'Khai tử' TPP, Trump quyết định bỏ rơi châu Á?

TPP tan biến cũng có nghĩa là Trung Quốc sẽ trỗi dậy ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà không còn bất kỳ trở ngại nào.

Dự hội nghị APEC tại Peru, Tổng thống sắp mãn nhiệm Barack Obama khẳng định Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) không thể chết.

Tuy nhiên, chỉ 24 giờ sau đó, người kế nhiệm ông là Tổng thống đắc cử Donald Trump tuyên bố sẽ khai tử TPP vào đúng ngày đầu tiên ông nhậm chức - 20/1/2017.

{keywords}
Tổng thống đắc cử Donald Trump

Theo giới phân tích, trong khi đây là tin dữ đối với các đối tác Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương, thì với Trung Quốc, đây là tin không thể mừng hơn.

Về bản chất, TPP là một trong những yếu tố cốt lõi trong chiến lược xoay trục của chính quyền Obama về phía châu Á. Bắc Kinh luôn nói rằng chiến lược này chỉ nhằm kiềm chế sự trỗi dậy của họ.

Nay, Donald Trump tuyên bố rút khỏi các đàm phán TPP. Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe khẳng định, Mỹ rút khỏi đàm phán thì TPP là vô nghĩa.

Và nước đầu tiên hưởng lợi trong sự rút lui này chính là Trung Quốc. Giới phân tích đưa ra một số lý do như sau:

Thứ nhất, hiệp định thương mại tự do này ‘tan biến’, cũng có nghĩa là cơ hội gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực gần như không còn trở ngại.

Các quan chức đi cùng Chủ tịch Tập Cận Bình tới Peru đã tranh thủ bắt tay vào đàm phán các hiệp định thương mại như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (RCEP), và Khu Tự do Thương mại châu Á – Thái Bình Dương.

Ngoài ra phải kể đến lộ trình tham vọng khổng lồ của Bắc Kinh, đó là chiến lược ‘Một vành đai, một con đường’.

Đây là ‘con đường tơ lụa’ mới của Trung Quốc được tiến hành trong nhiều năm, với nhiều tỷ USD được rải khắp nơi, nhằm mở rộng ảnh hưởng về chiến lược, thương mại và đầu tư của Bắc Kinh tại châu Á.

{keywords}
Chủ tịch Tập Cận Bình (đầu tiên từ phải sang) tham dự Hội nghị APEC tại Peru. 

Cây bút bình luận nổi tiếng Patrick Lawrence cũng đồng tình rằng, với việc TPP gần như không còn hy vọng, thỏa thuận tự do thương mại của Trung Quốc sẽ có nhiều cơ hội thực thi hơn.

Mới đây, Thủ tướng Nhật Abe nói nếu TPP không có Mỹ, Tokyo sẽ quay sang Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) do Trung Quốc khởi xướng.

Trung Quốc đã tiến hành đàm phán Hiệp định RCEP với 10 nước thành viên ASEAN, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand từ năm 2013.

Tuy vậy, Patrick Lawrence lại cho rằng, việc truyền thông Mỹ và châu Âu đồng thanh tuyên bố TPP ‘bị khai tử’, không có nghĩa mục đích chiến lược tối thượng của ông Tập Cận Bình tới Peru vào lúc này là nhằm đối trọng với ảnh hưởng của Mỹ.

“Tôi nghĩ không thể nào có thể giết chết học thuyết Monroe, bởi đó là một phần trong DNA của người Mỹ. Chừng nào Mỹ còn tồn tại thì học thuyết Monroe vẫn sống ở dạng thức nào đó, dù họ có tuyên bố về nó hay không”, Spunitk dẫn lời ông Lawrence.

{keywords}

Thứ hai, rút khỏi đàm phán TPP cũng có nghĩa là chiến lược xoay trục về châu Á của Mỹ bị ‘rút ruột’, các mối quan hệ cốt yếu của Washington cũng như các cam kết và ảnh hưởng trở nên mờ nhạt hơn. Không gian cho một Trung Quốc trỗi dậy cũng vì vậy mà rộng hơn và không còn bị ngáng trở, đặc biệt là về an ninh và quân sự.

Một TPP không gồm Trung Quốc có thể được Mỹ sử dụng như là một phương tiện để đối phó với sức mạnh đang lên của nước này. Mỹ muốn củng cố quan hệ với các đồng minh then chốt trong khu vực, lấy sức mạnh kinh tế để phục vụ cho mục tiêu an ninh.

“Với tôi, thông qua hiệp định TPP cũng quan trọng y như có thêm chiến hạm mới” – Bộ trưởng Quốc phòng Ash Carter từng nói.

New York Times nhận định, nếu không còn ‘vũ khí’ TPP, Mỹ sẽ phải lệ thuộc nhiều hơn vào hợp tác quân sự thay vì thương mại để duy trì ảnh hưởng tại châu Á – TBD.

“Những lời đề nghị mà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra trong hội nghị tại hội nghị APEC ở Lima rõ ràng cho thấy, Trung Quốc sẽ cố tranh thủ khiến các nước láng giềng châu Á tham gia vào dự án thương mại tự do của riêng họ, dẫn tới việc Mỹ mất ảnh hưởng trong khu vực” – Giáo sư Patrick Leblond tại Đại học Công vụ và Ngoại vụ Ottawa, Canada, nhận định.

Ông Leblond cho rằng nhờ TPP mà các quốc gia châu Á có lý do địa chiến lược để xích lại gần Mỹ hơn và tách xa khỏi quỹ đạo của Trung Quốc.

Lê Thu

Donald Trump tuyên bố sẽ rút khỏi TPP

Donald Trump tuyên bố hành động đầu tiên sẽ làm trên cương vị tổng thống là rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Donald Trump chọn Tổng Chưởng lý và Giám đốc CIA

Tổng thống đắc cử Donald Trump dường như đã chọn xong vị trí Tổng Chưởng lý và Giám đốc CIA.

Tuyên bố bất ngờ của Triều Tiên về Donald Trump

Lần đầu tiên một quan chức ngoại giao cấp cao của Bình Nhưỡng phát biểu liên quan tới chiến thắng của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

Nhân vật đặc biệt đứng sau thành công của Donald Trump

Jared Kushner, 35 tuổi, đã được chứng tỏ là một nhân vật không thể thiếu trong chặng đường vào Nhà Trắng của Trump. 

tin nổi bật

Lần tái xuất gây xôn xao của con gái ông Kim Jong Un

Sự xuất hiện của con gái nhà lãnh đạo Kim Jong Un trong các bức ảnh mới nhất do truyền thông Triều Tiên đăng tải, đang làm rộ lên những đồn đoán khác nhau.

Vì sao ngành công nghiệp vũ khí ở Đông Âu bất ngờ phát triển mạnh?

Ngành công nghiệp vũ khí của Đông Âu đang sản xuất súng, đạn pháo và các vật tư quân sự khác với tốc độ chưa từng thấy kể từ Chiến tranh Lạnh, khi các chính phủ trong khu vực nỗ lực hỗ trợ Ukraine.

Qatar được lợi gì khi đăng cai World Cup 2022?

Giới phân tích nhận định, Qatar đã nhắm tới các mục tiêu lớn hơn, thay vì chỉ những lợi ích kinh tế đơn thuần khi chi tiêu số tiền kỷ lục để tổ chức World Cup 2022.

Tại sao EU chật vật tìm cách tịch thu các tài sản của Nga?

Ủy ban châu Âu đang tìm kiếm những biện pháp có thể giúp họ tịch thu các tài sản của Nhà nước và cá nhân Nga, trị giá hàng trăm tỷ USD.

Ai có thể cạnh tranh ghế tổng thống Mỹ với ông Trump?

Một số chính khách Cộng hòa Mỹ đã úp mở ý định, hoặc được tin là có khả năng sẽ cạnh tranh với cựu Tổng thống Donald Trump để giành quyền đại diện đảng ở cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2024.

Ukraine sẽ làm gì sau khi giành lại quyền kiểm soát Kherson?

Sau khi giành lại kiểm soát vùng chiến lược Kherson từ tay quân Nga và được Mỹ đảm bảo hỗ trợ không ngừng, Ukraine có điều kiện để phát huy lợi thế trên chiến trường hơn là chấp nhận đóng băng chiến tuyến suốt mùa đông.

Bao lâu sau bầu cử giữa kỳ mới rõ đảng nào kiểm soát quốc hội Mỹ?

Do cuộc chiến giành quyền kiểm soát quốc hội Mỹ gay cấn hơn dự đoán, công chúng có thể phải chờ vài ngày, thậm chí vài tuần sau bầu cử mới biết kết quả chính thức.

Chuyến công du 'nặng gánh' của ông Biden

Tổng thống Mỹ Joe Biden bắt đầu chuyến công du một tuần tới Ai Cập và châu Á, đối mặt với một số vấn đề chính sách đối ngoại gai góc nhất của Washington.

Những ứng viên sáng giá cho chiếc ghế Tổng thư ký NATO

Khi nhiệm kỳ của ông Jens Stoltenberg kết thúc vào mùa thu năm sau, cuộc tranh luận giữa các đồng minh NATO về người kế nhiệm đã bắt đầu được suy tính một cách nghiêm túc.

Những vấn đề cử tri Mỹ quan tâm nhất trong bầu cử giữa kỳ

Kết quả thăm dò dư luận sau bỏ phiếu hé lộ, lạm phát và quyền nạo phá thai là những vấn đề quan tâm hàng đầu đối với các cử tri Mỹ trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay.

Ông Trump ảnh hưởng lớn đến mức nào đối với bầu cử giữa kỳ Mỹ 2022?

Cựu Tổng thống Donald Trump không có tên trên lá phiếu bầu cử giữa kỳ Mỹ năm nay, nhưng nhiều người coi sự kiện là thước đo ảnh hưởng của ông đối với cử tri và chính trường nước này.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Lưỡng đảng tranh quyền, dự đoán nhiều bất ngờ

Dù không có sức phủ sóng lớn như cuộc bầu cử Tổng thống nhưng cuộc đua song mã giữa lưỡng đảng ở Mỹ lại có tác động đa diện đến chính sách của Washington trong thời gian tới.

Vì sao bầu cử giữa kỳ năm 2022 của Mỹ tốn kém kỷ lục?

Kết quả nghiên cứu mới nhất cho thấy, cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 năm nay sẽ là cuộc bỏ phiếu không bầu tổng thống tốn kém nhất lịch sử nước này.

Tham vọng của các bên cung cấp UAV trong xung đột Nga-Ukraine

Việc Iran bị tình nghi chuyển giao Shahed-136 cho Nga, cũng như Thổ Nhĩ Kỳ cung cấp Bayraktar TB2 cho Ukraine được cho ẩn chứa tham vọng lợi nhuận và địa chính trị của các bên.

Cuộc chạy đua 'giữ ấm' cho Ukraine qua mùa đông

Trên khắp Ukraine, các kỹ sư và người dân đang chạy đua với thời gian, thời tiết để khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng và sưởi ấm đã bị chiến sự tàn phá trước khi mùa đông đến.