Theo báo Deutsche Welle, truyền thông Đức cuối tháng 8 đưa tin nhà chức trách đã phát hiện chiếc UAV thứ 3 gần sân bay Leipzig/Halle trong tháng 8. Trong thiết bị này, lực lượng chức năng tìm thấy khoảng 50g Hexogen, loại thuốc nổ quân dụng có sức công phá lớn.

UAV DPA.jpg

Một phương pháp phòng thủ liên quan đến UAV đánh chặn là chúng sẽ đuổi theo các UAV khác và bắt giữ chúng bằng lưới. Ảnh: DPA/Picture alliance

Trước đó, Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt cũng gọi vụ việc tại Leipzig/Halle là “kịch bản tấn công hỗn hợp” và nghi ngờ có “các thế lực nước ngoài” đứng sau. Văn phòng Công tố Liên bang Đức đã tiếp nhận điều tra.

Các vụ UAV xuất hiện ở sân bay, cảng biển, khu công nghiệp và cơ sở quân sự đang ngày càng gia tăng tại Đức. Năm 2025, Cơ quan Cảnh sát Hình sự Liên bang Đức ghi nhận hơn 1.000 chuyến bay UAV đáng ngờ. Tháng 10 năm ngoái, UAV từng khiến sân bay Munich phải gián đoạn hoạt động trong nhiều giờ, làm nhiều hành khách mắc kẹt.

Lỗ hổng ở vùng trời thấp

Chuyên gia an ninh Nico Lange cho rằng các sân bay Đức chưa được bảo vệ đầy đủ trước mối đe dọa này. Đức chưa có mạng lưới cảm biến đủ mạnh để phát hiện mọi loại UAV, nhất là những thiết bị bay thấp, bay chậm và khó quan sát bằng mắt thường.

Hiệp hội Hàng không không người lái châu Âu cũng nhiều lần cảnh báo điểm yếu trong hệ thống phòng thủ UAV của Đức. Chủ tịch Gerald Wissel nhận định việc một UAV có thể đến gần khu vực sân đỗ và chỉ được phát hiện tình cờ cho thấy lỗ hổng lớn trong giám sát vùng trời thấp.

Theo hiệp hội này, Đức cần một hệ thống theo dõi thời gian thực đối với không phận tầm thấp. Các thiết bị bay trong khu vực nhạy cảm cũng cần được nhận diện điện tử để lực lượng an ninh phát hiện từ xa, thay vì chỉ phản ứng khi UAV đã tới gần mục tiêu.

Tháng 12 năm ngoái, Bộ Nội vụ Đức đã thành lập Trung tâm Phối hợp chống UAV tại Berlin. Cơ quan này tập hợp thông tin từ cảnh sát liên bang, cảnh sát các bang, tình báo và quân đội suốt ngày đêm.

Tuy nhiên, vụ Leipzig/Halle cho thấy một trung tâm điều phối chưa đủ để lấp lỗ hổng trên thực địa. UAV di chuyển nhanh, trong khi quyết định ứng phó phải được đưa ra chỉ trong vài phút. Hệ thống phân quyền phức tạp của Đức khiến quá trình càng khó khăn hơn.

Nếu một UAV đáng ngờ cất cánh ở một địa phương, cảnh sát bang là lực lượng xử lý đầu tiên. Đức có 16 cơ quan cảnh sát phụ trách 16 tiểu bang. Cảnh sát liên bang chỉ can thiệp khi UAV bay qua sân bay lớn hoặc cơ sở đường sắt.

Sự chồng chéo này khiến nhiều chuyên gia và nghị sĩ yêu cầu phân định lại trách nhiệm. Nghị sĩ đảng Xanh Irene Mihalic cảnh báo tình trạng “lộn xộn về trách nhiệm” trong phòng thủ UAV là mối nguy lớn đối với an ninh nội địa Đức.

Bài toán phòng thủ vẫn còn khoảng trống

Sau vụ Leipzig/Halle, nhiều chuyên gia và chính trị gia Đức kêu gọi làm rõ ai chịu trách nhiệm chính trong phòng thủ UAV. Một đề xuất được nhắc tới nhiều là để cảnh sát liên bang giữ vai trò chủ đạo. Cảnh sát liên bang đã thành lập một đơn vị đặc nhiệm mới, chuyên trách phòng thủ UAV và Bộ Nội vụ muốn mở rộng từ 130 người tại 4 địa điểm lên 300 người tại 8 địa điểm.

Nhiều ý kiến cũng đề xuất quân đội Đức tham gia bảo vệ sân bay. Tuy nhiên, luật pháp hiện hành của Đức quy định cảnh sát chịu trách nhiệm duy trì an ninh quốc gia. Quân đội chỉ hỗ trợ khi được yêu cầu trong tình huống khẩn cấp. 

Sau khi sửa luật an ninh hàng không vào tháng 3, Đức lần đầu cho phép quân đội bắn hạ UAV ngoài khu vực quân sự để ngăn chặn một thảm họa đặc biệt nghiêm trọng.

Dù vậy, quyền bắn hạ không giải quyết được toàn bộ vấn đề. Theo chuyên gia Manuel Atug, nhiều hệ thống phòng thủ UAV tại sân bay Đức hiện mới chủ yếu dùng để phát hiện, chưa đủ khả năng đánh chặn. Nghiệp đoàn Cảnh sát Đức cũng cảnh báo tình trạng thiếu ngân sách, thiếu công nghệ và thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng.

Bộ Nội vụ Đức lưu ý 8 sân bay lớn, gồm Frankfurt, Munich, Berlin, Düsseldorf, Hamburg, Cologne/Bonn, Stuttgart và Leipzig/Halle sẽ được ưu tiên trang bị công nghệ phòng thủ UAV cơ động vào cuối năm nay. Vụ Leipzig/Halle cho thấy Đức không chỉ cần phát hiện UAV sớm hơn, mà còn phải phản ứng nhanh hơn khi hạ tầng trọng yếu bị đe dọa.

Đỗ Thanh Huyền