Phường Từ Sơn, Bắc Ninh chuẩn bị Lễ hội Đền Đô 2026 với nhiều đổi mới về quy mô, quản lý và dịch vụ, hướng tới an toàn, văn minh và thu hút du khách trong và ngoài nước.
Lễ hội Vật cầu nước làng Vân, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh kéo dài trong 3 ngày từ 28 -30/5 (tức ngày 12-14 tháng Tư âm lịch), thu hút đông đảo nhân dân và du khách trong, ngoài tỉnh đến tham quan, trải nghiệm một trong những lễ hội dân gian độc đáo bậc nhất vùng Kinh Bắc.
Nghi thức độc đáo mang đậm dấu ấn văn hóa nông nghiệp
Điểm nhấn của lễ hội là các trận vật cầu nước diễn ra trên sới bùn rộng khoảng 200m² nằm ngay trước cửa Đền Vân. Trước giờ thi đấu, những phụ nữ trong trang phục truyền thống gánh nước từ sông Cầu đổ xuống sân, tạo nên lớp bùn mịn tượng trưng cho sự màu mỡ, sinh sôi của đồng đất quê hương.
Tham gia tranh cầu là 16 "quân cầu" - những trai làng khỏe mạnh, có phẩm chất đạo đức tốt, được tuyển chọn kỹ lưỡng và chia thành hai đội Giáp Thượng và Giáp Hạ. Theo tục lệ, trước ngày hội, các quân cầu phải thực hiện nhiều quy định kiêng kỵ nhằm giữ thân tâm thanh sạch trước khi bước vào sân thánh.
Sau nghi thức trình Thánh, quả cầu bằng gỗ mít nặng khoảng 20kg được đưa ra giữa sân trong tiếng trống hội dồn dập. Các quân cầu mình trần, đóng khố lao vào tranh cướp quyết liệt trên nền bùn lầy trơn trượt. Những pha nâng cầu, giằng co, cản phá đầy kịch tính cùng tiếng reo hò cổ vũ của khán giả đã tạo nên bầu không khí sôi động, hấp dẫn.
Các trận tranh cầu diễn ra với nhiều pha đấu sức quyết liệt, thể hiện tinh thần thượng võ, ý chí đoàn kết và sức mạnh cộng đồng của các quân cầu.
Theo quan niệm dân gian, quả cầu tượng trưng cho mặt trời - nguồn năng lượng của sự sống. Hành động tranh cầu thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Người dân địa phương cũng tin rằng việc được bùn đất từ sới vật bắn vào người sẽ mang lại may mắn, tài lộc và bình an trong năm mới.
Lễ hội Vật cầu nước làng Vân gắn liền với chiến công của Đức Thánh Tam Giang, mang ý nghĩa tưởng nhớ công lao các bậc tiền nhân đã có công hộ quốc, an dân, đồng thời tái hiện không khí mừng công, mừng chiến thắng của cha ông trong lịch sử.
Trải qua hàng trăm năm tồn tại và phát triển, lễ hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân Vân Hà. Đây không chỉ là trò chơi dân gian mang đậm tinh thần thượng võ mà còn là nơi cộng đồng gửi gắm những ước vọng về quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi và quê hương ngày càng phát triển.
Phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Lễ hội Vật cầu nước làng Vân đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị đặc sắc của loại hình di sản dân gian độc đáo này.
Việc được ghi danh là niềm vinh dự, tự hào lớn lao của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Vân Hà, đồng thời đặt ra trách nhiệm trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản.
Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục nghiên cứu, sưu tầm, hoàn thiện hồ sơ tư liệu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống; xây dựng hình ảnh Lễ hội Vật cầu nước làng Vân trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng của phường Vân Hà và tỉnh Bắc Ninh.
Hàng nghìn người đổ về tham dự Lễ hội Bánh mì Việt Nam lần thứ 4 năm 2026, khai mạc ngày 23/4 và kéo dài đến 26/4.
Hàng vạn người dân và du khách đã đổ về khu vực đền Kỳ Cùng để xem nghi thức rước kiệu, quay kiệu trong khuôn khổ lễ hội Kỳ Cùng – Tả Phủ, một trong những lễ hội truyền thống lớn và đặc sắc của tỉnh Lạng Sơn.
.svg){kind=icon}
