Một chiếc máy bay đột ngột mất liên lạc ở độ cao gần 8.000m, phi công không phản hồi. Tuy nhiên, điều kỳ lạ là máy bay vẫn tiếp tục di chuyển trong nhiều giờ mà không rơi ngay lập tức.
Qua nhiều năm, bí ẩn này đã trở thành một trong những mật mã khó giải nhất thế giới và thậm chí còn được đặt biệt danh là "Mật mã chiếc váy lụa". Tuy nhiên, một manh mối nhỏ sau đó đã hé lộ bí mật.
Theo trang Popular Mechanics, lời giải đến từ những nguồn không thể ngờ tới là Cơ quan Quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia (NOAA) và một nhà phân tích dữ liệu tại Đại học Manitoba.
Mật mã chiếc váy lụa
Bí ẩn thời hiện đại bắt đầu từ một chiếc váy lụa xòe kiểu năm 1880 với hai mẩu giấy được nhét trong một chiếc túi bí mật giấu bên trong đường may. Khi Sara Rivers Cofield mua nó tại một cửa hàng đồ cổ ở bang Maine, Mỹ vào năm 2013, những tờ giấy mã hóa đã bị bỏ quên bên trong. Điều bí ẩn là ai đã đặt chúng ở đó, hoặc khi nào.
Rivers-Cofield đã đăng một bài viết trên blog về việc phát hiện ra chiếc túi bí mật và mật mã trong đó: "Tôi đăng nó lên đây phòng trường hợp có một thiên tài giải mã nào đó đang tìm kiếm một dự án".
Trong suốt một thập niên, mật mã mã hóa vẫn chưa được giải. Nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ về ý nghĩa của các cụm từ được ghi trên mẩu giấy. Ngoài cụm từ còn có các con số giữa các dòng, mỗi con số được đánh dấu bằng một màu khác nhau cùng với các ghi chú giống như thời gian ở lề.
Wayne Chan, một nhà phân tích dữ liệu thuộc Đại học Manitoba và là người giải mã nghiệp dư, sau đó đã sao chép lại những ghi chú này một cách thận trọng hơn. Một tờ giấy dường như ghi "101 PM," trong khi một tờ khác ghi "1115 PM" và "1124 P". Những mốc thời gian này vẫn khó xác định hơn cả mã thời tiết.
Các giả thuyết xuất hiện ngày càng nhiều như đây có thể là mật mã cờ bạc bất hợp pháp, số đo trang phục, ngôn ngữ gián điệp. Tuy nhiên, manh mối đáng tin cậy hơn lại không hề bí ẩn mà rất thực tế. Đó là tốc ký điện báo, hệ thống nén giúp giảm số lượng từ khi các công ty điện báo tính phí theo từ.
Manh mối nhỏ giúp phá mật mã
Chan, người làm việc tại Trung tâm Khoa học Quan sát Trái đất của trường đại học, đã rà soát 170 cuốn sách mã điện báo. Song, ông không tìm thấy gì.
Mật mã chiếc váy lụa đã trở thành một trong 50 mật mã chưa được giải mã hàng đầu thế giới nhưng Chan vẫn chưa dừng lại. Cuối cùng, ông tình cờ tìm thấy cuốn sách cũ nhan đề “Những câu chuyện điện báo và lịch sử điện báo” và đọc về các mã thời tiết do Quân đoàn Tín hiệu Lục quân Mỹ sử dụng. Quân đoàn này từng đóng vai trò là cơ quan dự báo thời tiết quốc gia Mỹ vào cuối những năm 1800. Chan đã nhận thấy sự tương đồng giữa các đoạn mã trên chiếc váy và các ví dụ về mã hóa trong cuốn sách, vốn được sử dụng để truyền các quan sát khí tượng qua điện tín.
Chan đã tìm được một đầu mối quan trọng và quyết tâm lần theo nó. Chẳng bao lâu sau, ông hợp tác với thư viện trung tâm của NOAA tại bang Maryland và phát hiện nhiều cuốn sổ mã điện báo thời tiết chưa từng được nghiên cứu kỹ, trong đó có một cuốn xuất bản năm 1892. Điều này chứng minh rằng hướng đi của ông là chính xác. Bằng cách kết hợp các nguồn tư liệu này, Chan đã giải mã được nội dung bức điện và công bố kết quả nghiên cứu của mình trên tạp chí khoa học mật mã Cryptologia.
NOAA sau đó giải thích rằng mỗi dòng trên mảnh giấy nhàu nát ghi lại các quan sát thời tiết tại một địa điểm cụ thể, kèm theo thời điểm ghi nhận trong ngày. Những thông tin này sau đó được truyền về văn phòng trung tâm của cơ quan tín hiệu tại thủ đô Washington, Mỹ. Như vậy, cụm từ trên mảnh giấy nhàu nát chính là bản báo cáo thời tiết. Mật mã này rất phức tạp vì chỉ có các quan chức chính phủ lập bản đồ thời tiết mới sử dụng nó.
Những câu hỏi bỏ ngỏ
Ngay cả khi mật mã đã được giải, vẫn còn rất nhiều câu hỏi xoay quanh chiếc váy và chủ nhân của nó.
Rivers-Cofield tìm thấy chữ “Bennett” viết trên một nhãn may bên trong chiếc váy nhưng ông Chan không thể liên hệ cái tên này với bất kỳ nữ nhân viên văn thư nào làm việc tại văn phòng của Cơ quan Tín hiệu Lục quân Mỹ ở Washington.
Các nghiên cứu sau đó đã thu hẹp phạm vi tìm kiếm. Chan xác định được một số phụ nữ có liên quan đến cơ quan khí tượng tiền thân của Mỹ, trong khi những người khác đưa ra giả thuyết rằng chiếc váy có thể thuộc về một gia đình có người làm nghề điện báo. Tuy nhiên, cho đến nay chưa có manh mối nào xác nhận được danh tính chủ nhân chiếc váy cũng như chưa chứng minh được rằng nhãn hiệu Bennett thực sự thuộc về người đó.
Vào giữa thế kỷ 20, thị trấn nhỏ Kantubek nằm nép mình trên đảo Vozrozhdeniya ở biển Aral cũng giống như bao thị trấn khác. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài bình dị Kantubek lại che giấu một bí mật lớn.
Các chuyên gia nhận định Mỹ đang tụt lại phía sau trong cuộc chạy đua vũ trang siêu vượt âm với Trung Quốc, nhưng một loại vũ khí mới có thể thay đổi cuộc chơi.
.svg){kind=icon}
