Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển Y dược Cổ truyền Việt Nam cho biết, cây dành dành là một thành viên thuộc họ thực vật Rubiaceae. 

Từ lâu, các bộ phận của cây đã được ứng dụng rộng rãi. Trong y học cổ truyền, quả dành dành được gọi là chi tử hoặc sơn chi tử. Chi tử có đặc tính mạnh, đắng và lạnh giúp bảo vệ tâm, phế và vị. Chi tử được sử dụng để giúp hạ huyết áp, cầm máu, điều trị chứng mất ngủ, điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu, giảm sưng và bầm tím do chấn thương và làm giảm đau liên quan đến bong gân và áp xe. 

Ngày nay, chiết xuất ethanol thu được từ quả cũng như hoa dành dành vẫn tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong các liệu pháp y học thảo dược và trị liệu bằng hương thơm.

Các nghiên cứu y học cho thấy hoa dành dành chứa nhiều đặc tính dược lý đa dạng. Chúng đóng vai trò tích cực như một chất kháng khuẩn, giảm đau, kháng nấm, lợi tiểu, sát trùng và giải độc hiệu quả. 

hoa danh dành .jpeg
Hoa dành dành nhiều công dụng. Ảnh: Sơn Nguyễn 

“Bên cạnh đó, thảo dược này còn có khả năng hỗ trợ tăng cường chức năng tiêu hóa và chống co thắt tự nhiên. Khi chiết xuất dưới dạng tinh dầu, dành dành giải tỏa căng thẳng, đồng thời có thể thoa trực tiếp lên da để thúc đẩy quá trình làm lành vết thương. 

Trong số các dạng bào chế, tinh dầu dành dành là loại chiết xuất phổ biến nhất được ứng dụng cho mục đích y tế nhờ khả năng chống nhiễm trùng”, Tiến sĩ Giang thông tin.

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực y tế, nhờ sở hữu hương thơm nồng nàn, quyến rũ và khả năng kích thích sự thư giãn tinh thần, tinh dầu dành dành còn trở thành thành phần quen thuộc trong ngành sản xuất mỹ phẩm. 

Chúng xuất hiện phổ biến trong các sản phẩm kem dưỡng da, nước hoa, sữa tắm cùng nhiều ứng dụng chăm sóc cơ thể khác. 

Đối với hệ tiết niệu, thảo dược này hỗ trợ điều trị hiệu quả các tình trạng nhiễm trùng, bao gồm nhiễm trùng đường tiết niệu và bàng quang. Ngoài ra, dành dành còn góp phần cải thiện tình trạng kháng insulin, không dung nạp glucose, béo phì cùng các yếu tố nguy cơ liên quan trực tiếp đến bệnh tim mạch và tiểu đường.

“Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y học Tự nhiên Trung Quốc phát hiện ra rằng chiết xuất từ ​​cây dành dành giúp cải thiện trí nhớ, đặc biệt là ở những người lớn tuổi bị suy giảm trí nhớ, bao gồm cả những người mắc bệnh Alzheimer. 

Trong nghiên cứu, hai thành phần chính được tìm thấy trong chiết xuất từ ​​cây dành dành, geniposide và gardenoside, dường như giúp ức chế sự biểu hiện của các gen liên quan đến miễn dịch trong não, nghĩa là chúng có tác dụng chống viêm, giải quyết các cơ chế tiềm ẩn của tình trạng suy giảm trí nhớ”, Tiến sĩ Giang nói.