
Vàng lao dốc, USD và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt
Kết thúc phiên giao dịch cuối tuần, giá vàng giao ngay giảm 146 USD, tương đương 3,2%, xuống 4.456 USD/ounce (tương đương 141,1 triệu đồng/lượng). Đây là cú giảm rất mạnh sau khi kim loại quý vừa có chuỗi tăng dữ dội, đưa giá lên vùng đỉnh 3 tháng, gần 4.700 USD/ounce.
Tại thị trường trong nước, giá vàng cũng chịu áp lực giảm mạnh. Giá vàng miếng SJC được điều chỉnh xuống mức 145,7-148,7 triệu đồng/lượng (mua - bán), giảm 1,5 triệu đồng một lượng.
Giá vàng nhẫn SJC loại 1-5 chỉ cũng giảm 1,5 triệu đồng/lượng ở cả 2 chiều so với mức chốt hôm qua, được giao dịch ở mức 145,2-148,2 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).
Vàng nhẫn 9999 của Doji giảm 2 triệu đồng mỗi lượng ở cả chiều mua và bán so với mức kết hôm qua, được giao dịch ở mức 145,7-149,7 triệu đồng/lượng (mua vào - bán ra).
Không chỉ vàng, các tài sản rủi ro khác cũng bị bán mạnh. Bitcoin giảm hơn 4% trong vòng 24 giờ, xuống khoảng 77.818 USD/BTC. Trong khi đó, đồng USD tăng 0,52% lên 99,68 điểm và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng gần 0,05 điểm phần trăm lên 4,717%/năm.
Nguyên nhân chính đến từ phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại hội nghị Jackson Hole. Thay vì phát tín hiệu mềm mỏng về chính sách tiền tệ, ông cho rằng lạm phát dai dẳng đáng lo hơn tốc độ chậm lại của thị trường lao động.
Ông Warsh nhận định dù các số liệu PCE và CPI trong mùa hè tốt hơn dự kiến, những dữ liệu này chưa cho thấy xu hướng cơ bản của lạm phát đã cải thiện đáng kể. Ông nhấn mạnh Fed cần chắc chắn lạm phát cơ bản đang tiến về mục tiêu 2% với tốc độ đủ nhanh; nếu không, Fed vẫn còn việc phải làm.
Thông điệp này lập tức làm thay đổi kỳ vọng của thị trường. Theo FedWatch của CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 tăng vọt lên gần 60%, so với khoảng 35% chỉ một ngày trước đó. Xác suất tăng lãi suất vào tháng 12 cũng được đẩy lên khoảng 80%.
Đáng chú ý, cách tiếp cận của ông Warsh cũng cho thấy một Fed khó đoán hơn. Ông phản đối việc ngân hàng trung ương quá phụ thuộc vào “định hướng chính sách”, cho rằng thị trường nên tự phân tích dữ liệu kinh tế thay vì dựa quá nhiều vào phát biểu của các quan chức Fed.
Điều này đồng nghĩa giới đầu tư có thể phải làm quen với một môi trường mà mỗi dữ liệu lạm phát quan trọng đều có khả năng làm thay đổi mạnh kỳ vọng về lãi suất.

Vàng sẽ ra sao khi Fed cứng rắn với lạm phát?
Thông điệp quan trọng nhất từ ông Warsh lúc này là lạm phát sẽ có vai trò lớn trong các quyết định lãi suất của Fed. Nếu chỉ số giá tiêu dùng (CPI), chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) và các chỉ số giá tiếp tục nóng, khả năng Fed duy trì hoặc thậm chí tăng lãi suất trong phần còn lại của năm sẽ gia tăng.
Đây rõ ràng là yếu tố bất lợi đối với vàng.
Lãi suất cao hơn thường làm tăng sức hấp dẫn của các tài sản sinh lợi bằng USD, đồng thời đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng. USD mạnh lên cũng khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua nắm giữ các đồng tiền khác. Do đó, trong ngắn hạn, vàng có thể tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh nếu thị trường ngày càng tin rằng Fed sẽ giữ lập trường cứng rắn.
Cú giảm gần 150 USD vừa qua có thể được xem là sự điều chỉnh mạnh kỳ vọng sau khi vàng hồi phục với tốc độ rất nhanh. Trước đó, nỗi lo về nợ công Mỹ và lợi suất trái phiếu tăng cao đã giúp vàng tiến sát 4.700 USD/ounce. Sau tuyên bố của Warsh, tâm điểm của thị trường tạm thời chuyển sang câu hỏi Fed có tăng lãi suất trong tháng 9 và tháng 12 hay không.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa triển vọng dài hạn của vàng đã trở nên tiêu cực.
Ngược lại, chính sách tiền tệ cứng rắn có thể tạo ra một nghịch lý. Nếu Fed tăng lãi suất trong khi nợ công Mỹ đã lên tới khoảng 40.000 tỷ USD, chi phí vay của Chính phủ Mỹ sẽ tiếp tục tăng. Đặc biệt, nếu lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài tăng quá cao, áp lực trả lãi và huy động vốn của Mỹ sẽ trở nên nghiêm trọng hơn.
Tuần trước, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm từng lên tới 5,33%/năm. Nếu lợi suất duy trì ở mức cao hoặc tiếp tục tăng mạnh, rủi ro trên thị trường trái phiếu và tài chính Mỹ có thể gia tăng. Một cú sốc tài chính như vậy lại có thể kích hoạt nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn, trong đó vàng là một lựa chọn quan trọng.
Bên cạnh đó, sức cầu vàng từ nhiều quốc gia, hoạt động mua vàng trở lại của các quỹ ETF lớn và những bất ổn địa chính trị vẫn là các yếu tố hỗ trợ giá. Lạm phát cũng không chỉ phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của Fed mà còn chịu tác động từ giá dầu, căng thẳng Mỹ-Iran, quan hệ Mỹ-Trung, chuỗi cung ứng và chiến tranh thương mại.
Vì vậy, kịch bản có khả năng xảy ra là vàng tiếp tục biến động rất mạnh trong thời gian tới. Trong ngắn hạn, nếu Fed thực sự tăng lãi suất, USD và lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, vàng có thể còn chịu thêm áp lực giảm. Nhưng nếu lợi suất tăng quá nhanh, kéo theo lo ngại về nợ công và ổn định tài chính Mỹ, dòng tiền trú ẩn có thể nhanh chóng quay trở lại vàng.
Nói cách khác, tuyên bố của Kevin Warsh đang tạo ra một “cơn gió ngược” đối với vàng trong ngắn hạn, nhưng đồng thời cũng làm nổi bật một nghịch lý lớn: Fed càng cứng rắn với lạm phát, nguy cơ thị trường trái phiếu và nợ công trở thành nguồn bất ổn tài chính càng lớn. Và nếu bất ổn đó xảy ra, vàng có thể lại trở thành nơi trú bão của dòng tiền.
