Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh: Tôi viết ‘Kính vạn hoa’ vì lòng tự ái!Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh kể viết "Kính vạn hoa" - tác phẩm kinh điển với nhiều thế hệ - bởi lòng tự ái nghề nghiệp và tự tôn dân tộc, mong muốn Việt Nam cũng có 1 tác phẩm dài đầu tiên.
Nhà văn không theo kịp sứ mệnh xã hội xem như không hoàn thành nhiệm vụ
Phát biểu khai mạc tại Lễ Tổng kết và Trao thưởng của Hội Nhà văn TPHCM, nhà văn Trịnh Bích Ngân - Chủ tịch Hội nhận định TPHCM sau sáp nhập đang sở hữu những mạch nguồn văn hóa khác nhau.
Bên cạnh đó, Nghị định 360 của Chính phủ về “Quy định về khuyến khích phát triển văn học” được thực thi vào giữa tháng 2/2026 là tín hiệu tích cực của giới văn học nước nhà.
Nghị định chỉ rõ mọi thứ hỗ trợ gần như đầy đủ cho sáng tác và quảng bá văn học, từ quy định về nguồn kinh phí, hỗ trợ viết và sáng tác văn học…
Lần đầu tiên văn học được cụ thể hóa bằng hệ thống pháp lý của Nhà nước một cách rõ ràng, mạnh mẽ và thuyết phục. Ngoài ra, Nghị quyết 80 của Bộ chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó văn học luôn là lĩnh vực quan trọng.
“Sống, làm việc và sáng tạo trong môi trường nhiều thuận lợi và cũng không ít thử thách, đòi hỏi mỗi chúng ta - những người cầm bút phải nâng mình lên rất nhiều vì xem xét kỹ ta sẽ thấy văn học là nguồn tư liệu gốc của nhiều thể loại nghệ thuật”, bà Ngân phát biểu.
Chủ tịch Hội Nhà văn TPHCM chỉ rõ sự đa dạng của các phạm trù văn học. Kịch bản phim, kịch bản sân khấu để tạo ra các bộ phim, các vở diễn hoặc là một dạng của văn học, hoặc là lấy cảm hứng từ văn học.
Âm nhạc cũng lấy cảm hứng từ thi ca hoặc phổ thơ, hình ảnh, ca từ của bản nhạc cũng là một dạng văn học. Bản thân người nhạc sĩ thường cũng là một thi sĩ.
Ngay cả các phương tiện truyền thông mới trên không gian mạng, những người sáng tạo nội dung cho YouTube, TikTok… cũng phải bắt đầu tư duy như một người kể truyện. Họ tìm những góc quay, tạo kịch tính và tìm cái đẹp y như một đạo diễn hay nhà văn.
“Bản chất văn học luồng sâu trong mọi hoạt động nghệ thuật và xã hội mà nhà văn không theo kịp sứ mệnh ấy xem như không hoàn thành nhiệm vụ”, bà Ngân nêu ý kiến.
Tác giả 18 tuổi bất ngờ được vinh danh
Trong khuôn khổ buổi tổng kết, ban tổ chức cũng trao các giải thưởng cho tập thể, cá nhân xuất sắc trong lĩnh vực văn học.
Trong đó, Giải thưởng Hội Nhà văn TPHCM lần đầu ghi nhận sự xuất hiện của tác giả trẻ nhất trong lịch sử giải thưởng là Cao Việt Quỳnh, sinh năm 2008.
Bắt đầu viết từ năm 9 tuổi, đến nay Cao Việt Quỳnh đã ra mắt 2 bộ tiểu thuyết. Với bộ tiểu thuyết Lục địa rồng gồm 5 tập, tác giả Cao Việt Quỳnh được sự đồng thuận rất cao của hội đồng chung khảo cho hạng mục Văn học Thiếu nhi.
Theo các giám khảo, tác giả Cao Việt Quỳnh không chỉ dùng trí tưởng tượng vượt trội để bày tỏ thái độ “Sống để bảo vệ người khác, cứu người có thể cứu, giúp người có thể giúp” còn chứng minh năng lực cấu trúc tác phẩm của một cây bút tiểu thuyết chuyên nghiệp.
Cùng giải thưởng hạng mục Văn học Thiếu nhi trao cho tác giả Cao Việt Quỳnh, Giải thưởng Hội Nhà văn TPHCM năm nay cũng tái khẳng định vai trò của văn học thiếu nhi trong đời sống hôm nay, bằng sự vinh danh dành cho tác phẩm Văn học thiếu nhi Việt Nam đầu thế kỉ 21 - những điều đọng lại trong con mắt nhắm ở hạng mục Lý luận Phê bình.
Tác giả Văn Thành Lê dựa trên sự tích lũy của 1 người viết cho thiếu nhi và người làm sách cho thiếu nhi, đã đưa ra những thông tin khái quát về văn học thiếu nhi, cả góc độ thị trường lẫn góc độ chuyên môn.
Bên cạnh đó, mảng đề tài truyền thống - cách mạng cũng được nhiều tác giả gửi về tại giải thưởng năm nay.
Sau quá trình cân nhắc, Hội tìm được 2 tác phẩm để trao giải thưởng là tập thơ Những ngọn gió biên cương của tác giả Trần Mai Hường cùng trường ca Tiếng chim rừng và đất lửa Tây Ninh của tác giả Châu La Việt.
Ở mảng văn xuôi, tiểu thuyết Trùng khơi nghe sóng của tác giả Trương Anh Quốc được trao giải. Hai tác phẩm Hồi ức những ngày ở Paris của tác giả Nguyễn Hoài Nam, tiểu thuyết Miền cỏ tranh của tác giả Nguyễn Minh Ngọc được tặng thưởng.
Hạng mục Văn học dịch năm 2025, Hội Nhà văn TPHCM vinh danh hai tác phẩm Hoang mạc Tartar của dịch giả Hương Châu và Khi đàn sếu bay về phương Nam của dịch giả Minh Khôi.
Giải thưởng Tác giả trẻ năm nay được trao cho Giai Du, một cây bút sinh năm 2001 tại An Giang, đang theo học thạc sĩ tại Trường Đại học Khoa học, Xã hội & Nhân văn TPHCM.
Khác với những cây bút trẻ hứng thú với nhịp điệu công nghệ số của kỷ nguyên hội nhập, tác giả Giai Du tập trung đam mê viết lách vào những phong tục, những tập quán, những lễ hội đã hình thành nên lối sống làng quê Nam Bộ.
Ảnh: HK, KO
.svg){kind=icon}
