Mạch nguồn đại đoàn kết từ 'pháo đài' Tà Miệt đã vun đắp khát vọng phát triển

Lời tòa soạn: Giữa những hàng thốt nốt vươn cao dưới chân Núi Dài, chùa Tà Miệt Trên (xã Ô Lâm, tỉnh An Giang) không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi, mà còn là một địa chỉ lịch sử đặc biệt.

Nơi đây từng chứng kiến sự gắn bó bền chặt giữa đạo pháp và dân tộc, giữa niềm tin tôn giáo với lý tưởng cách mạng; đồng thời trở thành minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân trong những năm tháng chiến tranh cũng như công cuộc xây dựng quê hương hôm nay.

VietNamNet thực hiện tuyến bài “Từ “pháo đài” Tà Miệt đến mạch nguồn đại đoàn kết giữa núi rừng Thất Sơn”, qua đó góp phần phản bác các luận điệu xuyên tạc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, lan tỏa hình ảnh một cộng đồng Khmer giàu truyền thống yêu nước, đoàn kết và không ngừng vươn lên trong thời đại mới.

Bài 1: Dưới mái chùa Tà Miệt, ngọn lửa yêu nước được thắp sáng

Sau chiến tranh, những giá trị được hun đúc từ thời kỳ ấy tiếp tục trở thành nền tảng để vùng đất Ô Lâm phát triển trong thời bình.

Xã Ô Lâm hôm nay được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba xã: Ô Lâm, An Tức và Lương Phi. Theo ông Chau Sóc, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Ô Lâm, cả ba địa phương tiền thân đều vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và là quê hương của ba cá nhân anh hùng.

“Truyền thống anh hùng ấy là niềm tự hào, đồng thời là động lực để các thế hệ hôm nay tiếp tục xây dựng quê hương”, ông Chau Sóc chia sẻ.

Từ hào khí của một vùng căn cứ cách mạng, đồng bào Khmer Ô Lâm đang tiếp tục viết tiếp câu chuyện phát triển bằng chính sức lao động, tri thức và sự đồng lòng trong công cuộc xây dựng quê hương.

Những giá trị được hun đúc từ lịch sử không chỉ nằm lại trong ký ức. Hôm nay, trên vùng đất từng là căn cứ cách mạng năm xưa, truyền thống ấy đang được tiếp nối bằng những công trình văn hóa, bằng sự đổi thay trong đời sống và bằng khát vọng vươn lên của các thế hệ người Khmer.

Năm 2005, với sự quan tâm đầu tư của Nhà nước và sự chung tay của cộng đồng, chùa Tà Miệt Trên được xây dựng lại khang trang, trở thành một công trình tâm linh tiêu biểu của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi.

Đại đức Chau Ra Quít, sãi cả chùa Tà Miệt Trên, cho biết: “Đến tháng 6/2013, bia lưu niệm ghi dấu sự kiện thành lập Mặt trận tỉnh An Giang (song ngữ Việt - Khmer) được khánh thành trong khuôn viên chùa. Đây không chỉ là dấu mốc lịch sử, mà còn là nơi giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay”.

Nếu chùa Tà Miệt Trên lưu giữ ký ức về phong trào cách mạng, thì chùa Tà Miệt Dưới lại trở thành nơi bảo tồn một giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer.

Năm 1989, chính quyền địa phương phối hợp cùng nhà chùa khôi phục Lễ hội đua bò truyền thống tại sân chùa. Từ sự kiện ban đầu ấy, Lễ hội Đua bò Bảy Núi dần được mở rộng, trở thành một nét văn hóa độc đáo, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia..

Từ một sinh hoạt cộng đồng gắn với đời sống nông nghiệp, lễ hội ngày nay đã trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Khmer An Giang.

Từ mái chùa kháng chiến đến khát vọng phát triển thời đại số

Rời những câu chuyện lịch sử, chúng tôi đến chùa Wat Bâng và gặp Đại đức Chau Ráp đang miệt mài bên máy tính. Vị sư trẻ không chỉ đảm nhiệm việc Phật sự, mà còn nghiên cứu khoa học, hoàn thiện luận văn thạc sĩ với đề tài về giải pháp phát triển làng nghề sản phẩm từ cây thốt nốt ở Ô Lâm.

Hình ảnh một nhà sư Khmer sử dụng tri thức hiện đại để tìm hướng phát triển kinh tế từ chính sản vật quê hương, là nét chấm phá sinh động về sự thay đổi của vùng đất này.

Đó cũng là minh chứng cho việc thế hệ trí thức Khmer hôm nay đang tiếp tục đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng, bằng những cách thức mới: Gìn giữ văn hóa truyền thống nhưng đồng thời chủ động tiếp cận khoa học, công nghệ.

Dọc theo những phum sóc dưới chân Núi Dài, những ngôi nhà mới khang trang xen giữa ruộng lúa xanh ngát là hình ảnh dễ bắt gặp. Đời sống của nhiều hộ Khmer đã có những bước chuyển rõ rệt.

Trong căn nhà đúc một trệt một lầu nằm cạnh chùa Tà Miệt Dưới, anh Chau Kóp (sinh năm 1969) chia sẻ niềm vui về sự đổi thay của gia đình:

“Tôi có được cuộc sống như hôm nay là nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và sự hỗ trợ của địa phương”.

Trước đây, gia đình anh chủ yếu canh tác lúa. Thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, anh mạnh dạn chuyển sang mô hình xen canh một vụ lúa, một vụ màu với các loại cây có giá trị kinh tế như gừng, sắn, đậu và cây ăn trái. Mỗi năm, mô hình mang lại thu nhập hơn 200 triệu đồng.

Theo ông Pong Tốk, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Ô Lâm, từ các chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống người dân Khmer nơi đây đang từng bước nâng lên: “Bà con không chỉ thoát nghèo mà còn biết tích lũy, đầu tư cho con em học hành, để thế hệ trẻ có kiến thức quay về phục vụ quê hương”.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại vùng biên viễn Thất Sơn chính là giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo vệ niềm tin của nhân dân, bảo vệ sự bình yên và phát triển của từng phum sóc.

Ông Pong Tốk, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Ô Lâm

Sự thay đổi ấy cũng hiện diện trong chính gia đình ông Chau Sóc, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Ô Lâm.

Là con trai của một thương binh từng chiến đấu tại Đồi Tức Dụp, ông tiếp nối truyền thống gia đình, tham gia quân đội rồi trở về địa phương công tác trong lĩnh vực Mặt trận, cựu chiến binh.

Ngoài công việc xã hội, vợ chồng ông duy trì sản xuất 20 công ruộng và mở cửa hàng tạp hóa để chăm lo việc học cho các con.

Hiện con trai lớn của ông đang theo học ngành Bảo vệ thực vật tại Đại học Cần Thơ; người con út vừa hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT. Gia đình ông kỳ vọng sau khi tốt nghiệp, các con sẽ trở về quê, ứng dụng kiến thức và công nghệ để hỗ trợ sản xuất nông nghiệp cho bà con.

Những người trẻ như con ông Chau Sóc, hay những nhà sư trẻ như Đại đức Chau Ráp, đang trở thành những nhân tố quan trọng trong hành trình phát triển mới của vùng đất Thất Sơn.

Họ không chỉ kế thừa truyền thống của cha ông, mà còn mang theo tri thức, công nghệ và tinh thần đổi mới để xây dựng cộng đồng ngày càng vững mạnh.

“Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại vùng biên viễn Thất Sơn chính là giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo vệ niềm tin của nhân dân, bảo vệ sự bình yên và phát triển của từng phum sóc”, ông Pong Tốk nhấn mạnh.

Dưới những mái chùa Khmer, câu chuyện về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và khát vọng dựng xây quê hương vẫn đang được tiếp nối qua từng thế hệ.

Từ những ngày tháng chiến tranh gian khó đến nhịp sống đổi mới hôm nay, chùa Tà Miệt Trên và những ngôi chùa Khmer vùng Bảy Núi vẫn là những điểm tựa văn hóa, tinh thần đặc biệt - nơi lưu giữ ký ức lịch sử và lan tỏa sức mạnh của lòng dân giữa vùng đất Thất Sơn.