Sáng 7/7, Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) chủ trì hội nghị toàn quốc sơ kết công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.

Theo báo cáo của Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo 389, tại những địa bàn trọng điểm như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Tây Ninh, An Giang…, các đối tượng tiếp tục lợi dụng đường mòn, lối mở, hoạt động cư dân biên giới, chính sách phân luồng hải quan, phương tiện vận tải trá hình để buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép vào nội địa.

Phương thức nổi lên là chia nhỏ hàng hóa, tập kết tại các kho giáp biên rồi vận chuyển sâu vào nội địa theo nhiều chặng nhằm cắt đứt quá trình theo dõi của lực lượng chức năng; lợi dụng quá cảnh hàng hóa để vận chuyển hàng hóa xâm phạm sở hữu trí tuệ từ nước ngoài vào Việt Nam để đi nước thứ ba với nhiều chủng loại mặt hàng.

1783408478554916716414569419738691671641456941973866d42b5d99ce0e308453c65c9800deceb 17834087271261606487656.jpg
Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc: Chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả là nhiệm vụ thường xuyên, không có điểm dừng. Ảnh: VGP

Trên tuyến đường biển, các đối tượng lợi dụng hoạt động tạm nhập tái xuất; hàng quá cảnh, chính sách phân luồng hải quan để thực hiện hành vi buôn lậu và gian lận thương mại. Thủ đoạn phổ biến là khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ; khai báo trị giá thấp nhằm trốn thuế; trộn lẫn hàng giả, hàng cấm trong container hàng hóa hợp pháp; lợi dụng tỷ lệ phân luồng kiểm tra thấp để đưa hàng lậu qua cảng biển.

Phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm

Trong 6 tháng đầu năm, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 67.937 vụ việc vi phạm (tăng 36,66% so với cùng kỳ năm 2025).

Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt gần 9.648 tỷ đồng (tăng 49,36% so với cùng kỳ). Các lực lượng chức năng đã khởi tố 1.676 vụ án, 2.789 đối tượng.

Trên tuyến hàng không, các đối tượng lợi dụng hành lý ký gửi, hành lý xách tay, chuyển phát nhanh quốc tế, hàng quà biếu, quà tặng để buôn lậu, vận chuyển trái phép vàng, ngoại tệ, hàng hiệu giả mạo, linh kiện điện tử, ma túy và hàng cấm. Thủ đoạn mới là gia cố hai đáy vali, cất giấu trong thiết bị điện tử, nung chảy vàng rồi đúc thành linh kiện điện tử, cơ khí, chia nhỏ hàng hóa thành nhiều kiện hàng nhỏ nhằm tránh bị phát hiện.

Đáng chú ý, không gian mạng và thương mại điện tử đang là lĩnh vực phức tạp nhất về buôn bán, tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn.

Nhiều đối tượng không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ chung cư, nhà dân làm kho chứa hàng; giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng; sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ; thuê shipper công nghệ làm trung gian vận chuyển.

Đặc biệt, đã xuất hiện tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để cắt ghép hình ảnh bác sĩ, chuyên gia, người nổi tiếng nhằm quảng cáo sai sự thật đối với thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và thuốc chữa bệnh.

Kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che, bảo kê

Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, các đối tác quốc tế, trong đó có cơ quan chức năng Mỹ đã đánh giá tích cực về những nỗ lực của Việt Nam trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và thực thi các cam kết liên quan.

Song bên cạnh đó, lãnh đạo Chính phủ cho rằng công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn chưa thực sự vững chắc, còn xảy ra nhiều vi phạm.

178340807390191671641456941973869167164145694197386f97fcbb015aa6449faf26540a4fb692e 17834083296581367207585.jpg
Ảnh: VGP

Chỉ ra nhiều nguyên nhân, Phó Thủ tướng thường trực cho rằng trong đó có phần do công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát, hậu kiểm ở một số nơi chưa thường xuyên, toàn diện. Đáng lưu ý, còn tình trạng nể nang, châm chước, thậm chí có trường hợp tiếp tay, bảo kê cho các hành vi vi phạm.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc lưu ý tập trung đấu tranh với các hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, vàng, ngoại tệ, thuốc lá thế hệ mới; hàng hóa giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi nước thứ ba; sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực an toàn thực phẩm theo hướng giao một cơ quan đầu mối quản lý xuyên suốt từ sản xuất, chế biến đến tiêu dùng.

Phó Thủ tướng thường trực lưu ý, cần tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ của cán bộ thực thi nhiệm vụ.

“Kiên quyết không để xảy ra tình trạng tiếp tay, bao che, bảo kê cho hoạt động vi phạm”, Phó Thủ tướng thường trực nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích và xử lý nghiêm cán bộ vi phạm.