Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’

Mục tiêu "tất cả vì học sinh" của giáo dục Nhật Bản ít khi được “nắn nót” bằng lời lại hiển hiện nơi đây trong từng việc làm nhỏ nhất. 

“Thảm họa kép” là cụm từ mà báo chí dùng để nói về trận động đất sóng thần xảy ra ở Nhật tháng 3/2011. Xem hình ảnh, đọc con số thống kê không ai có thể cầm lòng: thị trấn du lịch Onagawa xinh đẹp thành "cái máng lợn", sân vận động bóng đá tỉnh Miyagi được trưng dụng làm căn cứ cứu trợ len dày quan tài, tính đến tháng 3/2018 có 18.500 người chết và mất tích. 400.000 người phải di tản, đến nay vẫn còn trên 73.000 người đang sống di tản bên ngoài ngôi nhà của họ...  

Hơn bảy năm đã trôi qua, công việc hồi sinh cuộc sống vẫn đang diễn ra theo kỷ luật của người Nhật: "thất bại là một bài học, không bao giờ bỏ cuộc".   

Đầu tháng 9, tôi tham gia đoàn phóng viên, doanh nhân từ 13 quốc gia đến một số vùng quê thuộc hai tỉnh Miyagi và Fukushima để xem "thể thao đã hồi sinh những vùng bị ảnh hưởng thảm họa như thế nào" [1] như cách gọi của Chính quyền Thủ đô Tokyo (Tokyo Metropolitan Government), cơ quan chủ trì chuyến đi. 

Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’

Sendai, thành phố trung tâm của tỉnh Miyagi, được mệnh danh thành phố của cây xanh, làng thể thao tỉnh Miyagi, bao quanh bởi sông đồi trùng điệp, đường, bãi đỗ xe rộng thoáng và phong cảnh thơ mộng sẽ là địa điểm thi đấu các trận bóng đá của Olympic Tokyo 2020. Nhưng suốt hành trình điều làm trái tim tôi rung động không phải là thành phố xinh đẹp cơ sở vật chất hiện đại, mà chính những tiết học cười thả ga, sân chơi "bung" hết sức của học sinh tiểu học ở địa phương trực tiếp chịu ảnh hưởng thảm họa là điều đọng lại sâu sắc hơn cả.  

Trường tiểu học Miyanomori ở tỉnh Miyagi tựa lưng vào núi và được bao quanh bởi những hàng cây tĩnh lặng. Ngôi trường được xây mới hoàn toàn sau thảm họa vì ngôi trường cũ bị phá hỏng không thể khôi phục. Một cô giáo nói: "bất kỳ vị trí nào của trường cũng có thể nhìn thấy cây xanh của núi rừng". 

Buổi sáng ấy diễn ra giờ Lớp học ước mơ (Dream classroom) do nhà vô địch Olympic Bắc Kinh 2008 môn bóng mềm, Sakoto Mabuchi “đứng lớp”. Đây là một nội dung chương trình của dự án Lớp học nụ cười thể thao (Sport smile classroom) do Hiệp hội thể thao Nhật Bản đứng đầu phối hợp thành lập ngay sau thảm họa với mục tiêu xoa dịu vết thương tâm hồn trẻ thơ. 

Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’

Sau khoảng 30 phút chơi các trò chơi vận động, phối hợp nhóm là lúc "cô giáo ước mơ" (dream teacher) Sakoto Mabuchi thị phạm những cú đánh bóng từ ngày còn tiểu học mới tập tễnh cho đến những cú đánh đỉnh cao ở đấu trường Olympic. Đến phần bài giảng, hành trình cam go thử thách, những dằn vặt nội tâm "theo hay bỏ" sau một giải đấu thua cuộc, những lần được chọn vào đội tuyển rồi bị rớt khỏi danh sách vào giờ chót... dai dẳng  thậm chí phải điều trị bác sĩ tâm lý, cho đến ngày đứng trên bục vinh quang hát quốc ca trước ống kính hàng triệu người xem khắp thế giới được tái hiện, tạo nên một cảm xúc vô cùng đặc biệt.  

Với lòng yêu trẻ, trách nhiệm công dân với quê hương đất nước, từ thể nghiệm của bản thân về "vinh quang và thất bại", cách phác thảo sơ đồ hình Sin trực quan lên bảng... thông điệp "thất bại là một bài học, không phải là một sự kết thúc" được truyền đi một cách dung dị mà đi vào cơ thể tự nhiên như hơi thở. Khi từng em học sinh được trực tiếp chạm tay vào chiếc huy chương vàng danh giá là giây phút vỡ òa! Tiếng cười giòn, hồn nhiên của trẻ thơ cho thấy sự phục sinh một sức sống không gì ngăn cản được.

Tiếp tục di chuyển thêm hơn 100 km trên những cung đường phủ dày bóng cây xanh xen lẫn sông hồ, chúng tôi đến thôn Showa tỉnh Fukushima, nơi có trường tiểu học Showa. Đây là một ngôi làng nhỏ được bao quanh bởi thiên nhiên hùng vĩ, những ngọn núi có dốc dựng đứng. Nhờ đặc điểm địa hình mà khi thảm họa xảy ra thôn Showa chịu ít thiệt hại hơn so với vùng khác, tuy nhiên lời đồn về sự rò rỉ phóng xạ đã hủy hoại "nồi cơm" người dân của cả vùng vì du lịch và nông nghiệp, hai ngành kinh tế xương sống ở đây, đều tuột dốc không phanh.  

Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’

Ngay sau thảm họa, Ủy ban Olympic Nhật Bản (JOC) đã thành lập đội cứu hộ đến các vùng bị ảnh hưởng. Những gì họ nhìn thấy là cuộc sống vô định không niềm hy vọng của người dân, trẻ em không có sân chơi, trường lớp bị ô nhiễm v.v... Từ đó dự án "Olympics Day Festa" (Ngày Olympic mini) do sự kêu gọi của những vận động viên Olympic Nhật Bản ra đời.

Sáng hôm 9/9, đến tham dự ngày hội tại trường tiểu học Showa có 6 VĐV Olympic, những người từng xuất hiện trên truyền hình, "idol" của không ít học sinh hiện diện ở đây bằng xương bằng thịt. Nguyên cả buổi sáng dành để chơi, các trò chơi "team work", trò chơi truyền thống Nhật Bản sở trường của trẻ được thiết kế ra để các em chơi cùng với các VĐV Olympic. 

Các em chia nhóm chạy nhảy, bàn chiến thuật thi đấu với các VĐV Olympic, khóc cười khi chiến thắng hoặc thua trận, chơi say mê không biết mệt từ 9 - 12 giờ... Mục tiêu "tất cả vì học sinh" của giáo dục Nhật Bản ít khi được “nắn nót” bằng lời lại hiển hiện nơi đây trong từng việc làm nhỏ nhất như cột dây giày, lau mồ hôi cho các em… từ những con người ưu tú nhất!  

Nước Nhật có diện tích khá tương đồng với Việt Nam, song xét về tiềm lực tài nguyên thì thua kém. Thế nhưng nước Nhật không chỉ là nền kinh tế thứ ba mà còn là "ông lớn" thể thao của châu Á và thế giới. Một trong những lý do có lẽ là bởi họ biết làm những điều không tốn nhiều tiền, không cần luận chứng cao siêu, những việc làm thiết thực nhất bằng tình yêu thương chân thành dành cho con trẻ!  

 
Qua Nhật, tôi hiểu thế nào là ‘tất cả vì học sinh’

Những trận cười hôm nay sẽ là kỷ niệm khó quên, là sự chuẩn bị hành trang cho các em hun đúc nên nghị lực và lòng tự tin... Trong số những học sinh tiểu học hôm nay có thể xuất hiện những VĐV Olympic thế hệ kế thừa, hoặc "không thành công cũng thành nhân", cũng là nội hàm khác của phong trào Olympic.

Ở nước ta thi thoảng truyền thông xướng tên các em có xuất thân nông thôn ở các giải thi tầm quốc gia, quốc tế... Nhưng không chỉ miền quê mà ngay cả ở thành phố lớn, con số các em vô vọng với mộng ước cuộc đời hẳn là không hề nhỏ, nếu không biết tạo ra "cú hích tinh thần" hay những giúp đỡ vật chất ở những thời điểm bước ngoặt. 

Không mở lòng ra nhìn sâu vào nguồn tiềm lực vô giá này để đánh thức, mà toan tính "đánh lái" vào cây gỗ trên rừng, xà lan cát dưới sông hay tiền lãi thu được nhờ độc quyền in SGK... thì sự phát triển có chăng thể hiện qua những con số vô hồn, còn nội lực đất nước bị xói mòn là điều khó tránh khỏi. 

Đứng trên nước bạn mà cảm xúc ùa về trong tâm thức: những hình ảnh học sinh leo cầu khỉ, chui bao ni lông để đến trường..., lòng tôi khó nén cơn bùi ngùi.

Trúc Nguyễn  

Dự án "Lớp học mơ ước" bắt đầu tháng 4/2011 - tháng 3/2017 đã thực hiện trên 3.000 bài giảng đến hơn 80.000 học sinh, kế hoạch năm 2018 tiến hành 600 buổi giảng. Dự án "Olympic Day Festa" từ năm 2011 - 2017 có 20.273 người tham gia trong đó có 658 là các nhà Olympic (chưa kể các vđv Olympic người nước ngoài), đã tiến hành trên 122 địa điểm, kế hoạch 2018 là vận động 2.500 người tham gia, số vđv Olympic là 110 người, tiến hành ở 15 địa điểm.

-----

[1] How the disaster - effected areas have been recovering with the power of sport.  

* Ảnh trong bài: Những hình ảnh từ chuyến đi. Dữ liệu và hình ảnh bài viết dựa theo tài liệu do Tokyo Metropolitant Government cung cấp và được phép lưu hành.

“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”

“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”

“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.

Rình rang lễ kỷ niệm và những đứa trẻ chui túi nilon

Rình rang lễ kỷ niệm và những đứa trẻ chui túi nilon

Tiền ngân sách chi cho khoản này mỗi năm của cả nước là bao nhiêu? Ngoài nguồn kinh phí trên, người ta còn đi vận động cơ sở bên dưới, nơi có quan hệ này nọ…    

Sách Công nghệ giáo dục: Câu hỏi thẳng gửi giáo sư Hồ Ngọc Đại

Sách Công nghệ giáo dục: Câu hỏi thẳng gửi giáo sư Hồ Ngọc Đại

“Tôi hoàn toàn ủng hộ cách dạy tiếng Việt một cách khoa học, đi vào bản chất, dạy ngữ âm trước, dạy ngữ nghĩa, ghép vần, ngữ pháp, văn phạm sau.”

Sao cứ thản nhiên ném đá vào tương lai?

Sao cứ thản nhiên ném đá vào tương lai?

Khi đánh giá một công nghệ, một phương pháp, xem nó là hữu ích hay vô bổ, thành công hay thất bại, nên nhìn vào đâu, nếu không nhìn vào sản phẩm mà nó tác động?    

‘Mắt chữ O miệng chữ A’ vì những dự án trăm, nghìn tỷ

‘Mắt chữ O miệng chữ A’ vì những dự án trăm, nghìn tỷ

Cơ quan chức năng có thể vào cuộc điều tra những con đường chưa khánh thành đã hỏng, nhưng với dự án giáo dục, đã ai bị xử lí bởi một cuốn sách bị lỗi, một dự án thất bại?


 
 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Lần gặp cuối với nhà nghiên cứu Dương Danh Dy
Lần gặp cuối với nhà nghiên cứu Dương Danh Dy
Blogicon  22/09/2018 

Cuối tháng 4 năm nay, khi người viết đến thăm ông và đặt lại yêu cầu kể chuyện về Trung Quốc và mối quan hệ giữa 2 nước.

 
Mại dâm và nhân phẩm con người
Mại dâm và nhân phẩm con người
Blogicon  08/09/2018 

Vượt qua nhiều chủ đề, vụ phát hiện mấy người mẫu đi khách với giá cao nhất lên đến 25.000 đô la ngay lập tức tràn ngập mạng xã hội và thậm chí là một số tờ báo.

 
Được hỏi về mùa khai trường, anh bạn nước ngoài nói thẳng…
Được hỏi về mùa khai trường, anh bạn nước ngoài nói thẳng…
Blogicon  05/09/2018 

Nhà trường lấy học sinh làm mục tiêu phục vụ, giáo dục gắn với thực tế cuộc sống, cá tính học sinh được tôn trọng... có vậy mới khơi thông năng lượng sáng tạo.

 
Chung cư và câu hỏi về văn minh, văn hóa
Chung cư và câu hỏi về văn minh, văn hóa
Blogicon  30/09/2018 

Đã đến lúc chúng ta phải giã từ quan niệm chỉ cần ăn để no và chỉ cần ở để không mưa nắng, mà chúng ta phải tạo ra một không gian sống văn minh và văn hóa cho mình.

 
Bốn tháng chuẩn bị cho một bữa tiệc trưa
Bốn tháng chuẩn bị cho một bữa tiệc trưa
Blogicon  04/09/2018 

Nộm xoài, nem, món cuốn ba miền được chọn cho thực đơn chiêu đãi Tổng thống Obama. Gỏi cuốn, chạo tôm, chè hạt sen xuất hiện trong thực đơn chiêu đãi các nguyên thủ dự Hội nghị cấp cao APEC tại Đà Nẵng.

 
Dù có cả đội đầu bếp, nhà Vua dứt khoát gọi đồ ăn Việt
Dù có cả đội đầu bếp, nhà Vua dứt khoát gọi đồ ăn Việt
Blogicon  03/09/2018 

Vua Maroc khi sang Việt Nam dù mang theo cả một đội đầu bếp riêng nhưng vẫn thường xuyên gọi các món ăn Việt Nam. Ông yêu cầu phục vụ bữa ăn theo giờ Maroc, nửa đêm mới ăn bữa chiều và đến sáng thì dùng bữa tối.

Khát vọng cống hiến, nhìn từ U23 Việt Nam
Khát vọng cống hiến, nhìn từ U23 Việt Nam
Blogicon  02/09/2018 

Bóng đá đoàn kết mọi người và tạo ra năng lượng tích cực của đám đông.

U23 Việt Nam và giấc mơ của người hâm mộ
U23 Việt Nam và giấc mơ của người hâm mộ
Blogicon  29/08/2018 

Nếu ví U23 Việt Nam như một cộng đồng, như một quốc gia thu nhỏ thì tôi nhận ra rằng: người cầm quân (đứng đầu) quan trọng đến mức như thế nào

Náo nức vì U23 Việt Nam, nhưng bóng đá là… bóng đá thôi
Náo nức vì U23 Việt Nam, nhưng bóng đá là… bóng đá thôi
Blogicon  29/08/2018 

Tôi tôn trọng niềm vui và cách thể hiện niềm vui của mọi người, nhưng nếu bạn hỏi “có xuống đường không?” tôi sẽ lắc đầu. 

Từ nay làng lại có tên
Từ nay làng lại có tên
Blogicon  29/08/2018 

Việc ngỡ không có gì to tát lại có thể hoá thành đại sự vì nó động chạm tới miền ký ức sâu thẳm từ mỗi làng quê, của mỗi con người gắn với làng quê đó. 

Nếu muốn tạo ra Alibaba, Weibo, Việt Nam phải vươn ra toàn cầu
Nếu muốn tạo ra Alibaba, Weibo, Việt Nam phải vươn ra toàn cầu
Blogicon  28/08/2018 

Muốn sớm có hệ sinh thái điện tử, hãy bắt đầu từ cách nghĩ của thời 4.0.

Nồi nước dùng bẩn, hành lý bị ném…: Ai thấy mà lo?
Nồi nước dùng bẩn, hành lý bị ném…: Ai thấy mà lo?
Blogicon  26/08/2018 

Trong môi trường làm việc một mình đối diện với chính mình, không ít người nảy ra suy nghĩ làm bất cẩn, qua loa cốt sao cho tiện, bất chấp hậu quả.

Chứng kiến cháu đi học, tôi ngạc nhiên không ngừng
Chứng kiến cháu đi học, tôi ngạc nhiên không ngừng
Blogicon  25/08/2018 

Càng tìm hiểu cái sự học hành ở Đức tôi càng thấy nhiều điều ngạc nhiên đáng nể.

U23 Việt Nam, bản quyền Asiad 18 và chuyện khi 'sân bóng' có thêm nhiều người chơi
U23 Việt Nam, bản quyền Asiad 18 và chuyện khi 'sân bóng' có thêm nhiều người chơi
Blogicon  24/08/2018 

Hi vọng, từ nay sân chơi truyền hình ngày sẽ thêm đa dạng và phong phú hơn với những “tay chơi” như VOV/VTC để phục vụ khán giả.

“Lái xe ở Hà Nội mà không bấm còi chỉ có điên”
“Lái xe ở Hà Nội mà không bấm còi chỉ có điên”
Blogicon  24/08/2018 

Thay vì theo luật giao thông thế giới, người cứ ta hành xử kiểu định vượt mà thấy đối phương gấu quá thì nhường, họ nhường thì mình lấn, “thằng tây nó tiến thì mình giật lùi, thằng tây nó lúi thì mình giật tiền”.

Bạc nhược thì chỉ làm mồi cho kẻ mạnh
Bạc nhược thì chỉ làm mồi cho kẻ mạnh
Blogicon  23/08/2018 

Để cùng tồn tại dưới đại dương mênh mông; nếu chỉ chạy trốn, yếu đuối thì trước sau cũng làm mồi cho cá”.

Một phần tình yêu với Hà Nội ở đó, sao nỡ ‘cắt bớt’ đi?
Một phần tình yêu với Hà Nội ở đó, sao nỡ ‘cắt bớt’ đi?
Blogicon  18/08/2018 

Hà Nội ngày càng phát triển, rất cần có một Cung thiếu nhi xứng tầm Thủ đô thế kỷ 21, nên nếu chưa thể nâng cấp thì cũng không thể thu hẹp. 

Ngày trở về của người bị CIA cưa chân 6 lần
Ngày trở về của người bị CIA cưa chân 6 lần
TuanVietNamicon  17/08/2018 

Ở Phú Quốc, Hai Thương lại tiếp tục tham gia sinh hoạt chi bộ, tham gia đấu tranh trong tù cho tới ngày hiệp định Paris ký kết, trở về trong đoàn Chiến Thắng theo diện trao trả tù binh.

Cuộc cân não với CIA trong căn biệt thự
Cuộc cân não với CIA trong căn biệt thự
TuanVietNamicon  16/08/2018 

"Đó thực sự là những ngày khó khăn. Lúc đó, tôi đang là một thanh niên khoẻ mạnh, lại ở cùng một cô gái đẹp như vậy. Tiền bạc có sẵn. Họ chỉ cần ở mình một cái gật đầu".

Người bị CIA cưa chân 6 lần ở Sài Gòn
Người bị CIA cưa chân 6 lần ở Sài Gòn
TuanVietNamicon  15/08/2018 

Ông được biết đến là người mà CIA không thể mua chuộc, với 6 lần cưa chân.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN