Ngày 28/8, Công an tỉnh Ninh Bình thông tin Cơ quan CSĐT đã khởi tố Vũ Văn Trình, Giám đốc Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Tam Điệp cùng bác sĩ Tạ Minh Vương về hành vi giả mạo trong công tác.

Theo kết quả điều tra ban đầu, hai bị can bị cáo buộc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm sai lệch hồ sơ bệnh án nhằm mục đích vụ lợi. Cơ quan điều tra cho rằng hành vi này xâm phạm hoạt động khám, chữa bệnh và thanh toán bảo hiểm y tế.

Trước đó, ngày 13/8, vụ án "Giả mạo trong công tác" xảy ra tại bệnh viện này đã được khởi tố.

Ảnh (15).jpg
Ông Vũ Văn Trình, Giám đốc Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Tam Điệp bị khởi tố. Ảnh: Công an Ninh Bình

Từ bệnh án khống đến những khoản tiền bảo hiểm

Từ vụ việc ở Ninh Bình, nhìn lại các vụ án xảy ra từ năm 2025 đến nay có thể thấy hồ sơ bệnh án nhiều lần trở thành "mắt xích" trong những hành vi bị cáo buộc nhằm tạo lợi ích trái pháp luật. Có vụ liên quan trực tiếp quỹ BHYT, có vụ phục vụ yêu cầu thanh toán bảo hiểm thương mại, thậm chí có trường hợp bệnh án giả được dùng để xin hoãn chấp hành án tù.

Một trong những vụ có số lượng hồ sơ lớn xảy ra tại Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên.

Theo điều tra, trong nhiều tháng của năm 2024, máy tán sỏi laser của bệnh viện bị hỏng, không thể sử dụng. Tuy nhiên, Nguyễn Ngọc Hoàng, Trưởng khoa Ngoại thận - Tiết niệu và Bùi Ngọc Đức, Trưởng khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức bị cáo buộc chỉ đạo thực hiện các ca tán sỏi trái quy trình và ghi vào hồ sơ rằng người bệnh đã được sử dụng máy laser.

Có tổng cộng 255 hồ sơ bệnh án được xác định ghi khống nội dung này. Trong đó, 235 hồ sơ thuộc diện BHYT đã được Bảo hiểm xã hội tỉnh Đắk Lắk thanh toán hơn 273,9 triệu đồng.

Ngày 22/9/2025, hai trưởng khoa bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về hành vi Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Vụ án tiếp tục được mở rộng. Đầu tháng 10/2025, Nguyễn Đăng Giáp, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên cũng bị khởi tố, bắt tạm giam về hành vi Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Tại Hưng Yên, hồ sơ bệnh án khống lại xuất hiện trong một đường dây liên quan bảo hiểm nhân thọ.

Tháng 4/2026, Công an tỉnh Hưng Yên khởi tố Phạm Thành Nam, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hưng Nhân và Nguyễn Đức Nhất, nguyên cán bộ một cơ sở y tế, về tội Giả mạo trong công tác.

Trước đó, 7 bác sĩ khác cũng đã bị khởi tố cùng tội danh. Theo cơ quan điều tra, các bác sĩ có liên quan việc hợp thức hóa thông tin trong nhiều hồ sơ bệnh án khống.

Từ những thông tin này, một số đối tượng bị cáo buộc lập hồ sơ yêu cầu một công ty bảo hiểm nhân thọ thanh toán quyền lợi để chiếm đoạt tiền.

Bệnh án giả còn xuất hiện trong vụ án do Công an tỉnh Bắc Ninh điều tra, liên quan đến cán bộ Bệnh viện Phổi Hà Nội. Trong vụ án này, bệnh án bị cáo buộc làm giả nhằm giúp một số người đã bị kết án xin hoãn chấp hành án phạt tù.

Tháng 10/2025, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh khởi tố Hoàng Văn Huấn, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Hà Nội và Lã Đức Mạnh, điều dưỡng của bệnh viện, về tội Giả mạo trong công tác.

Theo kết quả điều tra, Huấn và Mạnh bị cáo buộc làm giả bệnh án lao phổi cho một số người đã bị kết án tù để những người này sử dụng làm thủ tục xin hoãn chấp hành án.

Những người có nhu cầu được xác định không đến khám, điều trị nhưng hồ sơ vẫn có kết quả xét nghiệm, bệnh án và phiếu chăm sóc. Các tài liệu này sau đó được sử dụng làm căn cứ đề nghị hoãn chấp hành án từ 6 đến 12 tháng.

Giá mỗi hồ sơ bệnh án giả được cơ quan điều tra xác định từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng.

Làm giả bệnh án có thể đối diện 20 năm tù

Trao đổi với VietNamNet, luật sư Nguyễn Thanh Hải, Giám đốc Công ty Luật TNHH An Hoàng Gia (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), cho biết, hồ sơ bệnh án là tài liệu quan trọng ghi nhận quá trình khám, chẩn đoán và điều trị cho người bệnh. Việc cố ý can thiệp, làm sai lệch tài liệu này để vụ lợi có thể dẫn tới trách nhiệm hình sự.

Điều 359 Bộ luật Hình sự quy định về tội Giả mạo trong công tác. Theo đó, người vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sửa chữa, làm sai lệch nội dung giấy tờ, tài liệu; làm, cấp giấy tờ giả hoặc giả mạo chữ ký của người có chức vụ, quyền hạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khung hình phạt cơ bản của tội này là từ 1-5 năm tù. Tùy tính chất hành vi, số lượng giấy tờ giả và mục đích sử dụng, người phạm tội có thể phải chịu các khung hình phạt cao hơn; mức cao nhất của Điều 359 là 12-20 năm tù.

Ngoài hình phạt tù, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm và có thể bị phạt tiền từ 20-200 triệu đồng.

Theo luật sư Hải, cần căn cứ vào mục đích, hậu quả, hành vi và vai trò của từng người trong từng vụ việc để xác định trách nhiệm pháp lý.

Trong trường hợp cụ thể liên quan đến BHYT, nếu hồ sơ bệnh án bị làm sai lệch hoặc lập khống để phục vụ việc thanh toán trái quy định, cơ quan tố tụng sẽ xem xét toàn bộ hành vi, hậu quả và vai trò của những người liên quan để xác định tội danh tương ứng.

Tương tự, nếu bệnh án giả là một mắt xích nhằm chiếm đoạt tiền bảo hiểm hoặc phục vụ việc thực hiện một tội phạm khác, trách nhiệm hình sự không chỉ được xác định từ việc ai trực tiếp sửa hay lập hồ sơ. Cơ quan tố tụng còn phải làm rõ sự thống nhất ý chí, vai trò tổ chức, chỉ đạo, thực hành hoặc giúp sức của từng người.

Do đó, người trực tiếp làm sai lệch bệnh án và người chỉ đạo thực hiện không mặc nhiên phải chịu trách nhiệm giống nhau. Việc xử lý phụ thuộc vào hành vi, lỗi, động cơ, mục đích và mức độ tham gia cụ thể của từng người.