Định biên được giao có vị trí nhưng xã không tuyển được người, nguồn cán bộ luân chuyển cũng không còn. Cả khối Đảng, HĐND, UBND xã chỉ có hơn 36 người, nên một người phải làm nhiều việc.
Các Trung tâm Cung ứng dịch vụ công cấp xã được kỳ vọng trở thành “cánh tay nối dài”, trực tiếp đưa nhiều dịch vụ đến gần người dân hơn. Tuy nhiên, tại Thanh Hóa, không ít xã, nhất là các địa bàn miền núi, bộ máy này đang đối mặt với một nghịch lý: nhiệm vụ nhiều nhưng nhân lực mỏng, thậm chí có nơi đã thành lập nhưng chưa có cán bộ chuyên trách.
Một viên chức có thể cùng lúc đảm nhận nhiều phần việc, từ nông nghiệp, thú y, tuyên truyền đến văn hóa, truyền thanh... Những câu chuyện này cho thấy bài toán tổ chức bộ máy không chỉ nằm ở việc thành lập đơn vị, giao nhiệm vụ, mà còn ở việc bố trí đủ nhân lực, đúng chuyên môn và xây dựng cơ chế phù hợp để bộ máy thực sự vận hành hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân.
Hơn một năm chưa có người làm
Trung Sơn là xã đặc biệt khó khăn ở phía Tây tỉnh Thanh Hóa, có diện tích tự nhiên hơn 7.600ha, gồm 6 bản với 790 hộ, 3.190 nhân khẩu. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của xã chiếm hơn 50%.
Sau khi được tỉnh điều động thêm 8 cán bộ, xã Trung Sơn mới đạt 36/58 chỉ tiêu biên chế được giao.
Trung Sơn (huyện Quan Hóa cũ) là một trong hai xã không thực hiện sáp nhập. Tuy nhiên, sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, nhiều vị trí lãnh đạo, quản lý của UBND xã vẫn chưa thể kiện toàn do thiếu nguồn nhân sự.
Tại Phòng Kinh tế, sau khi bỏ cấp huyện, một chuyên viên Phòng Nông nghiệp và Môi trường được luân chuyển về và giữ chức trưởng phòng. Phòng Văn hóa cũng do một chuyên viên Phòng Giáo dục huyện cũ đảm nhiệm.
Ông Trương Đức Vũ, Trưởng phòng Văn hóa xã Trung Sơn cho biết phòng hiện chỉ có 4 người, trong đó mỗi cán bộ phải phụ trách nhiều mảng công việc.
Ông Vũ, Trưởng phòng Văn hóa xã phải kiêm nhiều mảng văn hóa tuyên truyền của Trung tâm Cung ứng dịch vụ công. Ảnh: Lê Dương
Đáng nói, do Trung tâm Cung ứng dịch vụ công của xã chưa có cán bộ chuyên trách, những công việc liên quan đến văn hóa, thông tin, tuyên truyền tiếp tục được giao cho Phòng Văn hóa.
Là trưởng phòng nhưng ông Vũ không chỉ làm công tác tham mưu, quản lý mà còn thường xuyên trực tiếp xuống cơ sở, từ cắm cờ, viết bản tin phát thanh đến đăng tải thông tin trên cổng thông tin điện tử của xã.
“Công việc vốn được kỳ vọng sẽ do Trung tâm Cung ứng dịch vụ công đảm nhiệm lại đang phải chia cho những phòng, ban khác vốn đã thiếu người”, ông Vũ chia sẻ.
Theo bà Hà Thị Nga, Bí thư Đảng ủy xã Trung Sơn, khó khăn của địa phương hiện nay không hẳn nằm ở việc khối lượng công việc quá lớn. Vấn đề lớn hơn là lực lượng cán bộ quá mỏng, trong khi nhiều vị trí còn thiếu người, thiếu cả cán bộ có chuyên môn phù hợp.
“Định biên được giao có vị trí nhưng chúng tôi không tuyển được, mà nguồn để luân chuyển cũng không còn. Cả khối Đảng, HĐND, UBND xã chỉ có hơn 36 người, nên một người phải làm nhiều việc. Có những vị trí thiếu cán bộ trong thời gian dài nhưng chưa thể bổ sung”, bà Nga cho biết.
Đáng chú ý, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công của xã sau hơn một năm thành lập vẫn chưa có cán bộ chuyên trách.
Theo bà Nga, những công việc đòi hỏi chuyên môn như thẩm định dự án, địa phương phải xin ý kiến cấp tỉnh hoặc thuê đơn vị tư vấn. Trong khi đó, các nhiệm vụ về văn hóa, tuyên truyền, phát thanh, chụp ảnh, viết tin, bài cho trang thông tin điện tử... tiếp tục dồn lên một số phòng, ban vốn đã thiếu người.
Bà Nga cho biết, muốn thu hút được người có chuyên môn, nhất là về Trung tâm Cung ứng dịch vụ công, cần có chính sách đủ sức tạo động lực. Ảnh: Lê Dương
Bí thư Đảng ủy xã Trung Sơn cho biết, địa phương là xã miền núi, cách trung tâm tỉnh khoảng 200km, điều kiện đi lại và sinh hoạt còn nhiều khó khăn. Vì vậy, để thu hút cán bộ về công tác, địa phương cần những chính sách phù hợp hơn.
“Nếu chế độ đãi ngộ ở Trung Sơn cũng tương đương những xã gần trung tâm thì rất khó để cán bộ tự nguyện về đây công tác. Muốn thu hút được người có chuyên môn, nhất là về Trung tâm Cung ứng dịch vụ công, cần có chính sách đủ sức tạo động lực”, bà Nga nói.
Theo bà, đặc thù miền núi đòi hỏi cán bộ phải hiểu địa bàn, có khả năng bám cơ sở và xử lý công việc thực tế. Nếu chỉ điều động người lên để đủ biên chế nhưng chuyên môn, năng lực không đáp ứng yêu cầu thì áp lực cuối cùng vẫn dồn lên lãnh đạo và những cán bộ đang làm việc tại cơ sở.
Phó Chủ tịch xã kiêm Giám đốc trung tâm
Tình trạng thiếu cán bộ không chỉ xảy ra ở Trung Sơn. Tại xã biên giới Yên Khương, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công chỉ có duy nhất một người. Để trung tâm có người đứng đầu và có thể vận hành theo chức năng, nhiệm vụ được giao, ông Trần Quốc Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã, phải kiêm nhiệm chức vụ Giám đốc.
Ông Khánh, Phó Chủ tịch xã kiêm Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Yên Khương. Ảnh: Lê Dương
Ông Khánh cho biết, hiện Trung tâm chỉ có một cán bộ là ông Hồ Minh Hùng (SN 1975). Trước đây, ông Hùng là cán bộ kỹ thuật, chuyên sửa chữa loa đài tại Trung tâm Văn hóa huyện Lang Chánh cũ.
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, ông Hùng được điều động về công tác tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Yên Khương.
Từ một cán bộ kỹ thuật chuyên sửa chữa thiết bị, ông Hùng giờ phải đảm nhận thêm nhiều công việc liên quan đến văn hóa, thông tin, tuyên truyền.
Do không có người, ông phải viết tin, biên tập bài, sản xuất nội dung để đăng tải trên các nền tảng thông tin của xã và thực hiện các chương trình phát thanh.
Phòng làm việc của Trung tâm cung ứng dịch vụ công bên bếp ăn tập thể của xã. Ảnh: Lê Dương
“Đó không phải chuyên môn của tôi. Nhưng vì không có người nên buộc phải làm. Khi tiếp nhận công việc, tôi phải tự học hỏi, tìm hiểu để có thể làm được”, ông Hùng chia sẻ.
Nhà cách trụ sở UBND xã hơn 30km, ông Hùng cho biết ngày thường gần như chỉ có thể ở lại cơ quan. Cuối tuần, ông mới tranh thủ về thăm gia đình.
Có những thời điểm công việc kéo dài sang cả thứ Bảy, Chủ nhật, việc về nhà đối với ông trở nên thưa thớt.
Không chỉ thiếu người, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Yên Khương còn chưa có địa điểm làm việc riêng.
Một góc phòng làm việc để máy móc, cũng là nơi ở và sinh hoạt của ông Hùng. Ảnh: Lê Dương
Phòng làm việc và khu vực đặt máy móc, thiết bị truyền thanh được bố trí tại khu bếp ăn tập thể của xã. Để bảo đảm việc đưa tin và phát các bản tin hằng ngày, ông Hùng phải kê bàn làm việc ngay cạnh phòng máy.
Nơi làm việc cũng trở thành nơi ông ăn, nghỉ và sinh hoạt trong những ngày phải trực.
Theo ông Khánh, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phải đảm nhiệm nhiều nhóm công việc, từ tiêm phòng thú y, thông tin tuyên truyền, tuyên truyền trực quan, văn hóa, văn nghệ đến trồng trọt, sản xuất, bảo vệ thực vật...
Ông Hùng làm việc ngay tại phòng nghỉ ngơi. Ảnh: Lê Dương
Riêng mảng thông tin, tuyên truyền, một mình ông Hùng đã khó có thể đảm đương hết.
Để giải quyết công việc, khi triển khai các nhiệm vụ liên quan đến trồng trọt, chăn nuôi, lãnh đạo xã phải huy động cán bộ của Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa hỗ trợ.
Có những việc, lãnh đạo xã phải trực tiếp tham gia từ khâu tham mưu đến tổ chức thực hiện.
“Có lúc tôi phải làm hai vai. Vừa làm văn bản tham mưu xong của Trung tâm Cung ứng dịch vụ công, tôi lại ký, rồi quay lại tổ chức thực hiện. Công việc cứ thế nối tiếp nhau”, ông Khánh chia sẻ.
Ở các trung tâm cung ứng dịch vụ công cấp xã miền núi Thanh Hóa, không ít lãnh đạo vừa điều hành vừa trực tiếp xuống cơ sở sửa loa truyền thanh, tiêm phòng gia súc, quay phim, viết tin, làm báo cáo... vì thiếu nhân lực.
Từ tiêm phòng gia súc, xuống đồng hướng dẫn người dân đến làm báo cáo, tuyên truyền..., viên chức tại các Trung tâm Cung ứng dịch vụ công cấp xã đang phải đảm nhận nhiều phần việc sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành.