Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, giảm nghèo thông tin đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng giúp thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền. Với Khánh Hòa, đây không chỉ là nhiệm vụ hỗ trợ người dân tiếp cận tri thức, khoa học kỹ thuật và chính sách, mà còn là nền tảng để hoàn thành các mục tiêu xây dựng NTM, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM của tỉnh Khánh Hòa đang bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Theo đó, bên cạnh đầu tư hạ tầng và phát triển sản xuất, tỉnh xác định giảm nghèo thông tin là "chìa khóa" giúp người dân chủ động ứng dụng công nghệ, tiếp cận thị trường và tham gia hiệu quả vào quá trình phát triển nông thôn.
Khánh Hòa tập trung giảm nghèo thông tin vùng đồng bào dân tộc
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sáp nhập tỉnh, Khánh Hòa có 48 xã, phường và đặc khu. Trong đó, 32 xã được hình thành từ các xã đã đạt chuẩn NTM trước đây, còn 16 xã được sáp nhập từ nhiều địa bàn, vẫn có những xã chưa đạt chuẩn giai đoạn 2021-2025.

Trong khi đó, ngày 29/12/2025, Thủ tướng ban hành Quyết định số 51 về Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2026-2030. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 36 ngày 15/5/2026 để triển khai tại địa phương. Theo quy định mới, các xã phải đánh giá lại toàn bộ tiêu chí để được công nhận đạt chuẩn theo bộ tiêu chí mới.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT) tỉnh Khánh Hòa, ngành được giao hướng dẫn, đánh giá 17/47 nội dung tiêu chí xã NTM và 9/29 nội dung tiêu chí xã NTM hiện đại. Chín đơn vị chuyên ngành cùng Văn phòng Điều phối xây dựng NTM trực tiếp tham mưu, hướng dẫn và điều phối việc triển khai trên toàn tỉnh.
Tính đến cuối tháng 6/2026, các xã đạt bình quân 12,5/17 nội dung tiêu chí thuộc lĩnh vực ngành NN-MT, tương đương khoảng 73,4%. Những địa phương có kết quả nổi bật gồm: Cà Ná, Diên Lâm, Ninh Hải, Suối Hiệp, Vĩnh Hải và Xuân Hải.
Một trong những kết quả đáng chú ý là triển khai tiêu chí 3.2 về phát triển vùng nguyên liệu tập trung gắn với chứng nhận chất lượng, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã hỗ trợ 22 xã được cấp mã số vùng trồng đối với các cây trồng chủ lực. Riêng vùng xoài Úc Cam Lâm hoàn tất hồ sơ duy trì mã số xuất khẩu sang New Zealand và Australia, mở rộng cơ hội tiêu thụ cho nông sản địa phương.
Theo các chuyên gia, kết quả này cho thấy hiệu quả của việc chia sẻ thông tin, chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng công nghệ số trong sản xuất nông nghiệp. Khi người dân được tiếp cận đầy đủ thông tin về quy trình sản xuất an toàn, tiêu chuẩn chất lượng, thị trường và chính sách hỗ trợ, khả năng tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị được nâng lên, tạo tiền đề phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn và gia tăng thu nhập bền vững.
Đặc biệt, với đồng bào dân tộc thiểu số và người dân ở vùng khó khăn, giảm nghèo thông tin giúp thu hẹp khoảng cách số, tạo cơ hội tiếp cận tri thức, kỹ thuật mới và các dịch vụ công trực tuyến. Đây là điều kiện quan trọng để người dân tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số, nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện sinh kế.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn. Theo Sở NN-MT, các xã Phước Hà và Trung Khánh Vĩnh hiện mới đạt 5/17 nội dung tiêu chí thuộc lĩnh vực ngành phụ trách. Nguyên nhân chủ yếu là khối lượng công việc tăng sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, trong khi nhiều cán bộ phụ trách chương trình còn thiếu kinh nghiệm.
Bên cạnh đó, nhiều tiêu chí mới yêu cầu ứng dụng công nghệ cao, phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất. Cán bộ cơ sở là vậy, trong khi người dân (nhất là các khu vực của tỉnh Ninh Thuận cũ-NV) do khoảng cách tiếp cận thông tin còn nhiều khó khăn nên đã cản trở cơ hội thoát nghèo của họ.
Đầu tư hạ tầng số, nâng cao kỹ năng số cho người dân
Theo đánh giá của các chuyên gia, nghèo thông tin không chỉ là thiếu dữ liệu mà còn là hạn chế về kỹ năng tiếp cận, khai thác và sử dụng thông tin trên môi trường số. Nếu khoảng cách này không được thu hẹp, người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, sẽ gặp nhiều trở ngại trong tiếp cận chính sách, khoa học kỹ thuật và thị trường, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng NTM và mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Khánh Hòa đặt mục tiêu đến hết năm 2027 có 100% số xã đạt chuẩn NTM, trong đó ít nhất 10% số xã đạt chuẩn NTM hiện đại. Để đạt mục tiêu này, Sở NN-MT tỉnh Khánh Hòa đã triển khai phương châm "rõ việc, rõ địa bàn, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm"; đồng thời phân công các đơn vị chuyên môn trực tiếp hỗ trợ từng địa phương, cập nhật kịp thời các quy định mới theo Thông tư số 14/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Văn phòng Điều phối NTM cũng thường xuyên tổ chức tập huấn trực tiếp, kết nối trực tuyến với các lớp tập huấn của Trung ương, xây dựng nhóm Zalo và chia sẻ tài liệu điện tử để hướng dẫn, giải đáp vướng mắc ngay từ cơ sở. Đây là giải pháp góp phần giảm nghèo thông tin trong đội ngũ cán bộ và rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan quản lý với địa phương.
Theo các chuyên gia, cùng với đầu tư giao thông, thủy lợi và phát triển sản xuất, việc phát triển hạ tầng số, mở rộng internet, nâng cao kỹ năng số và xây dựng công dân số cần được ưu tiên, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi người dân có đủ năng lực tiếp cận và làm chủ thông tin, họ sẽ chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật, kết nối thị trường, sử dụng hiệu quả dịch vụ công trực tuyến và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.
Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, cùng với sự quyết liệt chủ động giảm nghèo thông tin cho người dân, đây cũng là nền tảng để Khánh Hòa hoàn thành các tiêu chí xây dựng NTM, thu hẹp khoảng cách phát triển và thúc đẩy giảm nghèo bền vững trong giai đoạn 2026-2030.