Đại công trường hút vốn tỷ USD, hướng tăng trưởng hai con số ở Nghệ AnTăng tốc hạ tầng, cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư, Nghệ An đang tạo sức bật mới để đón dòng vốn quy mô lớn, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Khu kinh tế Vũng Áng giữ vị trí "đầu tàu"
Những ngày đầu tháng 7, Khu kinh tế Vũng Áng nhộn nhịp với các nhà máy luyện thép, nhiệt điện và sản xuất xe điện vận hành hết công suất. Bên cạnh những nhà máy đã đi vào hoạt động, nhiều công trường đang gấp rút san nền, thi công nhà xưởng và hạ tầng để triển khai các dự án công nghiệp mới.
Trong bức tranh tăng trưởng của Hà Tĩnh, cùng với sự tăng trưởng của các khu vực khác, Khu kinh tế Vũng Áng tiếp tục giữ vai trò hạt nhân, góp phần đưa GRDP 6 tháng đầu năm 2026 của tỉnh tăng 12,79%, cao nhất cả nước.
Sau gần hai thập kỷ phát triển, nơi đây không chỉ là trung tâm công nghiệp nặng mà đang từng bước hình thành hệ sinh thái sản xuất quy mô lớn, kết hợp giữa luyện kim, năng lượng, sản xuất phương tiện giao thông, công nghiệp hỗ trợ, logistics và cảng biển nước sâu.
Trước đây, nếu tăng trưởng công nghiệp của Hà Tĩnh phụ thuộc đáng kể vào Khu liên hợp gang thép Formosa Hà Tĩnh thì hiện nay, cơ cấu sản xuất đã đa dạng hơn khi nhiều dự án mới liên tiếp đi vào vận hành, tạo thêm các cực tăng trưởng mới.
Trong lĩnh vực năng lượng, hai tổ máy tại Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng 1 vận hành liên tục trong những tháng cao điểm nắng nóng.
Ông Nguyễn Mậu Cảm, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Dầu khí Hà Tĩnh, cho biết, 6 tháng đầu năm, nhà máy sản xuất khoảng 4,1 tỷ kWh điện. Gần 400 cán bộ, kỹ sư và người lao động chia nhau làm việc theo ca để duy trì hệ thống vận hành ổn định.
Theo ông Cảm, mỗi năm, doanh nghiệp đóng góp từ 150-300 tỷ đồng vào ngân sách và dòng điện luôn được huy động tối đa công suất để đáp ứng nhu cầu của hệ thống.
Trong khi đó, tại Nhà máy Nhiệt điện Vũng Áng II, hai tổ máy lần lượt phát điện thương mại từ cuối tháng 1 và đầu tháng 4. Dự án này được khởi công năm 2021, với quy mô vốn đầu tư lên đến 2,2 tỷ USD. Đây là dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trọng điểm tại địa bàn và là một trong những công trình năng lượng cấp quốc gia có ý nghĩa chiến lược.
Dự án được thực hiện theo hình thức BOT, sở hữu 2 tổ máy với tổng công suất lắp đặt đạt hơn 1.330 MW.
Tại Khu kinh tế Vũng Áng, một điểm sáng mới là sự phát triển của hệ sinh thái VinFast. Lần đầu tiên, sản xuất công nghiệp của Hà Tĩnh ghi nhận sản lượng 37.676 ô tô điện, 74.350 xe máy điện; hơn 11 triệu sản phẩm cell pin và khoảng 42.000 sản phẩm pack pin trong 6 tháng đầu năm.
Điều này cho thấy địa phương đang từng bước mở rộng từ công nghiệp luyện kim, năng lượng sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao hơn.
Nhờ sự cộng hưởng của nhiều lĩnh vực, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 6 tháng đầu năm của Hà Tĩnh tăng 32,83% so với cùng kỳ.
Thu hút đầu tư cho chu kỳ phát triển mới
Mức tăng trưởng của Hà Tĩnh còn có sự đóng góp từ những dự án mới liên tục được bổ sung vào Khu kinh tế Vũng Áng và các khu công nghiệp trên địa bàn.
Nổi bật trong số này là các dự án: Nhà máy sản xuất thép VinMetal Hà Tĩnh có tổng vốn gần 80.000 tỷ đồng; Nhà máy Nhiệt điện LNG Vũng Áng III hơn 51.430 tỷ đồng; Nhà máy sản xuất xe máy điện VinFast Hà Tĩnh hơn 13.254 tỷ đồng cùng nhiều dự án công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật khác.
Bên cạnh đó, các dự án kho cảng và hạ tầng nhập khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), trong đó có dự án của PV GAS, cũng đang được xúc tiến, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa Vũng Áng trở thành trung tâm công nghiệp - năng lượng của khu vực.
Các dự án mới tận dụng lợi thế cảng biển nước sâu, hạ tầng giao thông và quỹ đất công nghiệp của Hà Tĩnh. Khi đi vào hoạt động, các dự án sẽ gia tăng năng lực sản xuất, đồng thời kéo theo nhu cầu về logistics, dịch vụ cảng biển, công nghiệp hỗ trợ và nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế.
Bên cạnh những kết quả hiện tại, Hà Tĩnh đang chuẩn bị dư địa cho giai đoạn phát triển tiếp theo bằng việc mở rộng không gian công nghiệp, hoàn thiện hạ tầng kết nối và đề xuất các cơ chế mới để nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút đầu tư.
Theo Nghị quyết vừa được HĐND tỉnh Hà Tĩnh thông qua về điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Tĩnh đề xuất mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng từ 22.781ha lên gần 73.000ha.
Việc điều chỉnh không chỉ nhằm bổ sung quỹ đất cho các dự án công nghiệp, năng lượng và logistics, mà còn tạo dư địa phát triển các khu chức năng mới gắn với cụm cảng nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương, hướng tới xây dựng trung tâm công nghiệp và dịch vụ cảng biển của khu vực Bắc Trung Bộ.
Tuyến đường kết nối Quốc lộ 12C với Khu liên hợp Gang thép Formosa Hà Tĩnh (nằm trong Khu kinh tế Vũng Áng) là một trong những tuyến giao thông trọng điểm đang được nâng cấp để phục vụ lưu thông hàng hóa và phát triển công nghiệp.
Một điểm nhấn khác là tỉnh đang nghiên cứu, đề xuất Trung ương cho phép xây dựng Khu thương mại tự do Vũng Áng khi đủ điều kiện. Nếu được chấp thuận, đây sẽ là cơ chế quan trọng để thu hút các tập đoàn đa quốc gia trong lĩnh vực sản xuất, thương mại, logistics và dịch vụ cảng biển, đồng thời nâng cao vai trò trung chuyển hàng hóa quốc tế của Vũng Áng.
Song song với việc mở rộng không gian phát triển, Hà Tĩnh kiên trì đầu tư hạ tầng giao thông theo hướng kết nối liên vùng. Cùng với cao tốc Bắc - Nam đã đưa vào khai thác, tuyến đường ven biển và hệ thống giao thông trong Khu kinh tế Vũng Áng tiếp tục được hoàn thiện, tạo sự kết nối đồng bộ giữa khu công nghiệp, cảng biển và các trục giao thông quốc gia.
Về dài hạn, Hà Tĩnh đang xúc tiến tuyến đường sắt Vũng Áng - Tân Ấp - Mụ Giạ kết nối Lào; nghiên cứu cao tốc Vũng Áng - Cha Lo và đề xuất xây dựng cao tốc Hồng Lĩnh - Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo. Khi các dự án này được triển khai, Vũng Áng không chỉ là cửa ngõ xuất nhập khẩu của Hà Tĩnh mà còn trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa của Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan ra biển.
Phó Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Nguyễn Văn Tuấn cho biết: "Bên cạnh động lực công nghiệp từ Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh đang phát triển kinh tế xanh dựa trên ba trụ cột gồm lâm nghiệp bền vững, nông nghiệp giá trị cao và du lịch sinh thái. Hai không gian phát triển này bổ trợ cho nhau, vừa tạo thêm động lực tăng trưởng, vừa hướng tới phát triển bền vững.
Minh chứng rõ nét nhất là nguồn thu hơn 159 tỷ đồng từ cơ chế chi trả giảm phát thải rừng. Đây là dấu mốc cho thấy tài nguyên rừng không chỉ phục vụ mục tiêu bảo tồn thuần túy mà còn được chuyển hóa thành giá trị kinh tế, mở ra dư địa phát triển mới cho địa phương".
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, triển khai cơ chế "luồng xanh" đối với các dự án trọng điểm; đẩy nhanh điều chỉnh quy hoạch mở rộng Khu kinh tế Vũng Áng, hiện thực hóa Đề án Trung tâm công nghiệp sinh thái và đầu tư các công trình kết nối với cửa khẩu Cha Lo, Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, cao tốc Bắc - Nam và Quốc lộ 1.
Dù dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP trong 6 tháng đầu năm, Hà Tĩnh vẫn còn nhiều dư địa phát triển nếu các nguồn lực tiếp tục được khơi thông.
Bên cạnh những dự án hiện hữu, không ít dự án chậm tiến độ, quỹ đất chưa được khai thác hiệu quả và tiềm năng kinh tế biển vẫn chưa được chuyển hóa đầy đủ thành giá trị kinh tế là những "khoảng trống" cần sớm được lấp đầy.
Việc xử lý dứt điểm các dự án kéo dài, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, phát triển kinh tế biển, logistics và dịch vụ cảng biển sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng, đồng thời đa dạng hóa các động lực phát triển, giảm phụ thuộc vào một số ngành và doanh nghiệp quy mô lớn.
Bên cạnh đó, Hà Tĩnh cũng đối mặt với áp lực về nguồn nhân lực. Trong nhiều năm, địa phương có tỷ lệ lao động di cư cao, trong khi quá trình công nghiệp hóa đang làm gia tăng nhanh nhu cầu lao động kỹ thuật và lao động có tay nghề. Điều này đặt ra yêu cầu về việc thu hút lao động trở về, nâng cao chất lượng đào tạo nghề và tạo sức hút đối với lao động chất lượng cao.
Giải quyết bài toán nguồn nhân lực sẽ là một trong những yếu tố quyết định khả năng mở rộng sản xuất của các dự án hiện hữu cũng như sức hấp dẫn của Hà Tĩnh đối với các dòng vốn đầu tư mới.
.svg){kind=icon}
