Đức gửi tàu chiến đến Biển Đông - bước ngoặt chiến lược

Chính phủ Đức vừa thông báo đang có kế hoạch cử tàu chiến Đức tới các cảng Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia, đi qua Biển Đông vào mùa hè năm nay. 

Đây là động thái đáng chú ý khi Đức đang dần thay đổi chiến lược và cách nhìn đối với Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nơi Berlin không có lãnh thổ hải ngoại giống như Anh hay Pháp.

{keywords}
Tàu Nordrhein-Westfalen - một trong 4 chiếc thuộc lớp tàu hộ tống mới nhất (lớp Baden-Wurttemberg) của Hải quân Đức. Ảnh: Naval Today

Kế hoạch này được thông báo trong tuần đầu tiên nhậm chức của ông Biden, khi Mỹ đang cử nhóm tàu sân bay tác chiến Roosevelt vào Biển Đông cùng lúc Trung Quốc thông qua luật Hải cảnh cho phép cảnh sát biển nổ súng chống lại tàu thuyền nước ngoài được cho rằng đang vi phạm vùng nước thuộc chủ quyền và quyền tài phán của Trung Quốc. 

Luật này sẽ hạn chế nghiêm trọng quyền tự do hàng hải của các nước, trong đó có Đức, khi phần lớn các vùng nước tại Biển Đông mà Trung Quốc yêu sách đều không phù hợp với Công ước Luật biển 1982.

Quan hệ khăng khít về thương mại

Đức và Trung Quốc đã có một quan hệ khăng khít, đặc biệt về thương mại, từ thời Thủ tướng Helmut Kohl. Ông từng nhận định “Trung Quốc nắm giữ chìa khóa cho sự thịnh vượng lâu dài của Đức”. 

Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Đức, sau Mỹ (132,8 tỷ USD) và Pháp (119,5 tỷ USD), theo số liệu năm 2019. Lượng hàng hóa xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc là 107,5 tỷ USD, chiếm hơn một nửa tổng giá trị xuất khẩu của EU sang Trung Quốc.

Năm 2020, khi giao dịch thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc giảm mạnh do đại dịch Covid-19 và chiến tranh thương mại thì giá trị xuất khẩu hàng hoá Đức sang Trung Quốc vẫn duy trì như mức trước khủng hoảng. Trung Quốc vẫn có thặng dư thương mại với Đức lên tới 15,2 tỷ USD. Nước này vẫn là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế Đức.

Trong nhiều năm, Trung Quốc đã sử dụng chiếc chìa khóa kinh tế mà Helmut Kohl nói đến để “khóa nước Đức” không có những hành động quyết đoán đối với các hành vi cưỡng chế các nước nhỏ ở Biển Đông. Thái độ và chính sách của Đức với Trung Quốc ảnh hưởng mạnh tới chính sách của châu Âu, nhất là trong bối cảnh Anh rời EU.

Tỉnh táo hơn với Trung Quốc

Vì vậy, quyết định cử tàu chiến vào biển Hoa Đông và Biển Đông của Đức cần được nhìn nhận như một bước ngoặt trong cuộc tranh chấp địa chính trị của Mỹ và đồng minh với Trung Quốc. Nó xảy ra vào thời điểm Đức chuẩn bị có Thủ tướng mới. Đây là bước đi mới trong thực thi chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mà Đức mới thông qua tháng 9/2020.

Cũng trong tháng đó, lần đầu tiên Đức cùng Anh và Pháp, ba nước lớn của châu Âu ra công hàm chung lên án các yêu sách không phù hợp với UNCLOS của Trung Quốc ở Biển Đông, bác bỏ việc áp dụng đường cơ sở quần đảo cho các nhóm đảo xa bờ thuộc quốc gia ven biển, kêu gọi các nước liên quan tuân thủ phán quyết của Tòa trọng tài năm 2016 và quyền tự do hàng hải, hàng không qua Biển Đông cần được tôn trọng. 

Đối phó với các hành động hiếu chiến muốn phá vỡ trật tự dựa trên luật lệ, cần phải có sự hợp tác và chiến lược chi tiết giữa các nước thay cho một cách tiếp cận "linh hoạt và thực dụng" của từng nước.

Nước Đức đang cùng các nền dân chủ như Mỹ, Nhật, Pháp và Anh theo đuổi một chính sách tỉnh táo, hợp lý hơn về một Trung Quốc mở cửa.

Sự chú ý ngày càng tăng của Đức về trật tự dựa trên luật pháp và thị trường mở tại Ấn Độ - Thái Bình Dương là tín hiệu cho thấy lập trường lâu đời của Đức tăng cường quan hệ kinh tế với Trung Quốc trong khi tránh đối đầu trong các vấn đề chính trị đã kết thúc.

Quyết định này của nước Đức xuất phát từ chính quyền lợi của họ. Đức không thể đứng ngoài các chiến dịch FONOP (tuần tra tự do hàng hải) mà Mỹ khởi xướng và được Anh, Pháp, Australia ủng hộ. Châu Âu cần có trách nhiệm nhiều hơn với an ninh của mình và không chỉ phụ thuộc vào Mỹ.

Hoạt động của tàu chiến Đức tại biển Hoa Đông và Biển Đông còn nhằm củng cố mối quan hệ hợp tác với các nước khu vực, đặc biệt là ASEAN, chống lại các hành vi sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực, góp phần bảo đảm an ninh và hòa bình cho khu vực và thế giới.

Nguyễn Hồng Thao

Công hàm chung Pháp, Anh, Đức và cuộc chiến pháp lý trên Biển Đông

Công hàm chung Pháp, Anh, Đức và cuộc chiến pháp lý trên Biển Đông

Pháp, Anh và Đức gửi công hàm chung thể hiện quan điểm với 7 công hàm Phái đoàn Trung Quốc đề nghị lưu hành tại Liên hợp quốc. 

tin nổi bật

ASEAN trong vòng xoáy quan hệ Mỹ - Trung

Việc ASEAN không chọn bên trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung có nghĩa là khối này đang tìm kiếm sự cân bằng giữa kinh tế và an ninh.

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Ai sẽ là Chủ tịch thành phố Hà Nội?

Bài viết không nhằm chọn nhân sự cụ thể - điều này đã có những cơ quan chuyên trách của Đảng - mà chỉ muốn nói đến đòi hỏi thực tiễn từ mảnh đất Thăng Long, trái tim của cả nước.

Hai ủy viên trung ương bị khai trừ và bài học về công tác cán bộ của Đảng

Hai ủy viên Trung ương bị khai trừ khỏi Đảng, bị tước hết chức vụ và bị khởi tố, bắt tạm giam là minh chứng cho tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với tệ nạn tham nhũng tiêu cực của Đảng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng bí thư.

Diện kiến ông Sáu Dân và giải pháp tháo gỡ khó khăn kinh tế

Tôi tưởng làm việc chỉ với năm ba người chuyên viên cùng với ông Sáu Dân, hoá ra đêm đó ở hội trường có đến hơn 20 người, trong đó chỉ có một người mà tôi biết…

Lá thư gửi ông Sáu Dân và chuyến thăm Thủ đô

Tôi báo với anh Dưỡng để nói lại với anh Hai Chí và sau đó TP.HCM có văn bản gởi anh Bảy Hoàng - Tổng giám đốc Imexco đề nghị bố trí cho tôi đi Hà Nội, đồng thời anh Năm Nghị có đưa cho tôi một thư gởi ông Sáu Dân…

Huỳnh Bửu Sơn và chuyến 'survey' Duyên Hải cùng chiếc dép nằm sâu dưới bùn

Kỷ niệm đầu tiên đánh dấu việc tôi tham gia Nhóm chuyên viên Cholimex là chuyến đi công tác tại Duyên Hải cùng anh Trần Bá Tước và anh Võ Hùng.

Nơi ươm mầm xanh trên mảnh đất hữu nghị Việt Nam - Campuchia

“Ươm mầm hữu nghị” - cái tên thể hiện sự chân tình, tin tưởng cũng như tinh thần lạc quan, kỳ vọng của nhân dân Việt Nam và Campuchia vào sự phát triển của những mầm xanh.

Chiến sự Nga-Ukraine: Dấu hiệu mới về khủng hoảng lương thực toàn cầu

Lo lắng về một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu đang tăng khi tác động từ chiến sự Nga - Ukraine lan từ ngũ cốc sang đường, trong khi các hạn chế xuất khẩu sẽ tiếp tục làm giá cả leo thang.