Những chuyến đi xuyên Việt hay lái xe về quê, đi du lịch thường đòi hỏi người tài xế phải ngồi sau vô lăng nhiều giờ đồng hồ. Không ít người, đặc biệt là tài xế trẻ hoặc mới cầm lái, thường cố chạy "một mạch" với suy nghĩ tiết kiệm thời gian. Nhưng trên thực tế, đó là cách nhanh nhất đẩy bản thân vào rủi ro tai nạn nghiêm trọng.

"Sát thủ giấu mặt" trên những cung đường

Nguy hiểm lớn nhất khi lái xe đường dài liên tục chính là hiện tượng "giấc ngủ trắng". Đây là trạng thái não bộ đột ngột mất kiểm soát trong vài giây đến nửa phút, dù mắt vẫn mở và người lái tưởng rằng mình đang tỉnh táo. Ở tốc độ 80-100 km/h, chỉ 3 giây ngủ gật, chiếc xe đã lao đi hàng chục mét trong vô thức đủ để gây ra thảm họa.

lai xe tren duong cao toc.jpg
Lái xe liên tục trên cao tốc đòi hỏi nhiều kỹ năng xử lý và thể trạng tinh thần tốt hơn. Ảnh: Licdn

Theo thống kê từ Cục an toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Hoa Kỳ (NHTSA), có hàng chục nghìn vụ tai nạn liên quan đến tài xế buồn ngủ, khiến hàng nghìn người thiệt mạng. Tại Việt Nam, nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng xảy ra vào rạng sáng trên quốc lộ và cao tốc cũng xuất phát từ nguyên nhân này.

Không chỉ vậy, việc ngồi một tư thế trong không gian hẹp suốt nhiều giờ khiến cột sống bị chèn ép, cơ lưng và vai gáy căng cứng. Sự mệt mỏi thể chất này trực tiếp làm giảm phản xạ, kéo dài thời gian xử lý tình huống của người lái khi lưu thông tốc độ cao.

Bao lâu nên dừng lại một lần?

Một chiếc ô tô được bảo dưỡng tốt có thể chạy liên tục 8-9 tiếng cho đến khi cạn bình nhiên liệu, nhưng cơ thể con người thì không. Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (có hiệu lực từ 1/1/2025), stài xế sau 4 giờ lái liên tục bắt buộc phải dừng nghỉ ít nhất 15 phút. Vi phạm có thể bị phạt 3-5 triệu đồng và trừ 2 điểm GPLX.

buon ngu khi lai xe.jpg
Lái xe liên tục không nghỉ ngơi có thể khiến cơ thể mệt mỏi và giảm khả năng phản xạ khi lái xe. Ảnh minh họa

Dù quy định này áp dụng cho xe kinh doanh vận tải, các chuyên gia an toàn đều khuyến cáo tài xế cá nhân cũng nên tuân thủ. Nguyên tắc an toàn là cứ sau mỗi 2 giờ cầm lái liên tục hoặc sau mỗi 200km nên dừng nghỉ 15-20 phút. Nếu lái ban đêm, thời tiết xấu, mưa lớn, sương mù hoặc đường đèo dốc căng thẳng, thời gian nghỉ cần rút ngắn còn khoảng 1-1,5 giờ/lần.

Quan trọng nhất, đừng cố chấp khi cơ thể đã "lên tiếng" như ngáp liên tục, mí mắt nặng, chớp mắt nhiều, tầm nhìn mờ, khó giữ đầu thẳng, suy nghĩ lan man hay bồn chồn không yên. Đó là những cảnh báo rõ ràng rằng bạn cần dừng lại ngay.

Nghỉ ngơi thế nào cho đúng?

Nghỉ ngơi hiệu quả không phải là dừng lại và ngồi im trong xe. Hãy bước xuống, vươn vai, xoay người, giãn cơ để giải phóng áp lực cột sống và giúp máu lưu thông. Rửa mặt bằng nước lạnh, uống nước lọc; cà phê hay trà chỉ nên dùng vừa phải. Hít thở không khí tự nhiên giúp đầu óc tỉnh táo nhanh hơn.

lai xe cao toc.jpg
Việc tuân thủ nguyên tắc nghỉ ngơi 15-20 phút sau khi lái xe 2 giờ hoặc 200km sẽ đảm bảo cho người lái có được sự tỉnh táo cần thiết. Ảnh: Hoàng Hiệp

Khoảng nghỉ 15-20 phút cũng là lúc tài xế nên kiểm tra xe như nhìn lại lốp có non hơi hay dính dị vật không, gầm xe có rò rỉ chất lỏng, phanh và động cơ có mùi bất thường. Việc làm này vừa bảo vệ sức khỏe, vừa giảm rủi ro kỹ thuật.

Cuối cùng, hãy nhớ một nguyên tắc đơn giản nhưng mang tính sống còn như không lái xe khi sức khỏe không đảm bảo, lên lộ trình rõ ràng, kiểm tra xe kỹ trước khi đi và luôn giữ khoảng cách an toàn. Đi chậm hơn một chút, nghỉ nhiều hơn một lần, vẫn tốt hơn rất nhiều so với việc đánh đổi tính mạng chỉ để "đến nơi sớm hơn".

Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc chia sẻ bài viết về Báo VietNamNet theo email: otoxemay@vietnamnet.vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!