Sở GD-ĐT thiếu người trầm trọng: 'Nhiều lãnh đạo phải làm việc của chuyên viên'

Báo cáo Phân tích ngành giáo dục Việt Nam giai đoạn 2011-2020 do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam công bố đã chỉ ra nhiều khó khăn trong bối cảnh thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục.
Ảnh: Nam Khánh

2 trong nhiều chủ đề được báo cáo này tập trung phân tích là Quản lý nhân lực và Tài chính giáo dục. 

Báo cáo đánh giá quy trình quản lý nhân lực phức tạp ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả quản lý.

Cụ thể, quy trình quản lý nguồn nhân lực phức tạp do phải tuân thủ nhiều Luật (như Luật Cán bộ, Công chức, Luật Viên chức và Luật Giáo dục) và với nhiều cơ quan chủ quản khác nhau. Các quyết định quản lý hành chính liên quan đến việc tuyển dụng và phân bổ giáo viên có sự tham gia của ngành GD-ĐT, ngành Nội vụ, UBND các cấp và nhà trường. Sự phức tạp này có xu hướng làm hạn chế hiệu quả và hiệu lực quản lý.

Cùng đó, vai trò của ngành giáo dục trong việc tuyển dụng đội ngũ cũng bị hạn chế. Cụ thể, cán bộ quản lý giáo dục địa phương là giám đốc, phó giám đốc, trưởng phòng, phó trưởng phòng chuyên môn và chuyên viên của Sở GD-ĐT, trưởng phòng, phó trưởng phòng và chuyên viên của phòng GD-ĐT. 

Song, thẩm quyền giao biên chế, tuyển dụng và quản lý đội ngũ này lại thuộc UBND tỉnh và ngành Nội vụ. Ngành Giáo dục không được giao nhiệm vụ chủ trì, đầu mối tham mưu về công tác tuyển dụng dẫn đến tình trạng thiếu cán bộ quản lý cấp phòng, sở; đồng thời thừa - thiếu giáo viên và mất cân đối cơ cấu giáo viên ở nhiều địa phương và cơ sở giáo dục.

Theo báo cáo, do thực hiện chính sách giảm biên chế, hầu hết các sở/phòng GD-ĐT đều thiếu cán bộ chỉ đạo và chuyên viên điều hành hoạt động chuyên môn. Mỗi Phòng GD-ĐT thường có 1, 2 phó trưởng phòng (quy định tối đa là 3 người); mỗi sở/phòng GD-ĐT thường có 8-10 chuyên viên (trong khi nhu cầu mỗi Phòng GD-ĐT cần 16-20, mỗi Sở GD-ĐT cần 65-70 chuyên viên). Vì thiếu chuyên viên nên nhiều lãnh đạo phải đảm đương công việc của chuyên viên hoặc điều động giáo viên “biệt phái” từ các trường lên. 

Mặt khác, do cán bộ quản lý cấp sở/phòng không có phụ cấp thâm niên, phụ cấp đứng lớp, nên không khuyến khích, thu hút được người giỏi về công tác tại phòng/sở GD-ĐT.

Báo cáo nêu rõ vấn đề bất hợp lý là Sở GD-ĐT và Phòng GD-ĐT chịu trách nhiệm trước HĐND, UBND về chất lượng giáo dục nhưng không được giao quyền tự chủ về quản lý nhân lực (bổ nhiệm, miễn nhiệm, luân chuyển cán bộ, giáo viên cấp dưới) và tài chính (phân bổ, thu/chi ngân sách nhà nước) trong phạm vị quản lý của mình. Điều này làm giảm chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục.

Theo thống kê ở năm học 2019-2020, tình trạng thiếu giáo viên thể hiện rõ rệt ở trường tiểu học học 2 buổi/ngày (thiếu 8.743 giáo viên) và THPT (thiếu 4.706 giáo viên).

Năm học 2019-2020, toàn quốc thiếu hơn 42.000 giáo viên mầm non công lập, đã tạo áp lực rất lớn cho đội ngũ: thời gian làm việc mỗi ngày trên 10 tiếng, chưa kể thời gian đón, trả trẻ, sinh hoạt chuyên môn, hoạt động xã hội,... 

Về tổng thể, tỉ lệ giáo viên/lớp ở trường trường phổ thông đạt chuẩn quy định, nhưng về cơ cấu, thiếu giáo viên cấp THPT (các môn Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lý, Sinh học và Giáo dục công dân) và thừa giáo viên THCS (các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Ngữ văn). Đặc biệt thiếu giáo viên ở trường tiểu học 2 buổi/ngày, và thừa giáo viên ở trường 1 buổi/ngày. Theo thống kê, tình trạng này tồn tại ở tất cả khu vực, vùng miền và địa phương. 

Bên cạnh đó, đời sống của đa số cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên còn nhiều khó khăn, điều kiện làm việc còn hạn chế, nên một bộ phận chưa thực sự yên tâm công tác. Chưa có cơ chế, chế độ thỏa đáng để thu hút được người giỏi cho ngành Giáo dục.

GS Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

Về tài chính, việc phân bổ ngân sách nhà nước chi thường xuyên tại địa phương dựa trên dân số trong độ tuổi đến trường từ 1 - 18 tuổi và định mức phân bổ theo khu vực địa lý và phải đảm bảo tỉ lệ chi thường xuyên cho hoạt động chuyên môn và chi lương là 18%:82%. Tuy nhiên, theo báo cáo, trong thực tiễn, chỉ khoảng 50% địa phương bảo đảm tỉ lệ chi này cho hoạt động chuyên môn. Thậm chí, một số địa phương còn ở mức dưới 10% (Hà Giang 4%, Tuyên Quang 3%, Sơn La 9%, Hòa Bình 6%, Sóc Trăng 6%).

Do đó, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đưa ra kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan cần có cơ chế thu hút người giỏi thi vào các trường sư phạm và cống hiến cho ngành giáo dục. 

Bên cạnh đó, cần xây dựng thang, bậc lương riêng cho ngành Giáo dục (cán bộ quản lý, giáo viên, chuyên viên, nghiên cứu viên). Có cơ chế trao quyền chủ động cho ngành Giáo dục trong tuyển dụng giáo viên để đảm bảo đủ số lượng, đồng bộ về cơ cấu các môn học, tránh tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ. Trong khi chưa tuyển đủ giáo viên, cho phép địa phương hợp đồng với giáo viên và những người này được hưởng các chế độ gần tương đương với giáo viên chính thức,...

Bộ GD-ĐT sửa chương trình giáo dục phổ thông mới

Bộ GD-ĐT sửa chương trình giáo dục phổ thông mới

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 sau nhiều năm nghiên cứu và xây dựng phải sửa đổi vì môn Lịch sử chuyển từ 'lựa chọn' sang 'bắt buộc. Như vậy, hiện chỉ còn 9 môn lựa chọn và không chia thành các nhóm môn.
Gấp rút tuyển dụng 27.850 biên chế giáo viên năm học mới

Gấp rút tuyển dụng 27.850 biên chế giáo viên năm học mới

Bộ GD-ĐT đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo khẩn trương triển khai tổ chức tuyển dụng bổ sung 27.850 biên chế giáo viên cấp mầm non và phổ thông cho năm học 2022-2023.
'Để làm tốt bổn phận người giáo viên là điều không hề dễ'

'Để làm tốt bổn phận người giáo viên là điều không hề dễ'

Trong buổi lễ bế giảng năm học và trao bằng tốt nghiệp cử nhân năm 2022 của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, GS Nguyễn Văn Minh - Hiệu trưởng nhà trường - nhắn nhủ từ nay, các em có bổn phận và trọng trách cao cả của người làm giáo dục.
Sửa quy định bổ nhiệm và xếp lương, giáo viên trót 'tụt hạng' sẽ ra sao?

Sửa quy định bổ nhiệm và xếp lương, giáo viên trót 'tụt hạng' sẽ ra sao?

Những giáo viên bị tụt hạng vì thiếu bằng thạc sĩ hoặc bất cứ lý do gì theo chùm thông tư 01,02,03,04, liệu có được phục hồi hạng cũ khi thông tư mới mà Bộ GD-ĐT đang xây dựng được thông qua?

tin nổi bật

Hà Nội cho giáo viên đạt IELTS từ 6.5 đi bồi dưỡng ở nước ngoài

UBND TP Hà Nội vừa ban hành quyết định phê duyệt chương trình bồi dưỡng nâng cao phương pháp dạy học, công nghệ thông tin ở nước ngoài cho giáo viên đạt điểm IELTS từ cao xuống thấp.

'Tôi thất vọng khi giáo viên than thở phụ huynh không cho đánh học trò'

Trong thế giới văn minh ngày nay không thể chấp nhận hình thức kỷ luật con người bằng roi vọt. Vì vậy, ngôi trường hạnh phúc với tôi trước hết phải là “ngôi trường an toàn” theo đúng cả nghĩa đen và nghĩa bóng.

Thông tin mới vụ thầy giáo xô xát với phụ huynh vì chuyện học thêm

Thầy giáo Trường THPT Trương Vĩnh Ký bị tố đánh phụ huynh được hiệu trưởng nhận xét là người rất kỷ luật, theo đúng theo khuôn mẫu nên đôi lúc hơi quá cứng nhắc.

Cần 'dọn dẹp' những điều cũ khi xây trường học hạnh phúc

Các giáo viên chia sẻ để xây trường học hạnh phúc, bản thân của mỗi người cần phải “dọn dẹp” lại những điều cũ, thực hành về lòng biết ơn, nuôi dưỡng cảm xúc tích cực, lắng nghe sâu.

Hiệu trưởng đối thoại với học sinh về 'chuyện khó nói'

Hơn 1.000 học sinh Trường THPT Lê Lợi (quận Hà Đông, Hà Nội) đã có buổi đối thoại với hiệu trưởng nhà trường để bày tỏ, thổ lộ những chuyện khó nói như áp lực học tập, chuyện yêu đương,...

Thầy giáo ở Nghệ An đánh bầm tay nữ sinh

Thầy giáo ở Trường THCS thị trấn Quán Hành (huyện Nghi Lộc, Nghệ An) đã đánh vào tay một nữ sinh lớp 7.

Xây trường học hạnh phúc: Trước khi chạm đến trí óc hãy chạm đến trái tim

Để xây dựng ngôi trường hạnh phúc, điều cần làm đó là trang bị cho giáo viên nhiều kỹ năng, không tạo áp lực cho học sinh, trẻ cần được tôn trọng mọi cảm xúc của mình.

Trường học hạnh phúc nên chú trọng các giá trị đạo đức

Cốt lõi của trường học hạnh phúc đó là quan tâm bản thân, quan tâm người khác, quan tâm đến môi trường. Ở đó, mỗi giáo viên sẽ là người gieo mầm cho ngôi trường hạnh phúc.

TP.HCM thi tuyển 3 vị trí phó hiệu trưởng trường THPT

Sở GD-ĐT TP.HCM vừa ra thông báo về việc tuyển 3 vị trí phó hiệu trưởng của 3 trường THPT bằng hình thức thi tuyển.

'Trước hết, xin phụ huynh hãy trả lại vai trò người thầy cho chúng tôi'

Phụ huynh thì yêu cầu giáo viên chúng tôi phải nghiêm khắc để dạy bảo học sinh, nhưng ở thời điểm này, chúng tôi không dám và không đủ can đảm.

'Mỗi khi thấy tin nhắn hỏi lương của giáo viên hợp đồng, tôi lại chạnh lòng'

Đây là tâm sự của cô Hiệu trưởng Trường Mầm non Long Thành (huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An), nơi có đến 11 giáo viên hợp đồng đang làm việc.

Đình chỉ giáo viên mầm non dùng gai bưởi châm vào người trẻ

Nữ giáo viên mầm non dùng gai bưởi để “quản lý” trẻ đã bị đình chỉ công tác để phục vụ xác minh.

Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH Dược Hà Nội qua đời

GS.TS Nguyễn Thanh Bình - Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch Trường ĐH Dược Hà Nội - đột ngột qua đời.

'Hãy làm sao để giáo viên muốn ở lại trường thêm 15 phút sau giờ dạy'

Một giám đốc Sở GD-ĐT đã chia sẻ với các lãnh đạo phòng ban của Sở và các trường rằng “một lãnh đạo thành công chỉ khi giữ chân được giáo viên, nhân viên muốn ở lại trường 15 phút sau khi họ hết việc”.

Khởi tố hiệu trưởng ký chứng từ khống, gây thất thoát ngân sách

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ngọc Sơn (Hải Dương) bị khởi tố để điều tra về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.