Đức có Thủ tướng mới: Lợi thế nào cho Việt Nam?

Quốc hội Đức đã chính thức bầu ông Olaf Scholz vào ghế Thủ tướng kế nhiệm bà Merkel. Ông nhận được 395 phiếu thuận, 309 phiếu chống và 3 phiếu trắng.

Ông Olaf Scholz trở thành Thủ tướng của liên minh gồm 3 đảng: Dân chủ Xã hội (SPD), đảng Xanh và đảng Dân chủ Tự do (FDP).

{keywords}
Tân Thủ tướng Đức Olaf Scholz (phải) nhận hoa chúc mừng sau cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện hôm nay. Ảnh: Reuters

Ba đảng nằm trong liên minh vốn có những quan điểm đối kháng nhau. Về tư tưởng, hai đảng cánh tả là SPD và đảng Xanh có quan điểm gần gũi với nhau, trong khi FDP lại nghiêng về các chủ trương chính sách của đảng cánh hữu CDU/CSU hơn. Tuy nhiên, do thất bại lịch sử của khối CDU/CSU, FDP không còn lựa chọn nào khác là phải liên minh với hai đảng cánh tả để có thể cầm quyền. 

Vì sự đối kháng trong nội bộ như vậy, ba đảng có xu hướng thoả hiệp và kìm chân nhau trong nhiều vấn đề. Ví dụ, về vấn đề thuế dành cho người giàu, SPD và đảng Xanh đòi áp thuế cao, trong khi FDP lại đòi giảm thuế. Kết quả là đã không có sự thay đổi nào về thuế dành cho người giàu cả.

Hay chuyện quyền của người cho thuê nhà. Hai đảng cánh tả muốn giới hạn quyền của người cho thuê nhà và không cho phép tăng tiền thuê  theo giá thị trường, trong khi FDP chống lại chính sách này. Kết quả là cũng không có thay đổi nào. 

Hai bộ quan trọng hàng đầu cho nền kinh tế Đức là Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp đều nằm trong tay FDP, đảng có khuynh hướng thúc đẩy kinh tế thị trường. Điều này mang lại niềm tin cho giới kinh doanh và đầu tư vào tương lai tăng trưởng ổn định của kinh tế Đức. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao rơi vào tay đảng Xanh và đang gây ra một số lo ngại về sự thay đổi chính sách đối ngoại của Đức. 

Chính sách đối ngoại

Bà Annalena Baerbock, đồng chủ tịch đảng Xanh sẽ nắm giữ Bộ Ngoại giao. Đây là một nhân vật gây tranh cãi, vì trong thời gian chạy đua tranh cử, bà đã vướng phải nhiều bê bối liên quan tới việc kê khai lý lịch. Một cuốn sách do bà viết đã bị báo chí vạch ra nhiều lỗi đạo văn khiến bà phải cho thu hồi. Điều này đã làm sụt giảm uy tín của bà cũng như của đảng Xanh.

Trái với các vị tiền nhiệm trong Bộ Ngoại giao Đức, những người ít nhiều theo đuổi ngoại giao thực dụng, bà Baerbock là người chủ trương ngoại giao nhân quyền. Điều này có thể gây ra những xung đột đáng kể với Nga và Trung Quốc. Đặc biệt trong mối quan hệ với Trung Quốc, bà Baerbock có thể sẽ chấp nhận hy sinh các lợi ích kinh tế để thực hiện một chính sách ngoại giao cứng rắn.

Dù chưa chính thức nhậm chức, bà Baerbock đã tuyên bố sẽ xem xét việc cấm nhập khẩu các mặt hàng được sản xuất từ Tân Cương và không loại trừ việc sẽ tẩy chay Olympic mùa đông ở Bắc Kinh năm 2022. Động thái này đã khiến Đại sứ quán Trung Quốc ở Berlin giận dữ và ra một tuyên bố cảnh báo Đức không sa đà vào các vấn đề nội bộ của nước khác mà phải nhìn vào lợi ích toàn cục trong quan hệ giữa hai nước.

Nhìn chung, bà Baerbock có thể đi những bước phiêu lưu nguy hiểm. Tuy nhiên, do Thủ tướng Olaf Scholz là một nhà chính trị lão luyện, nhiều khả năng ông sẽ không để cho bà Baerbock quá nhiều quyền quyết định trong những vấn đề đối ngoại lớn. 

Năng lượng cực đoan 

Dưới thời Merkel, Đức đã từ bỏ năng lượng hạt nhân và có kế hoạch thoát khỏi năng lượng hóa thạch. Đây được coi là một chính sách năng lượng cực đoan, bởi nó khiến giá điện ở Đức bị đẩy lên mức cao nhất trong các nước G-20 và phải nhập khẩu điện từ Pháp cũng như bị phụ thuộc vào khí đốt của Nga.

Tham khảo thêm

Chính phủ mới không những tiếp tục duy trì chính sách năng lượng này mà còn đẩy nhanh hơn việc đóng cửa các nhà máy nhiệt điện.

Tân Bộ trưởng Kinh tế và Môi trường Robert Habeck, nguyên là một triết gia và tác giả sách thiếu nhi, là một nhà vận động môi trường cực đoan, nên hoàn toàn có khả năng ông sẽ chấp nhận hy sinh nhiều lợi ích của doanh nghiệp để đạt được các mục tiêu môi trường.

Đây có thể là một nhân tố chính gây thách thức cho hồi phục và tăng trưởng của kinh tế Đức trong 4 năm tới. 

Tiềm ẩn nguy cơ rạn vỡ 

Do các quan điểm trái ngược nhau, liên minh cầm quyền lần này của Đức tiềm ẩn nhiều nguy cơ rạn vỡ.

Một trong những điểm xung đột chính có thể là chính sách nhập cư. Đảng SPD và đảng Xanh ủng hộ chính sách mở cửa biên giới như chúng ta đã thấy từ thời Angela Merkel, trong khi FDP chủ trương chỉ đón nhận những người nhập cư có khả năng hòa nhập với xã hội Đức hoặc có trình độ chuyên môn mà nước Đức cần.

Nếu FDP chấp nhận chính sách mở cửa thông thoáng thì đảng này sẽ đánh mất rất nhiều cử tri của mình. Trong khi đó, quốc hội Đức hiện tại có rất nhiều đại biểu thuộc nhóm cận tả, những người lớn tiếng đòi quốc hữu hóa các doanh nghiệp lớn như BMW và mở cửa đón người nhập cư.

Ở hai nhóm đại biểu này có những cá nhân xung đột với nhau gay gắt, chỉ cần một mồi lửa nhỏ cũng có thể bùng lên thành một đám cháy, tạo ra rạn nứt trong liên minh. 

Đối tác Việt Nam

Trong diễn văn thành lập liên minh cầm quyền, tân Thủ tướng Scholz nhấn mạnh một điểm rằng Đức cần duy trì mối quan hệ hợp tác và cạnh tranh với Trung Quốc nhưng đồng thời phải tránh bị phụ thuộc vào Trung Quốc bằng cách phát triển mạnh hơn các mối quan hệ với các nước có tiềm năng thương mại thay thế khác như Malaysia, Việt Nam ở Đông Nam Á. 

Đây là lần đầu tiên, Việt Nam được nhắc tới trong một phát biểu quan trọng như vậy. Quả thực, nếu Đức và EU quyết tâm thoát dần khỏi sự phụ thuộc Trung Quốc, họ sẽ phải tìm đến các đối tác như Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực cung ứng linh kiện sản xuất cơ khí, điện tử hoặc nguyên vật liệu trong các lĩnh vực dược phẩm, y tế. 

Mặt khác, do Bộ Ngoại giao, Bộ Môi trường và Nông nghiệp của Đức hiện tại đều nằm trong tay đảng Xanh, nên các doanh nghiệp hoặc dự án gắn với năng lượng sạch hoặc bảo vệ môi trường của Việt Nam sẽ dễ tìm được tài trợ hoặc ủng hộ của phía Đức, điển hình như các dự án kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp đang được thí điểm ở nhiều tỉnh của Việt Nam. 

TS Rainer Zitelmann

'Bà đầm thép' nước Đức với năng lực kiến tạo đồng thuận

'Bà đầm thép' nước Đức với năng lực kiến tạo đồng thuận

Bà Merkel chèo chống nước Đức vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, khủng hoảng nợ Eurozone và khủng hoảng nhập cư. Khi còn vài tháng ở nhiệm sở, bà vẫn là người đi đầu trong cuộc chiến chống Covid-19.

tin nổi bật

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Sao cứ để người bị kỷ luật rao giảng đạo đức

Trong hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết Trung ương 5 (khóa 13) vừa qua, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương có những phát biểu mang tính định hướng rất quyết liệt.

Từ Vị Xuyên đến nghĩa trang Trường Sơn: Chiếc xe lăn Bộ trưởng trao cho thương binh

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng lặng lẽ cắm nén hương lên bàn thờ các anh hùng liệt sỹ ở nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Trường Sơn.

Một thời chảo lửa túi bom, nay dựng đền thờ chung, làm giỗ tập thể

Đến Quảng Trị trong cái nắng cháy da cháy thịt, sự khốc liệt của chiến tranh đã ngấm sâu vào lòng đất thiêng, hiện hình qua từng nhành cây, ngọn cỏ, qua tấm bia chứng tích hay ghi danh liệt sĩ.

Khủng hoảng năng lượng: Nỗi lo toàn cầu

Không chỉ ở Mỹ và châu Âu, cuộc khủng hoảng năng lượng đang khiến giá cả tại các lục địa leo thang.

Giải pháp tái thiết quan hệ Australia - Trung Quốc

Quan hệ Australia - Trung Quốc cần được thiết lập lại, đặc biệt về thương mại. Sự thay đổi chính phủ ở Canberra và phản ứng chính thức của Bắc Kinh tạo cơ hội hiếm có để hai nước tái xây dựng quan hệ và ngăn chặn các va chạm mới.

Các đảo quốc Thái Bình Dương trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung

Không lâu sau khi lên nắm quyền vào năm 2012, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên bố “khu vực Thái Bình Dương rộng lớn đủ chỗ cho cả Trung Quốc và Mỹ”.

Chọn người hiền tài: Hào kiệt đời nào cũng có

Cô đọng nhất, theo ngữ nghĩa, người hiền tài là người vừa hiền lại vừa tài. Kinh điển nhất, người hiền tài là nguyên khí của quốc gia.

Cảm tình với Việt Nam của ông Abe - vị Thủ tướng có đôi tay mềm ấm

Tôi cảm nhận được rằng ông Abe Shinzo là người gần gũi. Khi bắt tay ông, tôi thấy rất mềm và ấm. Tôi học được ông 2 điều, đó là sự chủ động và quyết đoán.

Abe Shinzo: Chính trị gia định hình nước Nhật thời hiện đại

Cố Thủ tướng Abe Shinzo là chính trị gia đã định hình lại nước Nhật trong thời kỳ hiện đại, để lại nhiều di sản về cả kinh tế, chính trị lẫn xã hội.

10 năm luật Biển: Cơ sở pháp lý để trở thành quốc gia mạnh từ biển

Ngày 21/6/2012, Quốc hội thông qua luật Biển đầu tiên. Luật biển Việt Nam 2012 đã pháp điển hoá các quy định của Công ước LHQ về luật biển - UNCLOS và Tuyên bố chính phủ về các vùng biển Việt Nam ngày 12/5/1977.

Vị 'quốc khách' và bức thư của Thủ tướng Abe gửi Đại sứ Việt Nam

Cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo từng nói rằng, cá nhân ông rất coi trọng Việt Nam và có tình cảm đặc biệt với các nhà lãnh đạo Việt Nam.

Từ bài học về cán bộ, làm gì để 3 đầu tàu lấy lại phong độ?

Ba thành phố Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng từ lâu đã trở thành đầu tàu kinh tế cả nước. TP.HCM và Hà Nội luôn ở vị trí thu ngân sách cũng như đóng góp vào ngân sách quốc gia nhiều nhất.