Tuần trước, một thanh niên đã ném bom xăng vào cổng nhà CEO OpenAI Sam Altman. Nghi phạm Daniel Moreno-Gama, 20 tuổi, bị bắt một giờ sau đó khi đang dùng ghế đập vỡ kính để đột nhập trụ sở OpenAI. Hai ngày sau, thêm hai người bị bắt vì nổ súng gần nhà Altman, dù chưa rõ vụ việc có chủ đích nhắm vào ông hay không.

Trên mạng xã hội, nhiều người đổ lỗi cho "AI doomer" - những người tin rằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ hủy diệt nhân loại. Dù nghi phạm thực sự để lại một bản tuyên ngôn cảnh báo về sự diệt vong của loài người, một làn sóng phản đối AI rộng lớn và âm ỉ từ lâu trong công chúng cũng đang ngày càng bùng phát mạnh mẽ.

c9rcic3o.png
Làn sóng phản đối AI ngày càng dâng cao. Ảnh: Future Publishing

Người dân ngày càng lo ngại về tác động môi trường của AI, khả năng thay thế người lao động và ứng dụng AI trong quân sự. Bên cạnh đó, các rủi ro tâm lý dẫn đến nhiều vụ kiện đổ lỗi cho AI về cái chết của thanh thiếu niên, cùng nỗi sợ nghiện các công cụ AI từ thế hệ lớn lên cùng mạng xã hội.

Đây một phần là vấn đề truyền thông, thường do chính các phòng thí nghiệm AI châm ngòi. Trong nhiều năm, các lãnh đạo công nghệ liên tục quảng bá AI như một công nghệ nguy hiểm, có thể tạo vũ khí sinh học, gây thất nghiệp hàng loạt hay dẫn đến sự tuyệt chủng của loài người. Mới tuần trước, Anthropic ra mắt mô hình Mythos với tuyên bố nó "quá nguy hiểm để công khai". Dù nỗi sợ hãi là một chiến lược tiếp thị hiệu quả, công chúng dường như đã thực sự tin vào bức tranh u ám này.

Khảo sát của NBC News vào tháng 3 cho thấy chỉ 26% cử tri có cái nhìn tích cực về AI, trong khi 46% mang định kiến tiêu cực. Sự thù ghét đặc biệt gay gắt ở giới trẻ. Khảo sát của Gallup mới đây chỉ ra sự hào hứng của Gen Z với AI đã giảm từ 36% xuống 22% chỉ trong một năm, trong khi sự phẫn nộ tăng từ 22% lên 31% do lo ngại AI cướp đi các công việc cho người mới ra trường. 

Việc các lãnh đạo liên tục lấy AI làm lý do cắt giảm nhân sự đã khiến công chúng chấp nhận quan điểm này, bất chấp các tranh cãi về việc liệu AI có thực sự là nguyên nhân chính gây ra thị trường lao động khó khăn hiện nay.

Tác động môi trường cũng là tâm điểm bức xúc. Chỉ từ tháng 4 đến tháng 6/2025, 20 dự án trung tâm dữ liệu trị giá 98 tỷ USD đã bị chặn hoặc trì hoãn do sự phản đối của người dân địa phương. Nỗi lo xoay quanh việc quá tải lưới điện, hóa đơn tiền điện tăng, cạn kiệt nguồn nước làm mát và ô nhiễm trong quá trình xây dựng. Sự phẫn nộ này đủ lớn để thay đổi chương trình nghị sự lập pháp, điển hình là việc bang New York đề xuất đình chỉ 3 năm đối với các giấy phép trung tâm dữ liệu mới.

Là gương mặt đại diện của ngành, ông chủ ChatGPT Altman đang phải trả giá. OpenAI luôn là cái tên đầu tiên công chúng nghĩ tới khi nhắc đến AI. Đáng chú ý, đây không phải sự cố an ninh đầu tiên; tháng 11/2025, nhân viên OpenAI từng phải trú ẩn khi một kẻ đe dọa tấn công văn phòng tại San Francisco.

Dù thành công trong việc đưa AI trở nên phổ biến, các công ty lại thất bại trong việc chứng minh giá trị thực tiễn của nó với người dân. Phần lớn công chúng chỉ biết AI giúp viết email nhanh hơn, trong khi rất ít người biết công nghệ này đang được dùng để tăng tốc khám phá thuốc mới, mô hình hóa biến đổi khí hậu hay chẩn đoán các căn bệnh hiếm gặp.

(Theo Fortune)