Mảnh giấy ‘thiện chí’ của đại sứ một cường quốc

Sau khi ra thông báo họp bỏ phiếu công khai tại Hội đồng Bảo an, đại sứ của một cường quốc chuyển tới Đại sứ Lê Lương Minh mảnh giấy ghi: Tôi cám ơn ngài về một quyết định rất đẹp.

Đây là một trong những câu chuyện được chia sẻ tại bàn tròn trực tuyến do Tuần Việt Nam tổ chức với sự tham gia của Đại sứ Lê Lương Minh - nguyên Tổng thư ký ASEAN, nguyên Trưởng phái đoàn Việt Nam tại LHQ và ông Đỗ Hùng Việt - Vụ trưởng Vụ Các tổ chức quốc tế (Bộ Ngoại giao).  

XEM VIDEO:

 

Cạnh tranh gay gắt giữa các nước lớn

Thưa Đại sứ Lê Lương Minh, ông từng là Trưởng phái đoàn đại diện Việt Nam tại LHQ trong khi Việt Nam đảm nhận vai trò ủy viên không thường trực (UVKTT) HĐBA 2008 - 2009. Bối cảnh thế giới và vị thế của Việt Nam hiện nay có gì khác so với thời điểm năm 2008?

Việt Nam đảm nhận cương vị UVKTT HĐBA 2008-2009 trong bối cảnh thế giới đang trải qua những thay đổi rất sâu sắc và liên tục. Trong 2 năm ta đảm nhiệm công việc tại HĐBA gồm cả 2 tháng là Chủ tịch, hầu như những vấn đề nhạy cảm nhất liên quan đến những điểm nóng của thế giới đều nằm trong chương trình nghị sự.

Đó là vấn đề hạt nhân Iran, Triều Tiên, điểm nóng Trung Đông, các xung đột chính trị, sắc tộc tôn giáo ở Sudan, Bờ Biển Ngà… Và trong việc xử lý các điểm nóng đó, chúng ta đều thấy dáng dấp của cạnh tranh, ganh đua giữa các cường quốc.

Lần thứ hai ta tham gia công việc HĐBA năm nay, tình hình thế giới vẫn tiếp tục rất phức tạp. Trong khi những căng thẳng, xung đột cũ chưa được giải quyết thì lại xuất hiện những căng thẳng, xung đột mới liên quan đến tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển đảo…

Các mối đe dọa an ninh truyền thống như chạy đua vũ trang, phổ biến vũ khí giết người hàng loạt cũng như những mối đe dọa an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, khủng bố và dịch bệnh ngày càng trầm trọng.

{keywords}
Đại sứ Lê Lương Minh

Đặc biệt vấn đề Biển Đông rồi tranh chấp thương mại cũng như mâu thuẫn trong việc ứng phó dịch bệnh Covid-19 cũng gián tiếp làm tăng đối đầu Trung-Mỹ.

Với HĐBA, 2 lần Việt Nam tham gia với tâm thế là một nước thành viên có vai trò, uy tín cao trên trường quốc tế nhờ những thành tựu của công cuộc đổi mới toàn diện, hội nhập và sâu rộng. Việt Nam chủ trương đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, chủ động và tích cực tham gia phát huy vai trò của cơ chế đa phương và thể hiện là một đối tác tin cậy của cộng đồng quốc tế, thành viên có trách nhiệm của LHQ.

Với tâm thế đó, 2 lần chúng ta được bầu vào HĐBA đều với số phiếu cao kỉ lục và thể hiện sự tin cậy của cộng đồng quốc tế.

{keywords}
Ông Đỗ Hùng Việt - Vụ trưởng Vụ Các tổ chức quốc tế (Bộ Ngoại giao)

Trong bối cảnh như vậy, ông Đỗ Hùng Việt cho biết thêm về công tác chuẩn bị và tham gia HĐBA của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm nay?

Có thể nói hầu hết những vấn đề mà Đại sứ Lê Lương Minh đề cập đã được thảo luận tại HĐBA cách đây 10-12 năm hiện vẫn còn trong chương trình nghị sự. Bên cạnh đó lại xuất hiện một số vấn đề mới. Đặc biệt điều gây ra khó khăn hơn rất nhiều cho các thành viên HĐBA và Việt Nam nói riêng chính là sự cạnh tranh chiến lược gia tăng gay gắt giữa các nước lớn.

Bên cạnh đó, đại dịch Covid-19 làm đảo lộn các mối quan hệ quốc tế nói chung và cả hoạt động của LHQ, làm sâu sắc hơn mối nghi ngờ đối với vai trò chủ nghĩa đa phương của LHQ và HĐBA, chưa kể tạo ra khó khăn về mặt hoạt động vì không thể gặp gỡ thường xuyên, các nước đã phải tổ chức họp trực tuyến, khó tạo điều kiện cho đại biểu các nước gặp gỡ, tiếp xúc và trao đổi.

Trong bối cảnh đó, công tác chuẩn bị của Việt Nam được tiến hành từ rất sớm. Tại Bộ Ngoại giao cũng như các bộ ngành khác, chúng tôi phải có sự chuẩn bị, nghiên cứu, nhìn lại kinh nghiệm từ nhiệm kỳ trước; Nghiên cứu để xây dựng chủ trương, định hướng tham gia tại HĐBA trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều chuyển biến; Nghiên cứu để xây dựng lập trường của chúng ta trên tất cả các vấn đề mà HĐBA xem xét gần 60 các đề mục khác nhau.

Cán bộ ngoại giao xếp hàng chờ duyệt báo cáo

Theo Vụ trưởng Đỗ Hùng Việt, Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức như thế nào?

Bối cảnh quan hệ giữa các nước lớn và giữa nhiều nhóm nước diễn biến rất phức tạp, cộng với tình hình thế giới và khu vực đều có những căng thẳng. HĐBA là nơi đưa ra những quyết định có ý nghĩa rất quan trọng đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Việc xử lý quan hệ của chúng ta với các nước thành viên là thách thức rất lớn. Làm sao để Việt Nam bày tỏ quan điểm mà không ảnh hưởng đến quan hệ song phương, thậm chí còn góp phần tạo ra lòng tin, tạo cơ sở để chúng ta phát huy hơn mối quan hệ song phương đó.

Phương thức làm việc mới của HĐBA cũng là thách thức nhất định. Thay vì các cuộc họp trực tiếp, chúng ta phải tham gia trực tuyến. Thủ tục bỏ phiếu của HĐBA cũng thay đổi.

Đại sứ Lê Lương Minh chắc còn nhớ nhiệm kỳ trước, mỗi lần bỏ phiếu có thể nhìn quanh phòng để thấy ngay là ai giơ tay, ai bỏ phiếu gì. Nhưng hiện nay với thủ tục mới, các nước phải bỏ phiếu bằng văn bản trong vòng 24h, nên ta không biết các nước khác bỏ phiếu thế nào.

Đây là những cái mới chúng ta phải thích nghi trong quá trình triển khai. Nhưng với sự chuẩn bị kĩ lưỡng, bài bản, sự phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan và sự sát sao của các cấp lãnh đạo, ta đã thích ứng rất nhanh.

Trước đây, phái đoàn thường trực của chúng ta thường xuyên phải làm việc khuya. Tôi rất nhớ hình ảnh khi sang công tác tại New York, anh chị em cán bộ gần như ngồi xếp hàng để chờ Đại sứ Lê Lương Minh duyệt những báo cáo để gửi về nhà. 

{keywords}
Thứ trưởng Đặng Minh Khôi tại buổi thảo luận về vấn đề Trung Đông tháng 6/2020

Bây giờ, với hoạt động trực tuyến thì ngay tại đầu cầu Hà Nội, lãnh đạo của Bộ Ngoại giao có điều kiện tham gia trực tiếp nhiều hơn các hoạt động của HĐBA. Đây là điểm rất mới và ta đã tận dụng tốt để phát huy vai trò và sự chủ động tích cực của mình tại HĐBA. 

‘Phần thưởng’ cho những đêm dài không ngủ

Đại sứ Lê Lương Minh có còn nhớ kỷ niệm về những đêm không ngủ khi duyệt báo cáo?

New York và Hà Nội chênh nhau khoảng 12h. Khi HĐBA họp kết thúc vào buổi trưa hoặc chiều muộn, ngay lập tức các hãng truyền thông đã đưa tin về kết quả cuộc họp và thái độ của các nước. Vì thế việc phải có báo cáo kịp thời là rất quan trọng.

Thứ hai là tại HĐBA, quan điểm tham vấn - tức là tham vấn kín trước khi các nước ra hội trường họp chính thức rất quan trọng, quyết định đến thái độ bỏ phiếu của các nước.

Tôi còn nhớ ngày 31/7/2008 - ngày cuối cùng chúng ta đảm nhiệm cương vị Chủ tịch, HĐBA đang tham vấn về vấn đề gia hạn phái bộ an ninh của LHQ ở Bắc Darfur (Sudan). Đại sứ một cường quốc nói rằng chưa xin được chỉ đạo từ Ngoại trưởng của họ nên chưa thể xác định được phương châm bỏ phiếu.

Trong khi đó đã là 10h tối, các nước thúc ép là phải tổ chức họp công khai để bỏ phiếu. Bởi 12h nếu không thông qua được nghị quyết thì phái bộ hòa bình của LHQ không có ai quản lý, điều đó rất nguy hiểm.

Chúng ta phải tổ chức họp tham vấn khẩn cấp. Đến 11h đêm, vị đại sứ vẫn nói chưa có chỉ thị. Cuối cùng ta vẫn phải ra quyết định bỏ phiếu, họp công khai. Trước khi tôi thông báo như vậy, đại sứ của cường quốc đó viết một mảnh giấy đưa tôi. Anh em lo lắng nghĩ rằng đây chắc là phản ứng mạnh. Nhưng mở ra thì trong đó viết một câu: “Tôi cám ơn ngài Đại sứ về một quyết định rất đẹp”. Bởi vì chúng ta tôn trọng các nước, đã tham vấn rất chu đáo. 

Kỳ tới: Ứng xử với nước lớn không chọn bên mà chọn luật pháp quốc tế

Tuần Việt Nam

Điều ước của Đại sứ Mỹ nếu có cây đèn thần

Điều ước của Đại sứ Mỹ nếu có cây đèn thần

Nếu có cây đèn thần, tôi ước Việt Nam sẽ có thêm năng lực thực hiện hàng loạt hoạt động phát triển giáo dục, Đại sứ Mỹ chia sẻ với độc giả Tuần Việt Nam - báo VietNamNet.

tin nổi bật

Từ bài học về cán bộ, làm gì để 3 đầu tàu lấy lại phong độ?

Ba thành phố Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng từ lâu đã trở thành đầu tàu kinh tế cả nước. TP.HCM và Hà Nội luôn ở vị trí thu ngân sách cũng như đóng góp vào ngân sách quốc gia nhiều nhất.

CPI từ bàn ăn đến bàn nghị sự

Cuối tuần vừa qua, tôi lâm vào tình huống dở khóc dở cười khi đến thăm gia đình một người quen. Trong bữa ăn, ông chồng nói bâng quơ là lạm phát có tí ti thế mà dân tình cứ gào lên, chả ra làm sao.

40 năm Công ước Luật biển: Bảo vệ quyền tự do hàng hải, giải quyết các tranh chấp

Công ước LHQ về Luật biển (UNCLOS) thiết lập cơ chế mới hữu hiệu về giải quyết các tranh chấp biển. Khoảng gần 1/2 trong tổng số 500 các vùng biển chồng lấn đã được giải quyết.

40 năm UNCLOS: Bảo vệ trật tự pháp lý trên biển

Ngày 30/4/1982, sau 9 năm đàm phán, văn bản đàm phán cuối cùng về Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) được nhất trí thông qua và ngày 10/12/1982 thì mở ký.

Hết lo 'kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc'

Tiếp xúc với cử tri Hà Nội ngày 23/6, Tổng bí thư nhắc lại câu nói “kỷ luật nhiều như thế lấy ai để làm việc”. Câu nói này xuất phát từ một vị lãnh đạo Quốc hội trước đây và từng gây xôn xao dư luận.

Suy thoái kinh tế và Zero Covid đe dọa tham vọng toàn cầu của Trung Quốc

Cảnh báo của Thủ tướng Lý Khắc Cường về việc Trung Quốc đối mặt với thách thức do kiểm soát Covid-19 nghiêm ngặt làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giảm tốc, thậm chí suy thoái kinh tế lớn nhất trong nhiều thập kỷ.

Đường cao tốc tây - ta và câu chuyện quản lý

Các cơ quan đang bàn nhiều đến việc tính lại các tổng cục và tương đương tại các bộ, cơ quan ngang bộ, trong đó có phương án tách Tổng cục Đường bộ Việt Nam thành Cục Đường bộ và Cục Đường cao tốc.

Nữ Vụ trưởng báo chí và chuyện cầm bút

Trợ lý Bộ trưởng, Vụ trưởng Vụ Thông tin báo chí, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, làm báo không chỉ là chuyển tải thông tin mà còn có sứ mệnh dẫn dắt.

Khát vọng tạo nên tính cách người Israel

Ở phần 2 cuộc bàn tròn trực tuyến với Tuần Việt Nam, Đại sứ Nadav Eshcar chia sẻ về khát vọng lập quốc, xây dựng đất nước của người Israel, về tình cảm của gia đình ông những năm tháng sống tại Việt Nam.

Công nghệ làm nên phép màu Israel

Tuần Việt Nam trò truyện trực tuyến với Đại sứ Israel tại Việt Nam Nadav Eshcar về "cây đũa thần" công nghệ làm nên phép màu trên con đường phát triển quốc gia.

Giảm giá xăng vừa giúp dân vừa kìm lạm phát

Thông tin Bộ Tài chính trình Chính phủ đề xuất “giảm kịch khung” thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, xem xét bỏ quỹ bình ổn mang lại làn gió tươi mát cho người dân và nền kinh tế vốn chật vật sau đại dịch, lạm phát tăng cao.

Ai sẽ là Chủ tịch thành phố Hà Nội?

Bài viết không nhằm chọn nhân sự cụ thể - điều này đã có những cơ quan chuyên trách của Đảng - mà chỉ muốn nói đến đòi hỏi thực tiễn từ mảnh đất Thăng Long, trái tim của cả nước.

Hai ủy viên trung ương bị khai trừ và bài học về công tác cán bộ của Đảng

Hai ủy viên Trung ương bị khai trừ khỏi Đảng, bị tước hết chức vụ và bị khởi tố, bắt tạm giam là minh chứng cho tinh thần đấu tranh không khoan nhượng với tệ nạn tham nhũng tiêu cực của Đảng, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng bí thư.

Diện kiến ông Sáu Dân và giải pháp tháo gỡ khó khăn kinh tế

Tôi tưởng làm việc chỉ với năm ba người chuyên viên cùng với ông Sáu Dân, hoá ra đêm đó ở hội trường có đến hơn 20 người, trong đó chỉ có một người mà tôi biết…

Lá thư gửi ông Sáu Dân và chuyến thăm Thủ đô

Tôi báo với anh Dưỡng để nói lại với anh Hai Chí và sau đó TP.HCM có văn bản gởi anh Bảy Hoàng - Tổng giám đốc Imexco đề nghị bố trí cho tôi đi Hà Nội, đồng thời anh Năm Nghị có đưa cho tôi một thư gởi ông Sáu Dân…