sẽ bị truy thu và cộng dồn qua các năm.

Doanh nghiệp còn có thể phải chịu phạt chậm nộp tờ khai thuế giá trị gia tăng 11,5 triệu đồng và bị phạt từ 8-15 triệu đồng đối với mỗi trường hợp vi phạm thuộc khung này.

Như vậy, tổng số tiền phạt vi phạm hành chính do chậm nộp tờ khai có thể lên tới 23 triệu đồng, chưa kể tiền lãi chậm nộp cộng dồn hàng năm.

Ngoài ra, doanh nghiệp cần tính đến phí dịch vụ của các công ty kế toán, thuế để hoàn thành việc nộp lại báo cáo tài chính, tờ khai thuế còn thiếu. Chi phí này ước tính khoảng 10-30 triệu đồng, thậm chí cao hơn, tùy thuộc hồ sơ doanh nghiệp còn lưu trữ như chứng từ kế toán, hóa đơn, con dấu, giấy phép kinh doanh...

Trong nhiều trường hợp, tổng chi phí phát sinh để hoàn tất thủ tục giải thể doanh nghiệp có thể lên tới 100 triệu đồng. Đây là gánh nặng tài chính không nhỏ đối với người nộp thuế.

Rà soát chính sách, tìm giải pháp gỡ vướng

Ông Tuấn cho rằng lệ phí môn bài, tiền chậm nộp và tiền phạt do chậm nộp tờ khai có thể trở thành gánh nặng tài chính đối với người nộp thuế, đồng thời là rào cản đối với chiến dịch làm sạch mã số thuế của ngành thuế.

“Không nhiều người có đủ nguồn lực chi trả số tiền đến cả trăm triệu đồng để hoàn thành tất cả nghĩa vụ cho đến khi hoàn tất thủ tục giải thể doanh nghiệp”, ông Tuấn nói. Theo ông, cần nhìn nhận thực tế để đưa ra giải pháp phù hợp, tránh đẩy người dân vào cảnh suy sụp tài chính.

Ông cho rằng, không nhất thiết phải truy thu lệ phí môn bài với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động. Có thể cân nhắc không truy thu hoặc có cơ chế xử lý đối với khoản lệ phí môn bài phát sinh trong những năm doanh nghiệp đã ngừng hoạt động thực tế nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Cách này có thể góp phần giảm chi phí tuân thủ và khuyến khích doanh nghiệp hoàn tất thủ tục rút lui khỏi thị trường.

Bên cạnh đó, nên cân nhắc giảm nhẹ mức xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi chậm nộp tờ khai trong trường hợp tờ khai trắng, không phát sinh nghĩa vụ thuế.

Theo ông Tuấn, trường hợp hồ sơ khai thuế không phát sinh số thuế phải nộp, việc xử phạt chậm nộp tờ khai nhằm răn đe là không thực sự cần thiết trong tình huống này.

“Chúng ta chỉ nên cân nhắc xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi người nộp thuế không thông báo ngừng kinh doanh theo quy định khi không còn kinh doanh trên thực tế”, ông Tuấn nói.

Để chiến dịch làm sạch mã số thuế đạt hiệu quả và giảm gánh nặng tài chính cho người dân, ông Tuấn lưu ý cần có giải pháp hợp lý. Nếu không, có thể xảy ra tình trạng chỉ người có đủ nguồn lực mới có thể giải thể doanh nghiệp, còn những người khó khăn tiếp tục để doanh nghiệp “trôi” như hiện nay.

Điều quan trọng là giúp người nộp thuế có cơ hội khắc phục, không bị kiệt quệ về tài chính và có điều kiện làm lại.

Tuy nhiên, đối với các khoản nợ thuế mà người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ, vẫn phải truy thu theo quy định.

Theo Cục Thuế, từ đầu năm đến nay, ngành thuế đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế cho 94.991 trường hợp. Riêng trong tháng 8, hơn 26.000 mã số thuế đã được xử lý.

Đáng chú ý, trong quá trình rà soát, có 3.554 doanh nghiệp đã khôi phục mã số thuế và quay trở lại sản xuất, kinh doanh.