Không chỉ là tuyến hàng hải chiến lược hàng đầu thế giới, eo biển Hormuz cũng là khu vực nổ ra nhiều cuộc xung đột quân sự. Những sự kiện được liệt kê dưới đây cho thấy eo biển Hormuz từng trở thành “sàn đấu” của những cường quốc quân sự như thế nào.
Theo các hãng thông tấn BBC và CNN, tình hình ở eo biển Hormuz vốn căng thẳng trong những ngày cuối của năm 2007, khi các tàu chiến USS Whidbey Island và USS Carr của Hải quân Mỹ trong lúc di chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này “từng phải gửi những thông điệp mang tính răn đe và cảnh báo” đến các tàu quân sự do Iran triển khai ở eo biển.
Đến ngày 6/1/2008, mọi chuyện đã mất kiểm soát khi 5 tàu tuần tra Iran áp sát 3 chiến hạm của Mỹ ở eo biển Hormuz.
Theo lời kể của một số sĩ quan Mỹ giấu tên, mọi chuyện bắt đầu vào sáng 6/1 khi 3 chiến hạm USS Port Royal, USS Hopper và USS Ingraham có mặt ở Hormuz “bị 5 tàu tuần tra của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) áp sát với tốc độ cao và những tàu này đã thực hiện một số hành động đe dọa các tàu chiến Mỹ”.
“Hải quân Mỹ đã nhận được cảnh báo vô tuyến được cho xuất phát từ các tàu của Iran, với nội dung: ‘Chúng tôi đang tiến đến chỗ các người. Các người sẽ nổ tung trong vài phút nữa’. Ngay khi nhận được thông điệp trên, các thủy thủ và sĩ quan Mỹ đã vào vị trí và sẵn sàng khai hỏa. Đột nhiên, các tàu Iran quay đầu đi mất”, các sĩ quan Mỹ nhớ lại.
Các nhân chứng tiết lộ thêm rằng sau khi phát đi thông điệp trên, một trong 5 chiếc tàu tuần tra của Iran “đã thả một hộp nhỏ có màu trắng xuống biển, ở trước mũi các tàu Mỹ”.
Tranh cãi nảy lửa giữa Mỹ và Iran về vụ việc
Ngay sau khi vụ việc xảy ra, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc khi đó là Geoff Morrell đã mô tả những hành động như vậy của các tàu tuần tra Iran nhằm vào 3 chiến hạm của Mỹ “rất nguy hiểm và có thể leo thang thành những điều tồi tệ hơn”. Theo ông Morrell, Tehran “rất khó lường và là một mối đe dọa”.
Phát ngôn viên Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ Gordon Johndroe kêu gọi chính quyền Iran “hãy kiềm chế những hành động mang tính khiêu khích như vậy vì điều đó có thể dẫn đến một sự cố nguy hiểm trong tương lai”.
Phía Mỹ sau đó công bố đoạn video ghi lại cảnh các tàu tuần tra Iran đang chạy với tốc độ cao và bám theo sau các chiến hạm Mỹ.
Video: Các tàu tuần tra Iran áp sát 3 chiến hạm Mỹ ngày 6/1/2008. Nguồn: Al Jazeera/Lầu Năm Góc
Ngược lại, Bộ Ngoại giao Iran lại mô tả sự việc trên chỉ đơn giản là một cuộc tuần tra thường lệ của các tàu tốc độ cao. Truyền thông Iran cũng đăng tải video dài khoảng 4 phút với nội dung cho thấy các tàu tuần tra của nước này đang di chuyển mà không thực hiện bất kỳ hành động đe dọa nào nhằm vào chiến hạm Mỹ.
Theo báo Washington Post, đến ngày 10/1/2008, tức 4 ngày sau khi xảy ra vụ việc, giới chức Lầu Năm Góc phải thừa nhận thông điệp vô tuyến có nội dung “Tôi đang tiến đến chỗ các người” có khả năng không bắt nguồn từ các tàu tuần tra của Iran. Vào ngày 12/1, Hải quân Mỹ xác nhận hộp trắng do tàu tuần tra Iran thả xuống biển, trước mũi các tàu Mỹ không gây ra bất kỳ mối đe dọa nào.
Tuy nhiên, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ là Đô đốc Michael Mullen vẫn khẳng định những hành động khiêu khích trên của các tàu tuần tra Iran là “sự chuyển hướng chiến thuật khi dùng các tàu nhỏ có khả năng đe dọa đến những tàu hải quân lớn hơn và đây là hướng đi chiến lược của quân đội Iran”.
Xung quanh eo biển Hormuz là một chuỗi gồm 7 hòn đảo nhỏ, tạo thành một tuyến phòng thủ tự nhiên giúp Iran trấn giữ tuyến hàng hải quan trọng này.
Mỹ đang lên kế hoạch rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz như một phần của nỗ lực tái mở cửa tuyến đường thủy trọng yếu đã bị Iran đóng lại kể từ khi xung đột nổ ra.
Cuộc xung đột hiện nay giữa Mỹ, Israel và Iran đã làm giá năng lượng toàn cầu tăng cao, khiến nhiều quốc gia hứng chịu tác động tiêu cực trong khi một số nước khác có cơ hội phát triển.
.svg){kind=icon}
