Gieo tri thức, dựng sinh kế nơi biên cương Lào Cai

Đưa thông tin vượt núi đến từng bản làng biên giới

Những năm gần đây, tại các xã biên giới của tỉnh Lào Cai, Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” đã trở thành cầu nối quan trọng giữa lực lượng Bộ đội Biên phòng (BĐBP), các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ và đồng bào các dân tộc vùng cao. Không chỉ hỗ trợ về vật chất, chương trình còn tập trung đưa thông tin, tri thức, kỹ năng và các chính sách của Đảng, Nhà nước đến với người dân, góp phần thu hẹp khoảng cách thông tin, nâng cao nhận thức và tạo động lực để phụ nữ vùng biên vươn lên phát triển kinh tế, xây dựng cuộc sống ổn định.

Giai đoạn 2021 - 2025, chương trình được triển khai tại 12 xã biên giới của tỉnh. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh và Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh, nhiều hoạt động thiết thực đã được thực hiện, mang lại những chuyển biến tích cực trong đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội tại khu vực biên giới.

Trong 5 năm qua, các cấp Hội Phụ nữ và lực lượng BĐBP đã phối hợp tổ chức hàng trăm hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức cho hội viên và người dân. Riêng Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh đã tổ chức 36 hội nghị tuyên truyền pháp luật tại 12 xã biên giới, thu hút hơn 1.800 lượt người tham gia. Cùng với đó, các cấp Hội và các đồn biên phòng đã phối hợp tổ chức hơn 253 buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật với sự tham gia của hàng chục nghìn lượt hội viên và nhân dân.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Biên giới quốc gia, phòng chống mua bán người, phòng chống ma túy, bình đẳng giới, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống đuối nước, phòng cháy chữa cháy, xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch”, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Các hoạt động được tổ chức linh hoạt thông qua sinh hoạt chi hội, phiên chợ vùng cao, hội thi, giao lưu văn hóa, thể thao và các chương trình như “Xuân Biên phòng - Ấm lòng dân bản”, “Tết Biên cương”, “Đông ấm biên cương”...

Đặc biệt, công tác truyền thông được đổi mới mạnh mẽ theo hướng ứng dụng công nghệ số. Các cấp Hội đã sử dụng fanpage Facebook, bản tin điện tử, chuyên mục trên cổng thông tin điện tử và các sản phẩm truyền thông số được thiết kế bằng Canva, CapCut để chuyển tải thông tin tới hội viên. Những video, infographic về phòng chống mua bán người, bảo vệ đường biên, bình đẳng giới hay phát triển kinh tế gia đình giúp người dân tiếp cận thông tin dễ dàng, trực quan hơn.

Song song với đó, năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở cũng được tăng cường. Đến nay, 12/12 Hội Liên hiệp Phụ nữ xã thuộc chương trình được trang bị máy tính, máy in phục vụ công tác quản lý và truyền thông. Trong giai đoạn 2021 - 2025, đã có 116 lớp tập huấn được tổ chức với 4.575 lượt cán bộ tham gia. Nhiều mô hình như 60 tổ truyền thông cộng đồng với 556 thành viên, 9 câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”, 6 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng được thành lập và duy trì hiệu quả.

Từ việc được tiếp cận thông tin thường xuyên, nhận thức của hội viên phụ nữ vùng biên có nhiều chuyển biến tích cực. Chị em ngày càng tự tin tham gia các hoạt động xã hội, chủ động nắm bắt chủ trương, chính sách, mạnh dạn lên tiếng bảo vệ quyền lợi chính đáng của bản thân và gia đình. Tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và nhiều hủ tục lạc hậu từng bước được đẩy lùi; nhận thức về bình đẳng giới, chăm sóc sức khỏe, giáo dục con cái và trách nhiệm công dân được nâng lên rõ rệt.

Thêm kiến thức, kỹ năng để thay đổi cuộc sống

Trong giai đoạn 2021 - 2025, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh cùng các đơn vị đồng hành đã triển khai 13 mô hình sinh kế bền vững tại 12 xã biên giới với tổng kinh phí 850 triệu đồng, thu hút 150 hội viên tham gia. Các mô hình tập trung vào những lĩnh vực phù hợp với điều kiện địa phương như nuôi dê, nuôi lợn đen bản địa, nuôi trâu bò, trồng quế, trồng rau sạch, trồng khoai sọ...

Không chỉ hỗ trợ con giống hay nguồn vốn, chương trình còn chú trọng trang bị kiến thức sản xuất, kỹ thuật chăn nuôi, quản lý tài chính và phát triển kinh tế hộ gia đình. Nhờ đó, nhiều phụ nữ đã biết cách tổ chức sản xuất hiệu quả và từng bước vươn lên thoát nghèo.

Tiêu biểu như chị Vàng Thị Hoa, nạn nhân mua bán người trở về địa phương, được hỗ trợ tham gia mô hình nuôi lợn sạch. Từ 6 con lợn giống ban đầu, mỗi năm gia đình chị xuất bán từ 7 - 8 con, thu nhập đạt khoảng 45 - 50 triệu đồng. Hay chị Tải Thị Bâm tham gia mô hình nuôi lợn đen bản địa, mang lại nguồn thu nhập ổn định từ 25 - 30 triệu đồng mỗi năm.

Bên cạnh các mô hình sinh kế, lực lượng BĐBP đã vận động các doanh nghiệp, nhà hảo tâm trao tặng 24 con trâu, 40 con bò, 25 con dê giống, 19.000 cây quế giống cùng nhiều loại phân bón cho các hộ khó khăn, tổng trị giá trên 1 tỷ đồng. Hàng chục căn nhà “Mái ấm tình thương”, nhà đại đoàn kết được xây dựng; 1.640 suất quà được trao cho các gia đình nghèo vùng biên.

Các hoạt động an sinh xã hội cũng được triển khai đồng bộ. Các đơn vị đã vận động 230 học sinh trở lại trường; xây dựng 4 phòng ở cho học sinh bán trú, 2 nhà mái vòm đa năng tặng nhà trường; nhận đỡ đầu 32 học sinh nghèo và nuôi dưỡng 14 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại các đồn biên phòng. Bốn lớp xóa mù chữ với 114 học viên được mở ngay tại địa bàn biên giới, góp phần giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận thông tin.

Hiện nay, 42 mô hình “Tổ phụ nữ tự quản đường biên, mốc giới” cùng các “Tuyến đường phụ nữ tự quản” đang được duy trì hiệu quả. Trong 5 năm qua, đã có 85 lượt tuần tra, phát dọn đường biên, khơi thông lối xuống mốc giới với 2.580 lượt cán bộ, hội viên và người dân tham gia. Từ những người được hỗ trợ tiếp cận thông tin, nhiều phụ nữ đã trở thành những tuyên truyền viên tích cực, những “tai mắt” tin cậy của lực lượng chức năng trong việc phát hiện, cung cấp thông tin liên quan đến an ninh, trật tự khu vực biên giới.