Khi cuộc sống đã tiến lên, giáo dục vẫn giẫm chân ở chỗ cũ?

Tụt hậu của đất nước, về phương diện nào đó, chính là tụt hậu về giáo dục, mà trước tiên là chậm đổi mới giáo dục.

 

Tụt hậu của đất nước, về phương diện nào đó, chính là tụt hậu về giáo dục, mà trước tiên là chậm đổi mới giáo dục.

Khi kể về câu chuyện có tới hơn 93.000 người Việt Nam đi lính và phục vụ quân đội Pháp hồi chiến tranh thế giới Thứ nhất (1914-1918), tôi gặp rất nhiều quan điểm khác nhau, đối chọi nhau như nước với lửa.

Quan điểm thứ nhất là tại sao nước ta không làm việc với chính phủ Pháp tuyên truyền về thời kỳ này, về sự đóng góp của người Việt với chiến thắng của Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ Nhất, và khi đó nguyên thủ Việt Nam hoàn toàn được mời đến Lễ kỷ niệm tại Paris, đứng ngang hàng với các nước Châu Âu, góp phần tăng cường quan hệ ngoại giao với các nước Châu Âu.

Quan điểm thứ hai: Một thời những người cộng tác với Pháp đều bị coi là phản bội đất nước, người có lý lịch người thân “xỏ nhầm giày Tây” là rất bị phân biệt đối xử, nay không nên khơi lại làm gì. Nếu khơi lại thì ra trước kia sai à? Nước Việt Nam xưa là thuộc địa, nước Pháp là nước Mẹ, người đi lính bị bắt đi lính cho nước mẹ Đại Pháp, nếu nước Pháp có mời cũng không nên nhận, lại còn chủ động nói chuyện với Pháp để làm gì, đó là nỗi nhục.

Còn một số quan điểm khác nữa, nhưng tựu trung và đối chọi nhất là các quan điểm trên đây. Các bình luận rất gay gắt, ai cũng thấy mình là đúng, và quan điểm của người khác là “nguy hại”. 

{keywords}
Trong khi cuộc sống đã tiến lên, thì giáo dục vẫn giẫm chân ở chỗ đã cũ. Ảnh minh họa

Bình tĩnh mà suy xét, thì thấy ai cũng đúng cả. Họ đúng với quan điểm mà họ được dạy dỗ, được lĩnh hội từ nền giáo dục, hoặc từ “tự giáo dục”.

Quan điểm thứ hai tồn tại trước đây từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp, cần phải nhận rõ địch-ta, cần khơi hận thù để có động cơ chiến đấu, chỉ rõ sự sai trái của những người cộng tác với chính quyền Pháp.

Một thời xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, coi yêu nước là yêu chủ nghĩa xã hội, nhiều khi đồng nhất quan điểm yêu nước với đấu tranh giai cấp, phân biệt rõ ranh giới địch ta, nên quan điểm về những người đi lính cho Pháp từ thời 1914- 1918 như quan điểm thứ hai là đương nhiên của một thời kỳ lịch sử.

Ngày nay, trong điều kiện xây dựng kinh tế thị trường, toàn cầu hóa, những giá trị phổ quát của nhân loại đã dần được nói đến, đất nước đi vào một giai đoạn phát triển mới, Nhà nước Việt Nam tham gia các công ước quốc tế về nhân quyền, bảo vệ môi trường, về văn hóa xã hội; Đảng và Nhà nước Việt Nam lại có phương châm làm bạn với tất cả các nước, việc nhìn nhận lại lịch sử là một điều kiện tất yếu.

Ngay như từ ngữ, quan điểm địch ta với chính quyền Việt Nam Cộng hòa cũng đã thay đổi. Vấn đề dân tộc lại càng cần có một cái nhìn mới, cởi mở và khoa học hơn.

Cho nên những người được giáo dục trở thành “công dân toàn cầu” hay đáp ứng với thời đại công nghệ 4.0 sẽ có cái nhìn về cha ông đi lính cho Pháp thời thế chiến Một, như cái nhìn của quan điểm thứ nhất trình bày trên đây.

Thực tế là, nước Đức, nước gây ra chiến tranh sau đó bị đánh bại ở cuộc chiến tranh thế giới thứ Nhất, thì đại diện nhà nước Đức hiện nay cũng đã đến Paris cùng các nước khác kỷ niệm ngày đình chiến.

Cái nhìn thực dụng là, các nhà nước Pháp, Đức (và cả Việt Nam) ngày nay không còn là nhà nước của những năm 1914-1918 nữa, vậy thì không thể mang lịch sử ra để làm cái cớ chia rẽ dân tộc, mà phải lấy đó làm bài học để phục vụ cho các vấn đề đương đại.

Tựu trung lại, nguồn gốc để có thể phát sinh hai quan điểm đối lập, rồi gây tranh luận quyết liệt, là ở vấn đề giáo dục. Từng thời kỳ có một nguyên lý giáo dục riêng, và hiện tại, nguyên lý giáo dục chậm thay đổi so với cuộc sống. Trong khi cuộc sống đã tiến lên, thì giáo dục vẫn giẫm chân ở chỗ đã cũ.

Một số người đã thuộc lòng bài học cũ, không được tuyên truyền bài học mới, đó chính là những tảng đá lạc hậu cản đường tiến lên của xã hội toàn cầu hóa hiện nay. Tụt hậu của đất nước, về phương diện nào đó, chính là tụt hậu về giáo dục, mà trước tiên là chậm đổi mới giáo dục.

Nhìn từ một bài học lịch sử trên đây, có thể thấy rõ: Nếu có đổi mới giáo dục, khi Nhà nước cho ra luật mới, đề ra chủ trương mới, thì mức độ đồng thuận sẽ cao hơn, sự tranh luận gay gắt dẫn đến mâu thuẫn xã hội sẽ ít hơn.

Xuân Hưng

Phải học đại học mới có tiền và địa vị?

Phải học đại học mới có tiền và địa vị?

Câu hỏi lớn nhất là liệu Bộ Giáo dục và cả hệ thống chính trị có ủng hộ và có đủ quyết tâm theo đuổi những mục tiêu này cho toàn bộ hệ thống giáo dục hay không?

Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’

Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’

Mục tiêu "tất cả vì học sinh" của giáo dục Nhật Bản ít khi được “nắn nót” bằng lời lại hiển hiện nơi đây trong từng việc làm nhỏ nhất.   

Chứng kiến cháu đi học, tôi ngạc nhiên không ngừng

Chứng kiến cháu đi học, tôi ngạc nhiên không ngừng

Càng tìm hiểu cái sự học hành ở Đức tôi càng thấy nhiều điều ngạc nhiên đáng nể.

Nghề dạy học: Nghề cao quý nhất?

Nghề dạy học: Nghề cao quý nhất?

Có xã hội nào hưng thịnh, phát triển hài hoà mà không gắng sức dựng xây và cậy nhờ nền giáo dục?

Cuộc cách mạng mềm cho giáo dục: Tôn trọng và yêu thương

Cuộc cách mạng mềm cho giáo dục: Tôn trọng và yêu thương

Môi trường giáo dục hiện nay cần một cuộc cách mạng mềm, với nền tảng của sự tôn trọng và yêu thương. Một Bộ quy tắc ứng xử trong nhà trường chỉ là đối phó.

 

 

tin nổi bật

Các quốc đảo Thái Bình Dương trong ‘vòng ngắm’ của Trung Quốc

Chuyến thăm kéo dài 10 ngày của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới các quần đảo Thái Bình Dương giàu tài nguyên đã đưa nơi từng bị coi là "vùng nước khuất ngoại giao" trở thành tâm điểm chú ý trên bản đồ địa chính trị thế giới.

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Bệnh viện mà lại thiếu thuốc, điểm nghẽn ở đâu cần xóa ngay

Đúng như những gì đã dự đoán mấy tháng trước, chuỗi cung ứng thuốc chữa bệnh đã thực sự bị đứt gãy, nhiều bệnh viện lâm vào tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế.

Món nợ mang tên độc quyền vàng

Câu chuyện tranh cãi về quản lý thị trường vàng dường như đã có tín hiệu để đi đến hồi kết.

Chuyện thu thuế, thị trường đất đai từ trả lời của Bộ trưởng Hồ Đức Phớc

Tại phiên chất vấn của Quốc hội hôm qua, có một số quan điểm rất đáng lưu tâm về sự phát triển của thị trường bất động sản, về thị trường đất đai.

Đổi mới ngành ngoại thương, hội nhập kinh tế từ bên trong

Anh Ba Châu vào gặp anh em chúng tôi và đề nghị xây dựng đề cương về cải cách hệ thống ngân hàng. Sau đề tài về ngân hàng, chúng tôi tập trung nghiên cứu về việc đổi mới ngành ngoại thương và hội nhập kinh tế từ bên trong (kinh tế vùng).

Tân Thủ tướng Australia bước lên đỉnh cao nhờ nghị lực phi thường

Với câu chuyện cá nhân đầy xúc động và nghị lực phi thường, ông Anthony Albanese dẫn dắt Công đảng Australia vượt qua thách thức của phe đối lập và trở thành Thủ tướng mới của xứ sở chuột túi.

Thành phố của Đức và cách dạy những bài học lịch sử

Cách dạy và học lịch sử. Các câu hỏi lịch sử. Ôn cố tri tân, không chỉ để rút kinh nghiệm mà còn để nhìn về tương lai, dự báo và chuẩn bị, và còn ngăn chặn và răn đe: lịch sử sẽ phán xét.

Những rào cản đất đai

Đất đai là nguồn lực rất lớn nhưng lại đang bị trói bởi nhiều quy định, làm cho nguồn lực này chưa thể thị trường hóa, trở thành nguồn lực cho nền kinh tế.

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?