Đường sắt Bắc-Nam 60 tỷ USD: Bù lỗ 12 năm ròng, lo nợ công cao vời vợi

Ngoài 58,71 tỷ USD đầu tư xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Nhà nước còn bù lỗ 10-12 năm khi dự án đi vào vận hành.

- Ngoài 58,71 tỷ USD đầu tư xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Nhà nước còn bù lỗ 10-12 năm khi dự án đi vào khai thác. 

Đường sắt Bắc-Nam nhanh như máy bay: Lấy đâu ra gần 60 tỷ USD?

Đường sắt tốc độ cao Bắc Nam: 'Mất 5-7 nhiệm kỳ mới làm xong'

Báo cáo cuối kỳ tiền khả thi, liên danh tư vấn Tedi-Tricc-Tedisouth tính toán, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng vốn đầu tư 58,71 tỷ USD, theo hình thức hợp tác công - tư (PPP). 

Nhà nước đầu tư hạ tầng, với tổng vốn chiếm 80% vốn đầu tư dự án (huy động hàng năm từ 0,3% - 0,55% GDP, bằng khoảng 10% vốn đầu tư hạ tầng); vốn nhà đầu tư chiếm 20% tổng vốn (để mua sắm thiết bị và khai thác hoàn vốn). Hiệu quả kinh tế đạt khoảng 7,5%, hiệu quả tài chính đạt 1,9%.

Về tác động lên nợ công, tư vấn đề xuất, Nhà nước phải vay thêm 28 tỷ USD (mỗi giai đoạn khoảng 14 tỷ USD).

TS.Bùi Xuân Phong, Chủ tịch Hội Kinh tế vận tải đường sắt Việt Nam cho rằng, mức đầu tư như vậy là quá lớn (mỗi km lên tới 35-38 triệu USD), thời gian đầu tư dài, nhưng bức tranh về hiệu quả lại đang được tính toán quá sơ sài, cho thấy thiếu tính khả thi.

{keywords}
Chuyên gia lo ngại đầu tư đường sắt tốc độ cao sẽ đẩy nợ công tăng cao


PGS. TS Vũ Hoài Nam - Trưởng bộ môn Đường ô tô và đường đô thị (ĐH Xây dựng Hà Nội) đánh giá, liên danh tư vấn cần tính toán cẩn trọng và cân nhắc vốn Chính phủ đi vay, bởi nợ công hiện đã sát trần. 

Theo ông, nếu vay theo kịch bản của tư vấn sẽ khiến nợ công tăng rất cao. Đó là chưa kể liên danh tư vấn chưa đưa ra được kịch bản về mức lãi suất đi vay, số tiền phải trả lãi và gốc hàng năm.

TS. Nguyễn Thanh Bình - Trưởng khoa Đầu tư (Học viện Chính sách và phát triển) nhìn nhận, báo cáo mới đưa ra so sánh với các nước phát triển, có GDP cao gấp nhiều lần Việt Nam, chưa thấy so sánh với quốc gia có cùng mức thu nhập, nợ công gần chạm ngưỡng 65% GDP liệu có làm đường sắt cao tốc.

Ông Bình đánh giá, hiệu quả hoàn vốn dự án chỉ 1,9%, hiệu quả kinh tế chỉ đạt 7,5% là mức rất thấp.

Hơn nữa, khoản đầu tư hơn 58 tỷ USD tư vấn đưa ra sẽ chưa dừng lại mà ngân sách sẽ còn phải bù lỗ thêm vài năm sau khi đưa vào vận hành.

“Mức đầu tư lớn, lãi vay lớn, bảo trì và vận hành lớn thì nhà nước phải bù lỗ lớn. Do vậy cần phải tính toán về tính bền vững, phương án tài chính để thuyết phục QH”, ông Bình nói.

Cũng theo ông Bình, dù việc đầu tư dự án là cần thiết, nhưng năng lực tài chính của Việt Nam có lẽ chưa đáp ứng được nhu cầu vốn.

Bù lỗ thêm 12 năm 

Liên danh tư vấn cho biết, so sánh dựa trên kịch bản tăng trưởng kinh tế, vay và trả nợ Chính phủ, nợ công vẫn không vượt trần 65% GDP.

Theo tính toán của tư vấn, năm 2025 nợ công của Việt Nam vào khoảng 63,2% GDP, do vậy có thể vay thêm tối đa hơn 13,7 tỷ USD nợ công mới tới trần, khả thi khi vay hơn 1,6 tỷ USD cho đường sắt cao tốc. Năm 2030, có thể vay 3 tỷ USD; tương tự các giai đoạn sau đó có thể vay bằng khoảng 12% số vốn có thể vay (trên 3 tỷ USD) nợ công vẫn chưa vượt trần.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam nối Hà Nội - TP.HCM, tổng vốn đầu tư 58,71 tỷ USD. Trong đó, giai đoạn đầu xong vào năm 2032 với đoạn Hà Nội - Vinh (dự kiến 13,97 tỷ USD) và Nha Trang - TP.HCM (dự kiến 13,37 tỷ USD). Đoạn Vinh - Nha Trang khởi công năm 2035 và hoàn thành vào năm 2050, tốc độ khai thác 350km/h.

Thứ trưởng GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho biết, mức đầu tư 58,71 tỷ USD cho tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam mới tính chi phí đầu tư xây dựng, mua sắm trang thiết bị mà chưa tính đến chi phí vận hành.

Ông Đông nói rõ, khi dự án đi vào vận hành, thời gian đầu sẽ lỗ. Nhà nước phải bù lỗ thông qua hỗ trợ 10-12 năm chi phí duy tu, bảo dưỡng.

Do hình thức đầu tư BOT hiện bộc lộ nhiều bất cập, nên dự án đường sắt tốc độ cao chỉ đặt vấn đề hợp tác công - tư (PPP), như nhà nước đầu tư sau đó nhượng quyền khai thác, không phải nhất nhất đầu tư theo BOT.

Ghi nhận ý kiến các chuyên gia, Bộ GTVT giao liên danh tư vấn bổ sung và hoàn thiện báo cáo trước khi trình các cơ quan có thẩm quyền.

Đường sắt Bắc - Nam 60 tỷ USD: Đã rẻ lại không delay như máy bay

Đường sắt Bắc - Nam 60 tỷ USD: Đã rẻ lại không delay như máy bay

Với tốc độ 200-320 km/h, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam không chỉ nhanh hơn máy bay mà giá vé, chỉ số đúng giờ cũng như độ an toàn ưu việt hơn.

Trải nghiệm 'nhạy cảm' trên tàu 5 sao Bắc-Nam

Trải nghiệm 'nhạy cảm' trên tàu 5 sao Bắc-Nam

Ngoài 2 đêm ngủ ngon, tôi đã tận hưởng trọn vẹn 1 ngày thảnh thơi trên tàu 5 sao. Có thể bất chợt lăn ra ngủ, đọc vài chục trang sách...

Gần 60 tỷ USD đường sắt Bắc-Nam, nhanh như máy bay

Gần 60 tỷ USD đường sắt Bắc-Nam, nhanh như máy bay

Đường sắt tốc độ cao được thiết kế với tốc độ tàu chạy 350 km/h - có thể cạnh tranh được với máy bay.

Vũ Điệp 

tin nổi bật

9 địa phương muốn bổ sung sân bay phải đảm bảo huy động vốn

Các địa phương muốn bổ sung sân bay vào quy hoạch giai đoạn 2021-2025 phải đảm bảo khả năng huy động vốn và việc đầu tư phát huy hiệu quả.

Nữ tài xế đâm nhiều người đi bộ trong đêm ở Hà Nội

Đội CSGT đường bộ số 7 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) đang tiến hành điều tra nguyên nhân vụ nữ tài xế ô tô đâm nhiều người đi bộ tại đường Lê Văn Lương.

CSGT Hà Nội xử lý, tạm giữ hàng loạt ô tô đỗ trên vỉa hè, nơi có biển cấm

Sáng 8/12, Đội CSGT số 1 (Phòng CSGT, Công an Hà Nội) đã lập biên bản xử phạt 21 ô tô đỗ sai quy định tại quận Hoàn Kiếm.

Đường sắt thêm tàu phục vụ nhu cầu tăng cao Tết Dương lịch

Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức chạy thêm hàng chục đoàn tàu dịp nghỉ Tết Dương lịch 2023 để phục vụ nhu cầu đi lại tăng cao của hành khách.

Đề nghị tạo thuận lợi cho xe chở khách miễn phí đến Bến xe Miền Đông mới

Phương tiện tham gia vận chuyển gồm loại 7 đến 29 chỗ được cấp phù hiệu. Hai bên thân xe phải có ghi nội dung “Xe vận chuyển hành khách miễn phí cho Bến xe Miền Đông mới”.

Dải phân cách đường Nguyễn Trãi liên tục bị xô đổ vào ban đêm

Dải phân cách tách làn ô tô, xe máy tại đường Nguyễn Trãi (Hà Nội) liên tục bị các phương tiện xô đổ vào ban đêm khiến người tham gia giao thông nơm nớp lo va chạm.

TP.HCM sẽ đầu tư 15.300 tỷ triển khai hai dự án trọng điểm

UBND TP.HCM đề xuất tổng vốn 15.300 tỷ đồng cho hai dự án trọng điểm là cao tốc TP.HCM-Mộc Bài và rạch Xuyên Tâm để HĐND thành phố thông qua, làm cơ sở triển khai.

Vé tàu Tết từ TP.HCM đi các tỉnh còn ghế phụ vào ngày cao điểm

Vé tàu Tết Quý Mão 2023 từ TP.HCM đi các tỉnh còn khoảng 13.000 chỗ. Vào các ngày cao điểm từ 23 đến 28 tháng Chạp chủ yếu còn ghế phụ.

Cao điểm dịp Tết Nguyên đán, vé máy bay đêm mới có giá rẻ

Còn hơn 1 tháng nữa mới đến cao điểm Tết Nguyên đán Quý Mão, tuy nhiên, chặng bay từ TP.HCM đi Hà Nội, Thanh Hóa, Vinh và một số tỉnh miền Trung đã khan hiếm vé. Khách muốn vé giá rẻ phải chấp nhận bay đêm.

Cảnh báo các nhà thầu thi công cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ chậm tiến độ

Cục Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ GTVT) cảnh báo hàng loạt nhà thầu lớn thi công chậm tiến độ cao tốc Bắc – Nam đoạn Mỹ Thuận – Cần Thơ.

20 nghìn 'ma men' bị xử lý trong 2 tuần

Sau 2 tuần mở đợt cao điểm đảm bảo trật tự an toàn giao thông dịp Tết, lực lượng CSGT toàn quốc đã phát hiện, xử lý gần 20 nghìn trường hợp vi phạm nồng độ cồn.

Bồi thường mặt bằng làm Vành đai 3 TP.HCM sẽ căn cứ thêm 4 vị trí đất

TP.HCM sẽ căn cứ vào loại đất cũng như vị trí để xác định giá bồi thường giải phóng mặt bằng cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án Vành đai 3.

Cách đón xe trung chuyển miễn phí từ bến xe Miền Đông mới về tận nhà

Để được vận chuyển miễn phí từ bến xe Miền Đông mới về tận nhà, hành khách có thể lựa chọn nhiều cách để đăng ký tiếp cận dịch vụ.

Hai vợ chồng tử vong trên đường đi làm về

Tối 5/12, Công an huyện Núi Thành (tỉnh Quảng Nam) xác nhận, trên địa bàn vừa xảy ra vụ tai nạn khiến hai vợ chồng tử vong.

Cấm đường lên Cửa khẩu Cầu Treo do sạt lở

Mưa lớn kéo dài khiến hàng trăm khối đất đá sạt lở, chắn ngang QL 8A. Do đó, đường lên Cửa khẩu Cầu Treo bị tê liệt hoàn toàn.